Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/1183 K.2022/1903

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkil şirket ile davalı şirket arasında hasarlı mal tesliminden kaynaklanan fatura bedelinin ve buna dayalı cari hesap özetinin ödenmemesi sebebiyle davalı şirket aleyhine Bursa 9. İcra Müdürlüğü'nün 2019/4110 Esas sayılı dosyası ile icra takibi başlatıldığını, davalı şirket tarafından yetkiye ve borca haksız ve mesnetsiz olarak itiraz edildiğini, müvekkil şirketin dava dışı Özşahin AŞ'den malzeme aldığını ve alınan malzemenin davalı tarafından taşındığını ancak malzemenin davalı şirketin sevkıyatı sırasında zarar gördüğünü ileri sürerek itirazının iptali ile alacağın %20'sinden aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili, taşımanın Günaydın Ekspres Kargo tarafından gerçekleştirildiğini, davanın gerekçesinde taşımadan kaynaklanan zararın tazmin edilmek istendiği belirtilmiş olsa da takip talebinde dayanak olarak cari hesap alacağı gösterildiğini ileri sürerek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde, davanın itirazın iptali davası olup taşımanın Günaydın Ekspres Kargo tarafından gerçekleştirildiğinden bahisle pasif husumet itirazında bulunduğu, ambar tesellüm fişindeki Günaydın Ekspres Kargo Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.nin davalı şirketten farklı bir şirket olduğu, davanın Ekspres Kurye Hizmetleri Sanayi Ticaret Anonim Şirketi'ne karşı açılması gerekirken davalıya karşı açıldığı, davalının dava konusu uyuşmazlıkta pasif husumet ehliyetinin bulunmadığı gerekçesiyle, davanın usulden reddine karar verilmiştir. Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf talebinde bulunan davacı vekili, ambar tesellüm fişinde davalı şirketin adı yazdığını, ticaret sicil numarasında farklı bir şirket ticaret sicil numarasının çıkmasının davanın reddini gerektirmediğini, davalı şirketin Günaydın Groupa ait ya da bu şirketlerin ortakları ile aynı ortaklara sahip şirketler topluluğu olduğunu, ürünün taşınma sırasında zarar gördüğünü ve tutanak tutulduğunu, tutanaklar uyarınca davalı firma yetkilileri ile mailleşildiğini ve davalının maillerde bu ürünü taşıdığını kabul ettiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili istinafa cevap dilekçesinde, dosyaya sunulan ambar tesellüm fişine bakıldığında sadece, Ekspres Kargo Hiz.San.Tic.Ltd.Şti.nin unvanının ve Günaydın Group logosunun yazılı olduğunu, davacı tarafça sunulan deliler arasında da müvekkil şirketin unvanının yer almadığını belirterek istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;

Dava, itirazın iptali istemine ilişkindir.

Davacı tarafça, dava dışı şirketten alınan malzemelerin davalı firma tarafından taşınması sırasında malzemenin zarar gördüğü iddiasına dayalı olarak söz konusu zararın tazmini için icra takibi başlatmış olup mahkemece, yazılı gerekçe ile davanın usulden reddine karar verilmiştir.

Uyuşmazlık, davalı tarafın pasif husumet ehliyeti bulunup bulunmadığı noktasındadır.

Bursa 9. İcra Müdürlüğü'nün 2019/4110 Esas sayılı dosyasında, davacı alacaklı tarafından davalı borçlu aleyhine 7.827,85 TL'nin tahsili amacıyla genel haciz yoluyla icra takibi başlatıldığı, davalı vekilince borca ve icra müdürlüğünün yetkisine itiraz edildiği ve süresi içerisinde istinaf incelemesine konu işbu itirazın iptali davasının açıldığı görülmektedir.

Dosya kapsamında bulunan sevk irsaliyesi, ambar fişi ve diğer belgeler uyarınca taşınmanın davalı tarafça yapıldığına ilişkin delil bulunmadığı, ambar tesellüm fişindeki Günaydın Ekspres Kargo Hiz. San. Tic. Ltd. Şti.nin davalı şirketten farklı bir şirket olduğunun İzmir Ticaret Sicil Müdürlüğünden yazılan müzekkere cevabında da belirtildiği, bu suretle mahkemece davalının pasif husumet ehliyetinin bulunmadığına ilişkin tespitinin yerinde olduğu anlaşılmaktadır.

Ancak mahkemece davanın pasif husumet (taraf sıfatı) yokluğu nedeniyle reddi gerekirken yazılı şekilde usulden reddine karar verilmesi hatalı olmuştur.

Ayrıca 6102 sayılı TTK'ya eklenen 5/A maddesi uyarınca ticari davalarda dava açılmadan önce arabulucuya gidilmesi zorunlu olduğundan somut olayda dava açılmadan önce davacı tarafça bu yola başvurulmuş anlaşma sağlanamamıştır. Bursa Arabuluculuk Bürosunun 2019/1378 büro ve 2019/46918 dosya numaralı dosyasında anlaşma sağlanamaması üzerine arabuluculuk faaliyeti sonlandırılarak 1.320,00 TL arabuluculuk ücretinin suç üstü ödeneğinden karşılanmasına karar verilmiştir.

6325 Sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanununun, dava şartı olan arabuluculuk hakkındaki 18/A maddesinin 13 ve 14. fıkraları aynen;

"(13) Arabuluculuk faaliyeti sonunda taraflara ulaşılamaması, taraflar katılmadığı için görüşme yapılamaması veya iki saatten az süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâllerinde, iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde uyuşmazlığın konusu dikkate alınarak Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır.

(14) Bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderler; arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılması hâlinde anlaşma uyarınca taraflarca ödenmek, anlaşmaya varılamaması hâlinde ise ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Yine, Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu Yönetmeliğinin 26/2. maddesinde ise "Arabuluculuk faaliyeti sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde iki saatlik ücret tutarı Tarifenin Birinci Kısmına göre Bakanlık bütçesinden ödenir. İki saatten fazla süren görüşmeler sonunda tarafların anlaşamamaları hâlinde ise iki saati aşan kısma ilişkin ücret aksi kararlaştırılmadıkça taraflarca eşit şekilde, Tarifenin Birinci Kısmına göre karşılanır. Bakanlık bütçesinden ödenen ve taraflarca karşılanan arabuluculuk ücreti, yargılama giderlerinden sayılır. Dava açılması hâlinde mahkeme tarafından dava öncesi ödenen arabuluculuk ücretlerine ilişkin makbuz dosyaya eklenir. Yargılama giderleri olarak hükmedilen tutar 6183 sayılı Kanuna göre tahsil edilir." hükmü yer almaktadır.

Dosya içeriğine göre, yukarda belirtilen düzenlemeler gözönünde bulundurulduğunda, tarafların anlaşamamaları halinde iki saatlik ücret tutarının Adalet Bakanlığı bütçesinden ödeneceği, Adalet Bakanlığı bütçesinden ödenen arabuluculuk ücretinin yargılama giderlerinden sayılacağı, yine bu madde uyarınca arabuluculuk bürosu tarafından yapılması gereken zaruri giderlerin anlaşmaya varılamaması halinde ileride haksız çıkacak taraftan tahsil olunmak üzere Adalet Bakanlığı bütçesinden karşılanacağı, 6100 sayılı HMK m. 326/1 hükmünde yargılama giderlerinin aleyhine hüküm verilen taraftan alınması gerektiği düzenlendiği halde, kamudan karşılanan zorunlu arabuluculuk ücreti ile ilgili hüküm kurulmaması hatalı olmuştur.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, davacı vekilince ileri sürülen istinaf nedenleri yerinde görülmemekle birlikte re'sen görülen kamu düzeni aykırılık yönünden yapılan incelemede davanın reddi yerine usulden reddine karar verilmesi ve dava şartı (zorunlu) arabuluculuk ücretine ilişkin hüküm kurulmaması nedeniyle 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden esas hakkında hüküm tesis edilmesine karar verilmiştir.