Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/1581 K.2024/1062

Av. ... DAVALI : ... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... DAVA : Alacak

KARAR TARİHİ

KARAR YAZIM TARİHİ

Bursa .. Ticaret Mahkemesi'nin 13/01/2021 tarih, .. Esas ve ..Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

DAVA

Davacı vekili, davacı müvekkilinin 23/06/2009 tarihinde daire satış vaadi sözleşmesi başlıklı bir sözleşme ile davalı kooperatiften 2433 ada, 1-2 parsel üzerine yapılacak A blok 16 nolu dairesini anahtar teslimi üyelik yoluyla satın aldığını, daire karşılığında davalı kooperatife 90.000 TL ödediğini ve kooperatif yönetim kurulunan 23/06/2009 tarih, 279 nolu kararı ile kooperatife üye yapıldığını, taraflar arasındaki sözleşmeye göre dairenin mutfak dolapları, kombi cihazı ve oda parkeleri satın alan tarafından yaptırılacağını, bunun dışında daire diğer dairelerle aynı özellikte yapılarak,

davalı kooperatif tarafından davacıya teslim edileceğini, davacı dışında bazı kişilerin davalı kooperatiften aynı şekilde anahtar teslimi üyelik aldıklarını, davalı kooperatif tarafından davacıya teslim edileceğini, davalıdan anahtar teslimi üyelik alan tek kişinin davacı olmadığını, davacı ve diğer bazı anahtar teslimi üyelik alanların kooperatife halen borçlarının olduğu iddia edilerek haklarında icra takibi yapılmış ise de bu üyelerden bazılarına üyeliklerine karşılık gelen daireler teslim edildiğini ve tapularının verildiğini, bu üyelerden bilinenlerin ... olduğunu, dairelerin teslim alan bu üyelerin su aboneliklerini de aldıklarını,

üye ...... 14/11/2012, üye ... 30/04/2013 ve üye...25/06/2014 tarihinden itibaren su abonesi olduklarını, dairelerini teslim alan üyelerle her konuda aynı durumda olan davacıya ise ne dairesi ne de tapusunun verilmediğini, davacının dairesinin bulunacağı bloğun hala temel konumda olduğunu, bazı üyelerin ise su aboneliklerini 2010 yılında aldıklarını, örneğin üye ...

08/10/2010 tarihinde su aboneliğini yaptırdığını, bunun da üyenin 2010 yılından bu yana dairesini teslim alıp kullandığını gösterdiğini, anahtar teslimi olarak peşin para ile üyelik alan davacının davalı kooperatife hiçbir borcunun bulunmadığını, davalı kooperatifin davacının peşin para ile üyelik alan davacının davalı kooperatife hiçbir borcunun olmadığını,

davalı kooperatifçe hukuka aykırı bir şekilde davacının kooperatife borcu olduğu ileri sürülebilir ise de davacı ile aynı durumda olan ve halen itirazın iptali davası devam eden üyelerin varlığı ve bu üyelere dairelerinin ve tapularının teslim edildiği dikkate alındığında yine üyeler arasında eşitsizliğe yol açacak bir uygulamanın davalı kooperatif tarafından yapıldığının aşikar olduğunu,

kooperatife peşin para ile üye olan ve belirli bir daireyi anahtar teslimi şeklinde 2009 yılında satın alan davacının bazı üyelere 2010 yılından bu yana dairelerinin teslim edilmeye başlanmış olması nedeniyle ilk aboneliğin yaptırıldığı 2010 yılı 10.ayından bu yana hak kaybına uğradığının sabit olduğunu, bu nedenlerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla 2011 yılı için 7.200 TL, 2012 yılı 8.400 TL, 2013 yılı içcin 9.600 TL, 2014 yılı için 10.800,00 TL 2015 yılı için 12.000 TL olmak üzere toplam 48.000 TL kira bedelinin davalıdan tahsiline;

bu miktarın 7.200 TL'sine 31.12.2011 tarihinden itibaren, 8.400 TL'sine 31.12.2012 tarihinden itibaren, 9.600 TL'sine 31.12.2013 tarihinden itibaren, 10.800 TL'sine 31.12.2014 tarihinden itibaren, 12.000 TL’sine 31.12.2015 tarihinden itibaren yasal faiz vürütülmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacının da diğer üyeler gibi davalı kooperatifin üyesi olduğunu, nitekim bizzat davacı tarafından sunulan 23/06/2009 tarih ve 279 sayılı kararın da bu hususun açık delili olduğunu, davacının dayandığı adi yazılı daire satış vaadi sözleşmesini şeklen geçersiz olduğunu, davacı yanın kooperatif üyesi olduğu halde bu ortaklıktan doğan asli yükümlülüklerini yerine getirmediğini, ödenmeyen aidat borcu nedeniyle taraflar arasında Bursa ... Ticaret Mahkemesinin ... esas sayılı dosya ile itirazın iptali davasının görülmekte olduğunu, davacı taraf gibi hem ödeme yapmayıp hem de daireyi isteyen 15 üye hakkında ise hukuki yollara başvurulduğunu, davacının talebinin dürüstlük kuralına aykırı olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İlk derece mahkemesinin davanın reddine dair kararının davacı tarafça istinaf edilmesi üzerine, .. tarih ve... Esas ve ..

