Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2020/1383 K.2023/952

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 21/03/2018 tarih, 2016/758 Esas, 2018/371 sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Asıl ve birleşen davada davacı vekili dava dilekçeleri ile; davacı bankanın Nilüfer Bursa Şubesi ile davalı asıl borçlu ... A.Ş. arasında düzenlenen Genel Kredi Sözleşmelerine birleşen dosyada davalısı ...'in müşterek borçlu ve müteselsil kefil olduğu, kredi borcunun ödenmemesi üzerine kredi hesabı kat edilerek davalılara kat ve temerrüt ihtarı yapıldığı, buna rağmen borç ödenmeyince davalı asıl borçlu şirket hakkında Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2016/3619 Esas sayılı dosyasında müşterek borçlu ve müteselsil kefil ... hakkında Bursa 17. İcra Müdürlüğünün 2016/3618 Esas sayılı dosyasında ilamsız icra takipleri başlatıldığını belirterek davalıların itiraz üzerine duran takiplere yönelik itirazların iptaline, icra inkar tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalılar vekili cevap dilekçesi ile; davanın reddi gerektiğini savunmuş, hakkında tek kredi borcundan dolayı mükerrer takipleri yapıldığını, asıl alacağın yanlış hesaplandığını, hesap özetleri bankaca tarafına gönderilmediğini, icra takibine yapılan itirazlar doğrultusunda davanın reddi ile %20 tazminata karar verilmesini ileri sürmüştür.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dosya kapsamı ve alınan bilirkişi raporu gözetilerek; kural olarak ipoteğin paraya çevrilmesinden önce asıl borçluya müracaat edilmesi mümkün değilse de borcu aşan kısım yönünden de müteselsil kefil yönünden tahsilde tekerrür teşkil etmemek kaydıyla takip yapılabileceği, taleple bağlı kalınarak yapılan hesaba göre davalı ... Gıda AŞ yönünden takip tarihinde 990.188,46 TL asıl alacak, 3.904,39 TL masraf olmak üzere toplam 994.092,85 TL muaccel borç bulunduğu, bu miktardan 700.000,00 TL'lik ipotek ve temin edilen tutar tenzil edildiğinde davalı şirketin bakiye borcu 294.092,88 TL alacağı ve yine davalı şirketin 152.220,00 TL'lik gayrinakdi alacağının da davacı banka nezdinde açılacak bir hesaba bloke edilmesi gerektiği;

Birleşen dava yönünden diğer borçlu ve müteselsil kefil ... tarafından yapılan hesaplamada yine tahsilde tekerrür etmemek kaydıyla davalının 990.188,46 TL asıl alacak, 39.567,03 TL işlemiş faiz, 2.150,30 TL BSMV ve 3.904,39 TL masraf olmak üzere toplam borcu 1.035.810,18 TL'dir. 700.000,00 TL'lik ipotek bedeli tenzil edildiğinde bakiye borç toplam 335.810,18 TL olacağı, bu borçlu yönünden de tahsilde tekerrür etmemek şartıyla gayrinakdi alacakların hesaba depo edilmesi gerektiği gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir.

Karara karşı, asıl ve birleşen davada davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Asıl ve birleşen davada davacı vekili istinaf dilekçesi ile; genel kredi sözleşmesine istinaden asıl borçlu şirkete kullandırılan kredinin ödenmemesi üzerine ipotekli taşınmazlar yönünden ipoteğin paraya çevrilmesi yolu ile takip, asıl borçlu şirket hakkında ipotek limitini aşan miktar üzerinden, müteselsil kefil hakkında ise alacak miktarı üzerinden ilamsız takip yapıldığını, mahkemece asıl davada;

ipotekle temin edilen miktarın asıl alacaktan tenzil edilmesinin, akdi ve işlemiş faize hükmedilmemesinin hatalı olduğunu, kabul ve reddedilen miktarlara göre vekalet ücretinin hatalı hesaplandığını, itirazları doğrultusunda ek rapor alınmaksızın hatalı raporun hükme esas alınmaması gerektiğini, birleşen dava yönünden ise.

TBK 586. maddesi gereği ipoteğin varlığının tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile kefiller hakkında takibe engel olmadığını, dolayısı ile kefil aleyhine yapılan takipte ipotek miktarının tenziline gerek olmadığını, mahkemenin bu hususu gözetmemesinin hukuka aykırı olduğunu ve aleyhlerine reddedilen miktar üzerinden vekalet ücreti takdirinin yanlış olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Asıl ve birleşen dava, genel kredi sözleşmesine dayalı asıl borçlu ve müteselsil kefel hakkında yapılan icra takiplerine vaki itirazların iptali istemine yöneliktir.

İlk derece mahkemesince, asıl ve birleşen davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı asıl ve birleşen davada davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda; davacı banka şubesi ile davalı asıl borçlu şirket hakkında imzalanan genel kredi sözleşmesine davalı ...'in müteselsil kefil olduğu, dava dışı üçüncü kişilerin ise kredi sözleşmesinde ipotek veren olarak yer aldıkları anlaşılmaktadır.

İİK'nın 45. maddesi uyarınca; rehinle temin edilmiş bir alacağın borçlusu iflasa tabi şahıslardan olsa bile, alacaklı yalnız rehinin paraya çevrilmesi yolu ile takip yapabilecek, rehinin tutarı borcu ödemeye yetmezse; alacaklı, kalan alacağını iflas ve haciz yoluyla takip edebilecektir. Anılan hüküm; rehin ile teminat altına alınan alacağın, borçlusuna ilişkin düzenlemeyi içermektedir. Bir başka anlatımla; rehin, kefilin kefalet borcunu da teminatını oluşturmuyor ise İİK'nın 45. madde hükmü kefil hakkında uygulanamayacaktır.

6098 Sayılı Türk Borçlar Kanunu'nun müteselsil kefalet başlıklı 586. maddesinde; “Kefil, müteselsil kefil sıfatıyla veya bu anlama gelen herhangi bir ifadeyle yükümlülük altına girmeyi kabul etmişse alacaklı, borçluyu takip etmeden veya taşınmaz rehnini paraya çevirmeden kefili takip edebilir. Ancak, bunun için borçlunun, ifada gecikmesi ve ihtarın sonuçsuz kalması veya açıkça ödeme güçsüzlüğü içinde olması gerekir.

Bu kapsamda, mahkemece genel kredi sözleşmesine konu ipotek akit tablosu celp edilerek ipoteğin davalı kefilin kefaletten kaynaklanan borçlarınında teminatı olup olmadığı tespit edilerek sonucuna göre, ipoteğin kefalet borcunun teminatı olmadığının tespiti halinde alacağın tamamı üzerinden müteselsil kefil hakkında tahsilde tekerrür olmamak kaydı ile takip yapılabileceği gözetilerek karar verilmesi gerekirken eksik inceleme ve değerlendirme birleşen dava yönünden yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Öte yandan, mahkemece asıl ve birleşen davalara ilişkin hükme esas alınan asıl ve ek bilirkişi raporlarının işlemiş faiz ve BSMV alacaklarına yönelik içerdiği farklılığın ve çelişkinin giderilmesine yönelik ek rapor alınmaksızın ve asıl davaya ilişkin kabul (gayri nakdi dahil) ve reddedilen miktarlara göre vekalet ücreti hesaplamasında hata yapılarak davalı lehine fazla vekalet ücretine karar verilmesi de doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle asıl ve birleşen davada davacı istinaf başvurusunun kabulüne yerel mahkemenin asıl ve birleşen davaya yönelik kararlarının kaldırılmasına, dosyanın 6100 sayılı HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza