Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2020/1485 K.2021/1722

: 2 ..............

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali

KARAR TARİHİ : 09/12/2021

KARAR YAZIM TARİHİ : 09/12/2021

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 21/01/2020 tarih ......... Esas,............ sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile; dava dışı ........... Tic. Ltd.

Şti.nin müvekkili şirket nezdinde, yurt içi taşıyıcı mali mesuliyet sigorta poliçesi ile sigortalı olduğunu, muhtelif cins ve ebatta gazlı içecek ve meyve suyu emtiasının dava dışı .............'in sevk ve idaresindeki ......, ........... plaka sayılı araç ile yapılan taşıma işlemleri esnasında davalı ..........'in maliki olduğu sürücü diğer davalı ......'in sevk ve idaresindeki ......... plaka sayılı araç ile çarpışması sonucu trafik kazası meydana geldiğini, 22/08/2018 tarihli ve 51 sayılı trafik kazası tespit tutanağına göre kazaya karışan her iki araç sürücü de kusurlu olduğunu,

söz konusu kaza nedeniyle emtiaların tamamının hasarlanarak zayi olduğunun tespit edildiğini, davacı müvekkili şirket tarafından sigorta poliçesi teminatı kapsamında dava dışı sigortalıya 19/10/2017 tarihinde 34.417,00-TL hasar tazminatı ödemesi yapıldığını dava dışı sigortalı şirket tarafından davacı müvekkil şirkete verilen ibraname ile sorumlulara karşı rücu hakları kayıtsız ve şartsız olarak müvekkil davacı şirkete devredildiğini,

sigorta poliçesinin geçerli olduğu bir dönemde meydana gelen hasar ile dava dışı sigortalıya hasar ödemesi yapıldığından ödeme dekontu ile Türk Ticaret Kanunu hükümleri gereği halefiyet şartları yine ibraname ile de borçlar kanunu hükümleri gereği alacağın temliki şartlarının oluştuğunu, dava dışı sigortalı firmaya ödenen hasar bedelinin sorumlulardan rücuen tahsil edilmesi amacıyla davalı borçlular ile dava dışı diğer borçlu ........aleyhine Bursa 5. İcra Müdürlüğü'nün ........

Esas sayılı dosyasında icra takibi başlatıldığını ve itiraz üzerine takibin durdurulduğunu, bu nedenlerden dolayı, davalıların Bursa 5. İcra Müdürlüğü'nün .........

Esas sayılı takip dosyasına yaptığı haksız ve kötüniyetli itirazlarının iptaline ve takibin devamına, davalıların takip konusu borcu takip dosyasında belirtilen dava dışı sigortalıya hasar ödemesi yapılan 10/10/2017 tarihinden itibaren işlemiş ve işleyecek değişen oranlardaki reeskont avans faizi ile ödemelerine ve borçluların %20'den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatı ile yargılama giderleri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dosya kapsamı ile davalıların ikametgahının Konya İli Akşehir ilçesi olduğu ve bu yönden taraflar arasında bir ihtilaf olmadığı nitekim dava dilekçesinde davalının adresi gösterildiği gibi, dava dilekçesi de davalılara Akşehir İlçesindeki adreslerinde tebliğ edildiği yine haksız fiil yani kazanında Akşehir İlçesinde meydana geldiği, davanın HUMK.'nun 9 ve 21. maddelerinde belirlenen yetki kurallarına göre belirlenecek yetkili mahkemede görülmesine karar verilmesi gerektiği, davalı tarafın cevap dilekçesinde ve süresi içerisinde yetki itirazında bulunduğundan ve yetkili mahkemeyi bildirdiğinden yetki itirazının kabulü ile dava dilekçesinin yetki yönünden reddi ile dava dosyasının yetkili mahkemeye gönderilmesine dair karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; davalının cevap dilekçesinin taraflarına tebliğ edilmeyerek salt davalıların yetki itirazının dikkate alınması ve buna göre karar verilmesi usul ve yasaya aykırılık teşkil ettiği, 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 50. maddesine göre.