Karar sayılı ilamıyla; “…davacı kendisi gibi peşin satış suretiyle kooperatif üyesi olan ve aidat ödemeyen bir kısım üyelere dairelerinin teslim edildiğini iddia etmekte ve bilirkişi raporu ile bu husus doğrulanmakta ise de, dosya kapsamından bu şekilde daire tahsisi yapılan üyelerin kooperatiften ihracına karar verildiği ve tapularının iptali için dava açıldığı anlaşılmaktadır.

Ancak yargılama sonucunda tapuların iptaline karar verilmesi halinde dahi iptal kararı kesinleşinceye karar bu üyelerin tahsis edilen konutlar nedeniyle yarar elde edeceklerdir. Bu nedenle yukarıda yapılan açıklama ve yerleşik Yargıtay kararları doğrultusunda eşitlik ilkesi gereğince davacının durumunun değerlendirilerek kira alacağının belirlenmesi gerekir.” denilerek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARARININ ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan yargılama ve toplanan deliller doğrultusunda, davacının talep edebileceği geriye dönük 5 yıllık kira bedelinin toplam 48.600,00 TL olarak hesaplanmışsa da taleple bağlı kalındığı, alacağa faiz başlangıç tarihinin belirlenmesinde davacı tarafın davalı kooperatife gönderdiği ihtarnamenin esas alındığı gerekçesiyle davanın kabulüne, 48.000,00 TL kira alacağının 06/04/2015 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir. Bu karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; davacının dayanadığı daire satış vaadi sözleşmesinin geçersiz olduğu gibi bu hususta imza inkarı yönünden inceleme yapılmadığını, ayrıca kooperatif üyeliğine ilişkin hususlarda karar alma yetkisini haiz Kooperatif Genel Kurulu’nun “Anahtar Teslimi Satış yapılmasına ve başkaca herhangi bir aidat bedeli alınmasına yer olmadığına” ilişkin açık bir kararı olmaksızın yönetim kurulunun böyle bir sözleşmeyi imzalama ve taşınmaz satma yetkisinin olmadığını, davacı yalnızca kooperatife ortak olarak kabul edildiğini, bu doğrultuda Genel Kurulca,

anahtar teslimi satış yapılarak başkaca herhangi bir aidat bedeli alınması gerekmediği şeklinde Yönetim Kurulu'na yetki verilmediğinden bu karar daire satışını değil sadece kooperatif ortaklığına kabul sonucunu doğurduğunu, kooperatife karşı akçalı yükümlülüklerini yerine getirmeyen davacı ortağın teslim etme hakkı henüz doğmamış olduğundan, tescil talep hakkının da bulunmadığından kira kaybı alacağından söz edilemeyeceğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, kooperatif ortağı olan davacıya teslim edilmeyen daireden kaynaklı kira kaybı alacağın tahsili istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçe doğrultusunda, davanın kabulüne karar verilmiş, bu karara davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleri ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır. Davacının davalı kooperatif üyesi olduğu, davacıya konut tahsis edilmediği çekişmesizdir. Uyuşmazlık, kendisine konut tahsis edilmeyen davacının tazminat talep edip edemeyeceği noktasında toplanmıştır.

1163 sayılı Kanun'un 23. maddesinde. "Ortaklar bu kanunun kabul ettiği esaslar dahilinde hak ve vecibelerde eşittirler" ifadesine yer verilmiştir. Davacı peşin bedelli üye ise peşin bedelli üyeler ile, normal statüde üye ise normal statüde olan üyeler ile karşılaştırma yapılarak eşitlik, üyeliğin kendi statüsü içerisindeki emsal üyeler esas alınarak sağlanmalıdır. Kooperatifler hukukunda mutlak değil, nispi eşitlik ilkesi geçerlidir.

Eşitlik ilkesi gereği tüm ortaklara konut tesliminin aynı tarihte ve emsal üyelerin ödemeleri nazara alınarak aynı nitelikte yapılması gerekir. O halde, kooperatifin diğer üyelerinden davacı ile aynı konumda olup kooperatife bağımsız bölümünü teslim alıp yararlanmaya başlayan üyelerin varlığının tespiti halinde eşitlik ilkesi uyarınca davacının da aynı süre zarfında kira bedeli isteyebileceğinin kabulü gerekir.

Somut olayda, davacı kendisi gibi peşin satış suretiyle kooperatif üyesi olan ve aidat ödemeyen bir kısım (...gibi) üyelere dairelerinin teslim edildiği ileri sürülmüş olup bu husus davalı kooperatif tarafından inkar edilmediği gibi davacıyla aynı konumda olan bir kısım üyelere dairelerinin teslim edildiğinin kabul edildiği anlaşılmakla; davalı vekilinin ilk derece mahkemesinin kararına yönelik istinaf başvurularının esastan reddi gerekmiştir. Açıklanan bu nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1.maddesi uyarınca, esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Yukarıda açıklanan gerekçe ile; 1-Davalı vekilinin istinaf isteminin 6100 sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince ESASTAN REDDİNE, 2-Harçlar Kanunu gereğince alınması gereken 3.278,88 TL nispi istinaf karar harcından peşin alınan 819,72 TL'nin mahsubu ile 2.459,16 TL'nin davalıdan alınarak hazineye gelir kaydına,

.Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır