Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2020/427 K.2022/1546

... : 2 -... - ... DAVANIN KONUSU : Tazminat

KARAR TARİHİ : 17/11/2022

KARAR YAZIM TARİHİ : 17/11/2022

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 22/03/2019 tarih, 2017/1128 Esas, 2019/318 Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili tarafından dava dışı Dört-Er Hidrolik ve Mak.San.Tic.A.Ş'den 16/08/2018 tescil plaka nolu Fermec marka 2003 model kepçe satın alındığını, ancak kepçenin 3.şahıs Nihat Bulut'ta bulunduğunu, 13/07/2017 tarihinde kepçenin müvekkili şirketin Bursa Nilüferdeki adresine nakliye olunması amacı ile davalı Sınırlı Sorumlu Kırkağaç Nakliyeciler Motorlu Taşıyıcılar Kooperatifi vasıtasıyla sürücüsü Servet Bostancı olan 10 ZS 357 plakalı çekiciye Yenişehir'den yüklendiğini, nakliye esnasında bu çekicinin 18:00 sularında üzerindeki kepçe ile birlikte Bursa Doğu Otoban girişindeki üst geçide çarptığını,

kazaya rağmen 10 ZS 357 plakalı çekicinin şoförünün durmadan olay yerini terk ettiğini, kolluk kuvvetleri tarafından herhangi bir tutanak tutulmadığını, kepçenin büyük zarar gördüğünü, Bursa C.Başsavcılığının 2017/59740 soruşturma sayılı dosyasının açıldığını, daha sonra Bursa 5.Sulh Hukuk Mahkemesinin 2017/85 Dİ.Ş sayılı dosyası ile tespit yaptırıldığını, rapora göre tamir bedelinin 21.240,00.-TL, çıktığını ileri sürerek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000,00.-TL'nin kaza tarihinden itibaren faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili davasını ıslah ederek harca esas değeri 21.240,00.-TL olarak belirtmiştir.

CEVAP

Davalı S.S Kırkağaç Nak. Kooperatifi, davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, Kırkağaç Asliye Hukuk Mahkemesinin yetkili olduğunu, kaza yapan araç sürücüsünün ve aracın malikinin kooperatifin ortağı olmadığını, taşıma işinin taraflarınca temin edilmediğini, söz konusu kazada sürücü ve malikin sorumlu olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

CEVAP

Diğer davalı ..., davaya cevap vermediği anlaşılmıştır.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince toplanan deliller sonucunda; yetki itirazının yerinde olmadığı, nakliye faturası ve sevk/taşıma irsaliyesinin bizzat davalı kooperatif tarafından tanzim edildiği, bu sebeple taşımanın davalı kooperatif tarafından yapıldığı, meydana gelen kazada araç sürücüsünün sevk ve idaresindeki çekici ve çekiciye bağlı dorse ile seyrederken aracının hızını, görüş ve mahal şartlarına göre seçmediğinden %100 oranında kusurlu bulunduğu, davacı tarafın 21.240,00.-TL hasar talep edebileceği, davalı ... araç maliki olarak davada taraf gösterilmiş ise de;

araç maliki olması onun taşıma sözleşmesi ile bağlantısını gerektirmeyeceği, zira davalı ... taşıma sözleşmesinin tarafı olmadığı, araç işletenin sorumluluğunun somut olayda uygulanamayacağı gerekçesiyle davanın davalı kooperatif yönünden kabulüne, 21.240-TL'nin kaza tarihinden itibaren yasal fazi ile birlikte tahsiline, diğer davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili ile davalı kooperatif tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

A-Davacı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; Karayolları Trafik Kanunu'nda motorlu araç işletenin sorumluluğu bir tehlike sorumluluğu olduğunu, işletenin zararın oluşumunda kusuru olmaksa dahi sorumlu tutulacağının açıkça düzenlediğini, davalı ... da işleten olarak sorumluğu bulunduğu halde bu davalı hakkındaki davanın reddine karar verilmesinin doğru olmadığını belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

B-Davalı kooperatifin istinaf dilekçesinde özetle; davanın yetkisiz mahkemede açıldığını, müvekkilinin taşıma ilişkisinin tarafı olmadığını, kaza yapan araç sürücüsünün ve aracın malikinin kooperatifin de ortağı olmadığını, hükmedilen tazminatın fahiş olduğunu belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, taşıma sözleşmesinden kaynaklanan maddi tazminat istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda, davacının dava dışı Dört-Er Hidrolik Makine..Ltd Şti’nden satın aldığı kepçe cinsi iş makinesinin davacının adresine taşınması işinin davalı kooperatif tarafından üstlenildiği, karşılığında davacı adına navlun faturası tanzim edildiği, fiili taşımanın ise araç işleteni ve maliki Seher Yaygın’a ait olan 10 ZS 357 plakalı çekici ile gerçekleştirildiği, taşıma sırasında çekicinin üzerindeki kepçe ile birlikte üst geçide çarptığı, taşınan iş makinesinin hasar gördüğü dosya kapsamından sabit olup, dolayısıyla davalı kooperatif akdi diğer davalı ... ise fiili taşıyan olarak sorumlulukları bulunduğundan uyuşmazlığın taşıma akdi ilişkisinden kaynaklandığının kabulü gerekir.

