Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2020/1961 K.2023/1166

Bursa 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/11/2018 tarih, 2016/452 Esas, 2018/1410 sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkili ile davalı arasındaki ticari ilişkiden kaynaklı faturalara dayalı alacağı bulunduğunu, fatura konusu malların davalı tarafın çalışanı olan ... ve ... isimli kişilere teslim edildiğini, düzenlenen irsaliyeli faturalar ve bu şahıslar teslim alan sıfatıyla imza attığını, malları teslim alan davalı tarafın bedelini ödememesi sebebiyle icra takibi başlatıldığını, davalı tarafın takibe konu borca ve ferilerine itiraz ederek takibi durdurduğunu, davalının Bursa 4. İcra Müdürlüğünün 2014/9817 Esas sayılı dosyasına yapmış olduğu borca ve ferilerine ilişkin itirazın iptali ile takibin devamına,

davalı aleyhine %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine, yargılama giderleri ile vekalet ücretinin davalı yana yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı usulüne uygun dava dilekçesi tebliğine rağmen cevap dilekçesi sunmamış, aşamalarda kendisini vekil ile temsil ettirerek davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, dosya kapsamı deliller, alınan bilirkişi raporu uyarınca; dava konusu irsaliyeli faturalar altındaki teslim alan bölümünde imzaları bulunan ... ve ...'a yönelik davalı şirket temsilcisinin isticvap beyanının tevil yollu ikrar niteliğinde olduğu ve davacı ticari defterlerine ilişkin bilirkişi raporu doğrultusunda faturaya konu malların davalı şirkete teslim edildiği faturalar karşılığı herhangi bir ödeme yapılmadığı dolayısıyla davacının davalıdan icra takip miktarı kadar alacaklı olduğu gerekçesi ile davanın kısmen kabulüne karar verilmiştir. Karara karşı, davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesi ile; müvekkili şirket hakkında konkordato başvurusunda bulunulduğunu, davacı ile ticari ilişkinin bulunmadığını, ispat yükünün davacı üzerine bulunduğunu davacının mal teslimini ispatı gerektiğini, faturalarda imzası bulunan kişilerin müvekkili çalışanı olmadığını, mahkemenin isticvap beyanını tevil yolu ile ikrar olarak kabulünün hatalı olduğunu, tek başına davacı defterlerinin ispata yeterli olmadığını belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

Davacı vekili istinafa karşı cevap dilekçesi ile; davalının ticari defterlerini mahkemeye ibraz etmediğini, müvekkiline ait ticari kayıtlar ve davalının ticari defterlerini ibrazdan kaçınması sebebiyle alacağın ispat edildiğini belirterek istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, satım sözlemesi nedeniyle düzenlenen faturalara dayalı alacağa yönelik icra takibine vaki itirazın iptali istemine yöneliktir.

İlk derece mahkemesince, davanın kısmen kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Uyuşmazlık; takibe konu faturalardan dolayı davalının borçlu olup olmadığı, bu kapsamda davalı itirazının iptaline karar verilip verilemeyeceği üzerine olduğu anlaşılmaktadır.

Davacı taraflar arasında ticari satış sözleşmesi bulunduğunu ve bu kapsamda düzenlenen faturalardan kaynaklı alacağının bulunduğunu ileri sürmüş, davalı satım ilişkisini ve alacağı inkar etmiştir. Satış sözleşmesinde satıcı malın teslim edildiğini, alıcı da teslim edilen ürünün bedelini ödediğini ispatla yükümlüdür. Öte yandan, fatura tek başına alacağın kanıtı değildir. Fatura düzenlenmesi tek başına mal teslimini kanıtlamaz. Ayrıca tek taraflı olarak düzenlenen faturanın faturayı düzenleyenin kendi defterlerine kayıt edilmiş olması da alacağının varlığını ispatlamaz. Karşı tarafın faturaya itirazında, dayanağı temel ilişkinin ve fatura içeriği malın karşı tarafa tesliminin kanıtlanması gerekir.

İlk derece mahkemesi tarafından uyuşmazlığın giderilmesine yönelik olarak tarafların ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmasına karar verilmiş, davacı defterleri incelenerek faturaların davacı defterlerinde kayıtlı olması ve isticvap edilen davalı şirket temsilcisinin beyanı gözetilerek davanın kabulüne karar verilmiş ise de; söz konusu delillerin faturalara konu satışın yapıldığı ve teslimin gerçekleştirildiğine yönelik ispata yeterli olmadığı değerlendirilmiştir.

Öte yandan, ticari defter ve belgeleri sunma yükümlülüğü davalı asile ait olup, mahkemece davalı şirkete ticari defter ve belgelerini sunmak veya nerede olduklarını bildirmek üzere usulüne uygun şerh içeren tebligat çıkarılması şerhte defterlerin sunulmamasının bütün sonuçları da açıkça yazılması gerekirken, bu yönde ihtaratlı usuli işlem yapılmadan ve davalı defterleri incelenmeden karar verilmesi doğru görülmemiştir.

Bu halde mahkemece yukarıda belirtilen şekilde davalı ticari defter ve kayıtların incelenmesine yönelik usuli sürecin işletilmesi, ticari defterlerin ibraz edilmemesi veya bilirkişi incelemesi neticesinde faturalara dair herhangi bir kaydı içermediğinin anlaşılması halinde bu kez davacının açıkça yemin deliline dayandığı gözetilerek bu delilinde son çare olarak tüketilerek sonucuna göre karar verilmesi gerekmektedir.

Açıklanan bu nedenlerle davalı istinaf başvurusunun kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın 6100 sayılı HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince ilk derece mahkemesine iadesine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza