Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/1546 K.2021/1508

...............

VEKİLİ

Av. ......................

DAVANIN KONUSU

3. Şahıs Tarafından Açılan Menfi Tespit

KARAR TARİHİ : 05/11/2021

KARAR YAZIM TARİHİ : 05/11/2021

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 29/01/2021 tarih, ............ Esas, .................... Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özet olarak; Davalı firmayla sözlü olarak mal alımı konusunda anlaştıklarını ve davalı firmaya dava konusu 28 Şubat 2018 keşide tarihli ....... ...............35.000,00 ₺ bedelli çek verildiğini, ancak bugüne kadar çek yazılmasına rağmen herhangi bir mal teslimi de yapılmadığını ve müvekkilin mağdur olduğunu, davalıya teslim edilmeyen mallar için verilen çekin müvekkiline teslim edilmediğini, çekin icraya konulduğunu, müvekkilinin davalı firmanın çeke konu malları teslim etmemesinden dolayı zor durumda kaldığını, bu mallar teslim edilmediğinden müvekkilinin davalıya herhangi bir borcu olmadığını, bu nedenle iş bu davayı açtıklarını talep ve dava etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ.

Mahkemece,19/12/2018 tarihli Resmi Gazete yayınlanarak yürürlüğe giren 30630 Sayılı Yasa ile Değişik 6102 Sayılı TTK'nun 5.maddesine eklenen madde (3) Dava Şartı Arabuluculuk başlıklı, madde 5/A- (1) gereğince; bu kanunun 4.maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında, dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olduğu, Aynı yasa ile 6325 Sayılı Kanuna ek olarak getirilen Dava şartı Arabuluculuk başıklı madde 18/A-1-2 gereği; ''....

İlgili Kanunlarda arabulucuya başvurulmuş olması dava şartı olarak kabul edilmiş ise arabuluculuk sürecine aşağıdaki hükümler uygulanır.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir....'' başlıklı hükümleri uyarınca konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabuluculuğa başvurulmuş olması dava şartı olarak öngörülmüş olup;

davanın mahiyeti ve yasa maddesi ile getirilen tarafların arabuluculuk yolu ile üzerinde müzakere edip anlaşmaları mümkün bulunan bir miktar alacağa ilişkin olması nedeni ile yasa hükümlerinin özü itibari ile arabuluculuğa tabi olması gerektiği , davacı yanca arabuluculuk yoluna başvurulmaksızın iş bu davanın açılmış olduğundan, davanın dava şartı yokluğudan gerekçesiyle usulden reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf talebinde; davalı firmayla sözlü olarak mal alımı konusunda anlaşıldığı ve davalı firmaya dava konusu dilekçede belirtilen dava konusu çekin verildiğini, çek yazılmasına rağmen herhangi bir mal teslimi de yapılmadığını, dava konusu çeke ilişkin malların müvekkiline teslim edilmediğini ancak çekin icraya konulduğunu, bu çek nedeniyle davacının davalıya her hangi bir borcu bulunmadığını, bu nedenle mahkeme kararının bozulması ve kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, davalı tarafın teslim etmesi gereken malların davacıya teslim edilmemesi nedeniyle davacı tarafça verilen 28/02/2018 keşide tarihli, ............ 35.000,00 TL bedelli çek nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkindir.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

7155 sayılı Yasanın 20'nci maddesi ile 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'na eklenen 5/A maddesi ticari davalarda dava şartı olarak zorunlu arabuluculuğu öngörmüştür. Anılan maddeye göre; "Bu Kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır".

Türk Ticaret Kanunu'nun 5/A maddesi zorunlu arabuluculuk dava şartını "…konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri…" ile sınırlı tutmuştur.

YARGITAY 19. Hukuk Dairesi'nin 2020/85 esas ve 2020/454 karar sayılı ve 13.02.2020 tarihli "BÖLGE ADLİYE MAHKEMELERİ HUKUK DAİRELERİ’NİN KESİN NİTELİKTEKİ KARARLARI ARASINDAKİ UYUŞMAZLIĞIN GİDERİLMESİNE YÖNELİK KARARI " ile 7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK’na eklenen 5/A maddesi gereğince, ticari nitelikteki menfi tespit davalarında dava açılmadan önce arabuluculuğa gidilmesinin zorunlu olmadığına ve arabuluya gidilmiş olmasının bir dava şartı olmadığına, uyuşmazlığın bu şekilde giderilmesine karar verilmiştir.

Yine YARGITAY 11. Hukuk Dairesi 'nin 24/05/2021 tarihli 2020/2891esas , 2021/4366 karar sayılı kararı ve yerleşik uygulamalarında da HMK’nın 106. maddesinde düzenlenen tespit davasının özel bir şekli olan menfi tespit davasının, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat davası olarak nitelendirilemeyeği ve menfi tespit davalarının arabuluculuk dava şartına tabi tutulmadığı yönündeki kararları dairemiz tarafından da benimsenmiştir

Somut olayda, davacı davalı firma ile sözlü olarak mal alımı konusunda anlaştıklarını, ve davalı firmaya dava konusu çeki verdiklerini, ancak davalı tarafça mal teslimi yapılmadığını, çekin icraya konulduğunu belirterek davaya konu çek nedeniyle her hangi bir borcunun bulunmadığı iddiası ile borçlu olmadığının tespitinin istendiği, menfi tespit davasının “konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri” cümlesinden olmadığı, zorunlu arabuluculuk dava şartına tâbi bulunmadığından, dosyanın esası yönünden karar verilmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilmiştir.

Açıklanan gerekçelerle davacı istinaf başvurusunun kabulü ile HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince dosyanın mahkemesine iadesi karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

. · Başkan · .......... · (e-imza) · ............ · Üye. · ......... · (e-imza) · .................. · Üye · ............... · (e-imza) · .............. · Katip · ..................... · (e-imza)