6102 sayılı TTK'nın 871/1 maddesinde "Eşyanın teslim yerine varmasından sonra gönderilen, taşıyıcıdan, taşıma sözleşmesinden doğan yükümlülüklerin yerine getirilmesi karşılığında, eşyanın kendisine teslim edilmesini isteyebilir. Eşya zayi olmuş veya hasara uğramış yahut geç teslim edilmişse, gönderilen, gönderenin taşıma sözleşmesinden doğan istem haklarını taşıyıcıya karşı ileri sürebilir. Gönderen, bu hakların ileri sürülmesinde yetkili kalmaya devam eder.

Gönderilenin veya gönderenin kendilerinin veya başkasının menfaatine hareket etmeleri farklılık yaratmaz." düzenlemesine yer verilmiştir. Görüldüğü üzere anılan madde ile eşyanın taşıma sırasında hasara uğraması halinde gönderilene, gönderenin taşıma sözleşmesinden kaynaklanan haklarını taşıyıcıya karşı ileri sürebilme hakkı tanınmış olup bunun için gönderilenin aynı zamanda hasarlanan malın maliki olmasına gerek yoktur.

Dolayısıyla her ne kadar taşımaya konu iş makinesinin resmi şekilde satışı ve tescili davacı adına yapıldığına dair dosyada herhangi bir bilgi ve belgeye rastlanılmamışsa da somut olayda davacının aktif husumet ehliyetinin olduğunun kabulü gerekir.

HMK m.6 uyarınca borçluların ikametgahı; yine, uyuşmazlık taşıma sözleşmesinden kaynaklandığından TTK 890/1. maddesine göre taşımaya konu malın teslim alındığı veya teslim edildiği yer icra daireleri yetkilidir. Ayrıca TBK'nın 89. maddesine göre para borçlarında ifa yeri alacaklının yerleşim yeri olduğundan, HMK'nın 10. maddesine göre alacaklının yerleşim yeri icra dairelerinin de yetkisi bulunmaktadır. Bu durumda, taşımaya konu malın teslim alındığı veya teslim edildiği yerin Bursa olması dolayısıyla davalı kooperatifinin mahkemenin yetkisine yönelik istinaf sebebi yerinde değildir.

Somut olayda, davalı fiili taşıyıcının araç sürücüsü Servet Bostancı’nın sevk ve idaresindeki çekici ve çekiciye bağlı dorse ile seyrederken üst geçide çarpması sonucunda, taşınan iş makinesinin hasarlandığı, olayda aracın hızını, görüş ve mahal şartlarına göre seçmediğinden davalının %100 oranında kusurlu olduğu, davalı akdi taşıyıcının seçtiği ve kullandığı sonraki taşıyıcıların kusurundan sorumluluk altında olduğu, zarardan akdi ve fiili taşıyıcıların birlikte sorumlu olduğu, dosyada tespit edilen zararın kadri marufunda olduğunun bilirkişi raporu ile belirlendiği dikkate alındığında, davanın her iki davalı yönünden kabulüne karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Diğer yandan, Türk Ticaret Kanunu'nun 885. maddesinin 2. fıkrası uyarınca, taşıyıcı, eşyanın zıyaından veya hasarından dolayı, üçüncü kişilerin sözleşme dışı istemlerine karşı sorumluluktan kurtulma sebeplerine ve sınırlamalara dayanabilecek ise de, dosya kapsamında bulunan bilgi ve belgelere göre dava konusu taşımaya konu kepçe-iş makinesinin ağırlığı gözetildiğinde, taşıyıcı yönünden hükmedilen tutarın her halukarda sınırlı sorumluluk miktarının altında kaldığı anlaşıldığından bu hususta ileri bir tahkikata gerek duyulmamıştır.

Açıklanan bu nedenlerle davalı kooperatifnin istinaf başvurusunun esastan, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılarak davanın her iki davalı yönünden kabulüne karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imzalı · ... · Üye* · ... · e-imzalı · ... · Üye · ... · e-imzalı · ... · Katip · ... · e-imzalı