Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/1824 K.2024/1168

.

DAVANIN KONUSU

İtirazın İptali (Ticari Satımdan Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 08/07/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 08/07/2024

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 24/06/2021 tarih, ....Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkili şirketin davalıya hazır betan sattığını, davalıya hazır beton satışı nedeniyle fatura düzenlendiğini, davalının fatura borcuna mahsuben ...

Şubesinin ... çek numaralı, keşidecisi ... olan 43.700,00TL'lik çeki cirolayarak müvekkili şirkete verdiğini, çekin müvekkili firma tarafından gününde bankaya ibraz edildiğini, fakat çekin sahte olması nedeni ile çek banka tarafından ödenmediğini ve çeke banka tarafından el konulduğunu, bu nedenle müvekkilinin çekin tahsilini gerçekleştiremediğini, bu nedenle müvekkilinin fatura alacağının tahsili amacıyla, davalı aleyhine ...

İcra Müdürlüğü'nün ...Esas sayılı dosyası ile takip yapıldığını, davalının "cari hesap ekstresinde 14/08/2018 tarihli işlemde gözüken ve iade kayıt edildiği gözüken çek tarafımıza iade edilmemiştir" gerekçesi ile itiraz ederek takibin durmasına sebebiyet verdiğini, davalı borçlunun davacı şirketten mal alımını, faturayı ve müvekkil şirkete verdiği çeki kabul ettiğini, fakat sahte olması nedeniyle banka tarafından el konulan çekin kendilerine iade edilmediğinden bahisle müvekkil şirkete borcunun olmadığı iddiasında olduğunu, davalının itirazın iptali ile icra inkar tazminatına hükmedilmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; dava ve taleplerin hak düşürücü süre uğradığını, bu nedenle öncelikle davanın zamanaşımı ve hak düşürücü süre yönünden reddi gerektiğini, dava konusu iddia edilen alacak ile ilgili görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğunu, zira iddia edilen alacak ve takipte iddiaya göre davalının son tüketen kişi olarak iddia edildiği,

buna göre davada görevli mahkemenin Tüketici Mahkemesi olduğunu, davalının yerleşim yeri olan Gemlik Mahkemelerinin yetkili olduğunu, cari hesap ekstresinde 14/08/2018 tarihli işlemde gözüken ve iade kayıt edildiği gözüken çekin müvekkiline iade edilmediği ve başkaca çek de iade edilmediğini, dava konusu çekin davalı tarafından keşide edilmediğini, çek ile ilgili Bursa..Ağır Ceza Mahkemesinin ....E sayılı dosyasında davanın derdest olduğunu, ayrıca aynı konuda davacı tarafından da İstanbul Anadolu C.

Başsavcılığının .... soruşturma sayılı dosyasında vaki hazırlık soruşturması devam ettiğini, anılan bu sebeplerle; davanın reddine, davacının haksız icra tazminatının davacıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; takip konusu alacağın taraflar arasındaki ticari nitelikteki satım sözleşmesinden kaynaklanan cari hesap alacağı olduğu, davalının icra müdürlüğüne verdiği itiraz dilekçesinde ve mahkememize ibraz ettiği cevap dilekçesinde akdi ilişkiyi inkar etmeyip cari hesap ekstresinde 14/08/2018 tarihli işlemde gözüken ve iade kayıt edildiği gözüken 43.700,00 TL'lik çekin iade edilmediğini belirtmiş olup, borcunun bulunmadığını savunduğu,

davacı tarafın dava dilekçe ekindeki sunduğu Garanti Bankasına ait 20/12/2018 tarihli yazıdan davalı şirket tarafından verilen çekin sahte olduğu için tahsil edilemediği ve bankaca el konulduğunun anlaşıldığı, ayrıca davalı taraf ticari defterlerinde de söz konusu çekin 14/08/2018 tarih ve...yevmiye maddesi ile 'karşılıksız çek' açıklaması ile ve 43.700.00 TL olarak ticari defter kayıtlarına işlediği, delil olarak dayanılan taraf ticari defterlerinin incelenmesi sonucu HMK'nın 222.maddesi uyarınca tarafların ticari defterlerinin birbirini doğrulayan hususlarda kesin delil oluşturduğu,

her ne kadar akdi ilişkiyi inkar etmeyen davalı taraf borcunun bulunmadığını ileri sürmüşse de, cari hesaba konu faturanın davalı defterlerinde kayıtlı olup, davalı taraf ticari defterlerine göre davalının davacıya 43.613.29 TL borçlu gözüktüğü, davalının ödemeye yönelik belge de sunmadığı,

dava esas değerinin 43.614,43 TL üzerinden açıldığı anlaşılmakla, dava ve takip talebi dikkate alınarak 1-Davanın kabulü ile Gemlik İcra Müdürlüğü ...Esas Sayılı takip dosyasına davalı-borçlu tarafından yapılan itirazın iptaline, icra takibinin işlemiş faiz dışında, 43.614,43 TL asıl alacak üzerinden talepnamedeki koşullar ile birlikte devamına, 2-Alacak likit ve yasal şartlar oluşmakla davalı-borçlunun asıl alacağın %20 si oranında hesap edilen 8.722,88 TL icra inkar tazminatına mahkum edilmesine, karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle;

Dosyada eksik tahkikat olduğunu, davalı ...'ın ticari defterlerinin incelemesine ilişkin Yeminli Mali Müşavir Bilirkişi ... imzalı 28/04/2021 tarihli bilirkişi raporu taraflara tebliğ edilmeden eksik tahkikatla hüküm kurulduğunu, bu raporun taraflara tefhim ya da tebliğ edilmediğini,

Görev itirazının dayanaksız şekilde ret edildiğini, davalının inşaat ile ilgili nihai tüketici olduğunu, taraflar arasında tüketici ilişkisi olup, görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğunu, yetki itirazının reddi kararının da usule aykırı olduğunu,

Davacı tarafından sunulan cari hesap ekstresinde 14/08/2018 tarihli işlemde gözüken ve iade kayıt edildiği gözüken çekin kendilerine iade edilmediğini, Cari hesap ekstresine itiraz ettiklerini, hesap kat ihtarnamesi gönderilmediği gibi taraflar arasında vaki bir hesap mutakabakatı da bulunmadığını,

Gemlik İcra Müdürlüğünün takip talebinde takip dayanağının Çek'e dayalı alacak takibi olduğunu, ancak davalı tarafın dava dilekçesinde cari hesaba dayalı dava açtığını,

Çek ile ilgili ağır ceza dosyasının derdest olduğunu, bu dosyanın incelenmesi gerektiğini, bu davanın neticesinin bekletici mesele yapılması gerektiğini, bu çekin akıbetinin durumuna göre davacı tarafa çekin iadesi sözkonusu olacağından, ceza mahkemesi sonucunun beklenmesi gerektiğini,

Davalıya iade edilmiş bir çek bulunmadığını, davacının taraf sıfatı da bulunmadığını, arabuluculuk tutanağının aslının da dosyaya ibraz edilmediğini,

Taraflar arasında borç mutabakatı bulunmadığını, Bu nedenle davacının likit bir alacağının varlığının da söz konusu olmadığını, İcra tazminatı talep edilmesinin ve hükmedilmesinin yasal koşulları oluşmamıştır.

Davacının faiz talebi, faiz oranı vs de haksız olduğunu, davacının davasını ispatlayamadığını,

24/06/2021 tarihli duruşmada davalı tarafın mesleki mazeretinin dayanaksız surette reddedildiğini, ret gerekçesinin hukuki mesnetten yoksun olduğunu, sözlü yargılama aşamasına geçilmediğini, taraflara ihtaratlar yapılmadığını,

Talepten fazla hüküm verilemeyeceğini, hesaplanan vekalet ücreti ve harç ile yargılama gideri oranlarının hatalı ve fazla hükmedildiğini,

Bilirkişi raporlarına ilişkin, Mali Müşavir Bilirkişi ... imzalı rapora ve 29/04/2021 tarihli rapora dair; 30/03/2021 ve 03/03/2021 tarihli dilekçelerinde bildirilen itirazların değerlendirilmediğini,

Davacının takip talebinde işlemiş faiz talebi kabul edilmediği halde davanın kısmen reddine karar verilmesi gerektiğini ve davalı lehine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilmesi gerektiğini belirterek kararın kaldırılmasını davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, davalı aleyhine cari hesap alacağından kaynaklı başlatılan takibe yönelik itirazın iptali davasıdır.

İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiş olup, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı taraf, davalıya hazır betan sattığını,bu nedenle de fatura düzenlendiğini davalının fatura borcuna mahsuben .... Şubesinin ...çek numaralı, keşidecisi ...olan 43.700,00 TL'lik çeki cirolayarak müvekkili şirkete verdiği bankaya ibraz edildiğinde, sahte olması nedeni ile çekin banka tarafından ödenmediğini ve çeke banka tarafından el konulduğunu, bu nedenle çek bedelinin tahsil edilemediğini bu suretle yapılan icra takibine davalının itiraz ettiğini belirterek eldeki itirazın iptali davasını açmıştır.

Davalı tarafın ise akdi ilişkiye herhangi bir itirazda bulunmadığı ancak çekin kendilerine iade edilmediğini, Cari hesap ekstresine itiraz ettiklerini belirterek davanın reddini savundukları anlaşılmıştır.

Davalı tarafça görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olması gerektiği belirtilerek görev itirazında bulunulmuş ise de, takibin cari hesap alacağından kaynaklandığı, tarflar arasında hazır beton satışına ilişkin ilişki bulunduğu, davalının Karadeniz Yapı Malzemeleri -... ismi ile cari hesabın oluşturulduğu, ticari defterlerin tutulduğu, buna göre taraflar arasındaki ilişkin tüketici ilişkisi olarak kabulünün mümkün olmadığı anlaşılmış, Davalı tarafın yetki itirazının Gemlik ilçesinin yargı sınırları itibariyle Bursa Ticaret Mahkemesinde görülmesinde gerektiği gerekçesine dayalı olarak mahkemece görev ve yetki itirazının reddine karar verilmesinde isabetsizlik bulunmadığı görülmüştür.

Mahkemece davacı ve davalının ticari defterleri üzerinde bilirkişi incelemesi yaptırılmış ise de bilirkişi ...tarafından düzenlenen 29/04/2021 tarihli raporun 04/05/2021 tarihinde " bilirkişi raporu .... 29/04/2021 açıklaması ile ve 02/06/2021 tarihinde iki kez davacı ve ve davalı vekillerine tebliğ edildiği, davacı ve davalı vekilinin bu rapora karşı beyanlarını sundukları, ancak davalı defterlerinin incelenmesine ilişkin bilirkişi .... isimli bilirkişinin 29/04/2021 tarihli raporunun davacı ve davalı vekiline tebliğ edildiğine dair tebligata dosya kapsamında rastlanmadığı, anlaşılmıştır.

HMK'nın 280. maddesi hükmüne göre "Bilirkişi, raporunu, varsa kendisine incelenmek üzere teslim edilen şeylerle birlikte bir dizi pusulasına bağlı olarak mahkemeye verir; verildiği tarih rapora yazılır ve duruşma gününden önce birer örneği taraflara tebliğ edilir." Bilirkişi rapor örneğinin taraflarca okunup değerlendirilebilmesi, varsa itirazlarını dile getirebilmeleri ya da belirsizlik gösteren hususlar hakkında açıklama yapılmasını temin amacıyla veya yeni bilirkişi incelemesini talep edebilmeleri için taraflara tebliğ edilmesi zorunluluğu öngörülmüştür. Aynı Yasanın 281. maddesinde bilirkişi raporunun taraflara tebliğinden itibaren iki hafta içinde beyanda bulunmaları gerektiği düzenlenmiştir.

Anayasası'nın 26. ve 6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun (HMK) 27. maddesi uyarınca, taraflar dinlenmeden iddia ve savunmalarını beyan etmeleri için davet edilmeden hüküm verilemez.

Yine kabule göre; tahkikatın bitirildiği son celse karar tarihinde yürürlükte olan ve 22.07.2020 tarih ve 7251 sayılı Kanun 20. maddesi ile değiştirilen 6100 sayılı HMK. 186/1 madde uyarınca tahkikatın bittiği bildirilerek sözlü yargılama günü tayin edilerek karar verilmesi gerekirken sözlü yargılama günü tayin edilmeden karar verilmesinde hukuki yönden isabet bulunmamaktadır. Açıklanan yasal düzenlemelere uyulmadan hüküm kurulması, iddia ve savunma hakkının kısıtlanması niteliğinde olduğundan, adil yargılanma hakkı ile hukuki dinlenilme hakkına aykırıdır.

Buna göre, Bilirkişi ...tarafından düzenlenen 28/04/2021 tarihli bilirkişi raporunun HMK’nın 281. maddesine göre, taraf vekillerine tebliğ edilerek, davalının hukuki dinlenilme ve savunma hakkı kısıtlanarak yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmadığından davalı vekilinin sair istinaf itirazları şimdilik incelenmeksizin istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemenin HMK 353/1-a-6 maddesi gereğince kararının kaldırılmasına, dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... Başkan ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Üye ... ¸e-imzalıdır ... Katip ... ¸e-imzalıdır