Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2020/1469 K.2023/918

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 04/02/2020 tarih, 2017/1555 Esas, 2020/101 Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili aleyhine davalı tarafça bonoya dayalı olarak icra takibine girişildiğini, dava ve takibe konu bonoda müvekkili adına atfen atılı imzanın sahte olduğunu ileri sürerek dava konusu bonodan ve bonaya dayalı icra takibinden dolayı borçlu olmadığının tespitine ve % 20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, dava konusu bononun hamili olduğunu, imzanın sahte olduğu iddiasının asılsız olduğunu, davacının imzasını değiştirmiş ve farklı imza atmaya başlamış olduğunu belirterek davanın reddine ve kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama sonucunda, 10.12.2018 tarihli grafoloji bilirkişi raporunda; davacı keşidecisi adına atılan iki adet imzanın daavcının eli ürünü olmadığının belirtildiği, davalının itirazı üzerine alınan Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi Adli Belge İnceleme Şubesi'nin 25/07/2019 tarihli raporunda; söz konusu imzaların kuvvetle muhtemel davacının eli ürünü olduğunu bildirildiği,

hüküm kurmaya elverişli olduğu anlaşılan adli tıp kurumu raporu doğrultusunda inceleme konusu borçlusu ..., alacaklısı ... olan 10/08/2016 tanzim ve 10/10/2016 ödeme tarihli 150.000,00 TL bedelli bononun ön yüzünde keşidecisi adına atılan iki adet imzanın ...'ın el ürünü olmadığının tespit edildiği, bu nedenle davacının bu çek dolayısıyla davalıya borçlu olduğu gerekçesiyle davanın reddine ve %20 kötü niyet tazminatına karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; dosyada alınan grafoloji ve adli tıp raporları arasındaki çelişki giderilmeden karar verildiğini, davalı beyanlarında bono metnini talil ettiğinden ispat yükünü üzerine aldığını, gerekçeli kararın özensiz olup kendi içinde çelişkiler içerdiğini, kötü niyet tazminatı koşullarının tartışılmadan tazminata hükmedildiğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, kambiyo senedinden kaynaklanan takibe dayanak bono nedeniyle borçlu olmadığının tesbiti talebine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda, reddine karar verilmiş, bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

HMK 355 maddesi gereğince, istinaf edenin istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile ilgili nedenlerle sınırlı olmak üzere istinaf incelemesi yapılmıştır.

Dava ve icra takibine konu 10.08.2016 tanzim ve 10.10.2016 vade tarihli 150.000 TL bedelli bononun keşidecisi davacı ..., lehtarı ... olup, davalı takip alacaklısı ... tarafından icra takibine konulduğu anlaşılmaktadır.

Eldeki dava sahtelik (imza inkarı ) nedenine dayalı olarak açılmıştır. Bu durumda mahkemece öncelikte sahtecilik iddiasının incelenmesi dava konusu bonodaki imzaların davacı borçluya ait olup olmadığının incelenmesi gerekmektedir. Açıklanan bu genel ilkeler bakımından uyuşmazlık; sahtecilik iddiası bakımından yapılan araştırma ve incelemenin yeterli olup olmadığı noktasındadır.

Kambiyo senedindeki imzanın keşideciye ait olduğu yönündeki ispat yükü, senedi elinde bulundurup icra takibine girişen ve senette yer alan imzanın borçluya ait olduğunu iddia eden davalı alacaklıya düşmektedir.

Buna göre, imza incelemesinde öncelikle senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin borçlunun uygulamaya elverişli imzalarını taşıyan belgeler, keşide tarihine en yakın tarihli olanından başlayarak bilirkişice mukayeseye esas alınmalıdır. Senedin keşide tarihinden öncesine ilişkin belge bulunamazsa daha sonraki tarihli belgeler, uygulamaya elverişli imza örneği taşıyan herhangi bir belge temin edilemez ise, borçlunun duruşmada alınan medarı tatbik imza ve yazı örnekleri üzerinden inceleme yapılmalıdır. Sıhhatli bir sonuç alınabilmesi için, inkar edilen imzanın atıldığı tarihten öncesinde veya mümkün olduğu kadar yakın tarihlerde düzenlenen belgelerde bulunan borçluya ait imzaların celbedilip ondan sonra bilirkişi incelemesi yapılması gerekir.

Hemen belirtilmelidir ki, herhangi bir belgedeki imza veya yazının olmadığı hususunda yapılacak bilirkişi incelemesinin, konunun uzmanınca ve gerekli donanıma sahip bir laboratuvar ortamında, optik aletler ve o incelemenin gerektirdiği diğer cihazlar kullanılarak grafolojik ve grafometrik yöntemlerle yapılması; bu alet ve yöntemlerle gerek incelemeye konu ve gerekse karşılaştırmaya esas belgelerdeki imza veya yazının tersim, seyir baskı derecesi, eğim, doğrultu gibi yönlerden taşıdığı özellikleri tam ve kuşkuya yer vermeyecek şekilde belirlenip karşılaştırılması;

sonuçta imza veya yazının atfedilen kişiye ait olup olmadığının, dayanakların denetime elverişli bir raporla ortaya konulması; gerektiğinde karşılaştırılan imza veya yazının hangi nedenle farklı veya aynı kişinin eli ürünü olduğunun fotoğraf ya da diğer uygun görüntü teknikleriyle de desteklenmesi şarttır.

Mahkemece sahtecilik iddiası bakımından bilirkişi incelemesi yaptırılmış olup, 10.12.2018 tarihli grafoloji bilirkişi raporunda; davaya konu bonoda, davacıya atfedilen imzaların davacının eli ürünü olmadığı belirtilmiştir. Mahkemece alınan bu rapora itiraz üzerine; Adli Tıp Kurumu Fizik İhtisas Dairesi Adli Belge İnceleme Şubesi'nin 25/07/2019 tarihli raporunda; söz konusu imzaların kuvvetle muhtemel davacının eli ürünü olduğu şeklinde görüş bildirmiştir.

Hükme esas alınan son rapor ile ilk rapor arasında çelişki mevcut olup çelişkili raporlara dayalı olarak eksik inceleme ve hatalı değerlendirme ile karar verilemez.

6100 sayılı HMK’nın 281/3. maddesinde mahkemenin gerçeğin ortaya çıkması için gerekli görürse, yeni görevlendireceği bilirkişi aracılığıyla tekrar inceleme yapabileceği öngörüldüğünden davacı yanın imza inkârı yönünden mahkemece raporlar arasındaki çelişkiyi giderici, yeniden oluşturulacak ve yazı biliminden anlar 3 kişilik bilirkişi kurulundan veya jandarma ve/veya polis kriminal dairesinden usulüne uygun rapor alınarak sonucuna göre bir karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması doğru olmadığı gibi mahkemenin davanın reddi gerekçesinde dayandığı adli tıp raporunda imzanın davacıya ait olduğu denildiği halde gerekçesiyle çelişerek bonodaki imzanın davacıya ait olmadığı denilmek suretiyle yazılı şekilde karar verilmesi de doğru değildir.

Açıklanan bu nedenlerle davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nin 353/1-a-6. maddesi uyarınca kabulüne ve ilk derece mahkemesinin kararının anılan gerekçelerle kaldırılmasına, kaldırma kararı gerekçesine göre şimdilik diğer istinaf itirazlarının incelenmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imzalı · ... · Üye* · ... · e-imzalı · ... · Üye · ... · e-imzalı · ... · Katip · ... · e-imzalı