"Para veya teminat borcu için takip hususunda Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanununun yetkiye dair hükümleri kıyas yolu ile tatbik olunacağı, İcra İflas Kanunu'nu atıfta bulunduğu 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'na göre genel yetki kuralı davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesinin yetkili olduğu, ancak birden fazla davalı veya borçlu var ise HMK'nın 7. maddesi dikkate alınacağı, davaya dayanak icra takip dosyası incelendiğinden dosyada 3 tane borçlu olduğu, borçlulardan (dava dışı)............'in adresinin "Mahmudiye Mh.

1. Kaya Sk.

No:2 İç Kapı No: 12 İnegöl Bursa'' olduğu, bu nedenlerle yargılama veya icra takibi hususunda taraflardan birinin yerleşim yerinin yetkili olduğundan, dava dışı diğer borçlu..........'in adresinin ise Bursa olduğu ve icra takibi Bursa'da başlatıldığı, yetkinin kamu düzenine ilişkin ve kesin olmadığı hallerde icra dairesi ve mahkemeler yetki kuralını re’sen dikkate alınamayacağı, bu nedenle borçlunun yetki itirazında bulunması gerektiği, takibin yapıldığı icra dairesinin yetkisiz olduğunu düşünen borçlu, yetkisizlik itirazını diğer itirazlar sebepleri gibi süresi içinde icra dairesine bildirmek zorunda olduğu,

İİK m. 50/2 uyarıca borçlu yetki itirazı ile birlikte esasa yönelik itirazlarını sunması gerektiği, borçlu esasa ilişkin itirazlar sunmakla birlikte, itiraz ederken yetki itirazında bulunmamışsa, sonrasında icra dairesinin yetkisine itiraz süresi dolmamış olsa dahi itiraz edemez ve icra dairesinin yetkisi kesinleştiği, icra takip dosyası incelenecek olduğunda davalıların borca itiraz ederken yetki itirazında bulunmadığı ve icra takip dosyası bakımından yetkinin kesinleştiği,

itirazın iptalini tetkike yetkili olan mahkemenin icra takibinin yapıldığı İcra Dairesi'nin yargı çevresindeki mahkeme olduğundan yetkisi kesinleşen icra takip dosyası bakımından Bursa Mahkemelerinin yargılamayı görmeye yetkili olduğu yine 6100 sayılı HMK. ve 6102 sayılı TTK.890. madde uyarınca (zararın meydana geldiği yada gelme ihtimalinin bulunduğu yer ve malın teslim alındığı yada teslim için öngörülen yer olan Bursa Mahkemelerinin yetkili olduğu gerekçeleri ile yetkisizlik kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan hasar alacağını tahsili için yapılan takibe itirazın iptaline ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı vekili; dava dışı.......Tic. Ltd. Şti.nin davacı sigorta şirketince ............ poliçe nolu yurtiçi taşıyıcı mali mesuliyet sigortası ile sigortalı olduğunu, dava dışı sigortalısının yine dava dışı.........

Ticaret Limited Şirketi'nin emtiasının taşınması işini üstlendiğini, taşıyıcının sorumluluğunda taşınan emtialarda taşımadan kaynaklı hasar meydana geldiğini, bunun üzerine sigortalısı tarafından kendilerine hasar ihbarında bulunulduğunu, bunun üzerine dava dışı hasarlanan emtiaların sahibi olan şirketten hasar bedelinin sigortalılarına ödenmesi için onay alındığını ve hasar bedelinin sigortalılarına ödendiğini, 6102 sayılı TTK.

1472. maddesi uyarınca sigortalılarının haklarına halef olduklarını, hasardan TTK'nın ilgili hükümleri gereğince davalıların sorumlu olduğunu, ödedikleri hasar bedelinin tahsili için yaptıkları takibe davalıların haksız olarak itiraz ettiğini belirterek itirazın iptalini talep etmiş, mahkemece davalının cevap süresinde yetki itirazında bulunması nedeniyle yetkili mahkemenin Akşehir Asliye Ticaret Mahkemesi olduğundan bahisle mahkemenin yetkisizliğine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

Davaya konu takip dosyasının incelenmesinde alacaklının davacı, borçlunun davalı, takip dayanağının davalı tarafından yapılan taşımada emtianın hasarlanması nedeniyle oluşan zararın 6102 sayılı TTK. 1472 maddesi gereğince rucüen tazmini talebi olduğu, davalı borçluların süresinde borca, işlemiş faize, işleyecek faize ve tüm ferilere itirazı üzerine takibin durduğu anlaşılmıştır.

İş bu istinafa konu itirazın iptali davası süresinde açılmış, davalılar süresinde verdiği cevap dilekçesi ile mahkemenin yetkisine itiraz ederek yetkili mahkemenin Akşehir Asliye Ticaret Mahkemesi olduğunu belirtmiştir.

Dava, taşımadan kaynaklı hasar bedelinin sigortalıya ödenmesi nedeniyle 6102 sayılı TTK. 1472. maddesi gereğince sigortalısına halefiyetten dolayı sorumlusundan rucüen tahsili isteminden kaynaklanmaktadır.

Taraflar arasında sigorta ilişkisi bulunmamaktadır. Davacı sigorta poliçesi kapsamında hasar bedelini ödediğinden bahisle rucüen ödediği bedeli sorumludan talep etmektedir. Davacı sigorta şirketi, bu davayı sigortalısının halefi olarak açtığına göre, görevli ve yetkili mahkemenin tayininde sigortalı ile davalı arasındaki ilişkinin hukuki mahiyeti nazara alınır. Yetkili mahkemenin belirlenmesinde sigortalı ile davalı arasındaki hukuki ilişkiye bakılması gerekmektedir.Buna göre davacının sigortalısı üstlendiği taşıma işi nedeniyle meydana gelen hasardan dolayı ödemek zorunda kaldığı tazminatı kazanın karşı tarafı davalılardan talep edebilecektir.

Dava konusu olayda her ne kadar yetkili mahkeme 6100 sayılı HMK. 6. maddesindeki genel yetki kuralına göre davalının dava tarihindeki yerleşim yeri mahkemesi olmasına karşın yine uyuşmazlık taraflar arasındaki taşıma sözleşmesinden kaynaklandığından 6102 sayılı TTK 890/1. maddesine göre taşımaya konu malın teslim alındığı veya teslim edildiği yer mahkemesi de yetkili olacaktır. Taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi ve sunulan sevk irsaliyelerinde de açıkça görüldüğü üzere kazaya konu malların teslim alındığı yer Adana, teslim yeri ise Bursa'dır. Ayrıca zarar gören konumunda olan dava dışı ......... Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi'nin merkez adresi de ............ adresi olup bu maddeye göre Bursa Asliye Ticaret Mahkemesi de yetkili olacaktır.

Yine kabule göre gerekçede mülga 1086 sayılı HUMK.9 ve 21 maddeleri hükme dayanak alınmış ise de, anılan kanun yerine 01.10.2011 tarihinde, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu (HMK.) hükümlerinin yürürlüğe girdiği, usul hukuku alanında geçerli temel ilkenin, yargılamaya ilişkin kanun hükümlerinin “derhal” yürürlüğe girmesi olup derhal uygulanırlık” ilkesi olduğu, bu nedenlerle dava tarihi itibari ile mülga kanun hükmüne göre mahkemece karar tesisinin de usul ve yasaya açıkça aykırı olduğu tüm dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Yukarıda açıklanan nedenlerle dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp, değerlendirilmesinde yerel mahkemenin yetkisizlik kararında hukuki isabet bulunmayıp bu nedenle davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile 6100 sayılı HMK. 353/1-a-4 maddesi gereğince kararın kaldırılarak yerel mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

........ · Başkan · ......... · ¸e-imzalıdır · ......... · Üye · ........... · ¸e-imzalıdır · ......... · Üye · ......... · ¸e-imzalıdır · ....... · Katip · ............ · ¸e-imzalıdır