Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/2582 K.2022/340

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 27/05/2021 tarih, 2021/462 Esas, 2021/560 sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesi ile; müvekkilinin 23/05/2014 tarihinde Bursa İli Mudanya İlçesi Kumkaya Mah. 123 Ada 14 parselde müflis tarafından inşaa edilen Bursa Villas Projesi A-06 nolu konuta ilişkin ... Gayrimenkul Dizayn İnşaat San. ve Tic. A.Ş ile satış vaadi sözleşmesi imzalandığını, sözleşme uyarınca müvekkilinin toplam 339.423 USD ... Gayrimenkul Dizayn İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş'ye ödemeyi, ... Gayrimenkul Dizayn İnşaat Sanayi ve Tic.

A.Ş'nin de Avenue Projesi A-06 nolu konutu müvekkiline devretmeyi taahhüt ettiğini, müvekkilinin sözleşmeye uygun olarak ödemeleri gerçekleştirdiğini, bütün ödemeleri Green Valley Real Estate şirketi hesabına yatırdığını, ancak ... Gayrimenkul Dizayn İnşaat Sanayi ve Tic. A.Ş'nin Avenue Projesi A-06 konut niteliğindeki taşınmazın mülkiyetini devretme borcunu ifa etmediğini, ... Gayrimenkul Dizayn İnşaat Sanayi ve Tic.

A.Ş hakkında 19/12/2018 tarihinde iflasına karar verildiğini, Bursa 7.İcra Dairesine süresinde ve usulüne uygun olarak 1.809.124,00 TL alacak için sıra cetveline kaydının yapılması için talepte bulunduklarını ancak kayıt taleplerinin 27/02/2020 tarihinde reddedildiğini, müflis şirket ile Green Valley Real Estate şirketi arasında organik bağ bulunduğunu, davanın kabulü ile sıra cetvelinin iptaline karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, alacağın iflastan önce doğmuş bir alacak olmadığı, yine davacı ile müflis arasındaki ilişki müflisin müteahhitliğini üstlendiği taşınmaz da konut satışına ilişkin olduğu ,davacı ile müflis arasında ön ödemeli konut satış sözleşmesi imzalandığı, davacı bu sözleşmede tüketici, müfliste satıcı konumunda olduğu bu nedenle 6502 sayılı TKHK. hükümlerine göre yargılamada tüketici mahkemelerinin görevli olduğu gerekçesi ile istinafa konu görevsizlik kararı verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesi ile; dava niteliği itibari ile bir kayıt kabul davası olduğundan, geçerli bir alacak olup olmadığını tespitinin mahkemenin görevi olduğu, müvekkili ile müflis şirket arasında imzalanan ön ödemeli konut satış sözleşmesi geçerli olduğu, sözleşmede konutun teslimi için belirlenen sürede konutun teslim edilmediği, müflis şirketin kendiliğinden temerrüde düştüğü, TBK.

117. madde gereği ayrıca ihtara gerek bulunmadığı, sonuç olarak müvekkilin alacağı iflastan önce doğmuş olduğu yerel Mahkeme kararının bu yönü ile hukuka aykırı olduğu, iflas masasına kayıt yapılması istenen miktarın ödenen bedeller olduğu, kayıt kabul davalarında görevli mahkeme iflâsa karar veren ticaret mahkemesinin bulunduğu yerdeki ticaret mahkemesi olduğu, kayıt kabul davalarında yetki kamu düzenine ilişkin olduğu, kayıt kabul davasının Tüketici Mahkemesinde görülmesinin mümkün olmadığı, ayrıca iflas dosyası kapsamında müvekkil ile hemen hemen aynı durumda olan birçok kişi mevcut olduğu,

davaları ile birebir aynı sebeplere dayalı olarak açılan ve karara bağlanan aynı mahkemenin (Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi) 2020/189 E.- 2021/193 K. sayılı dosyasındaki gerekçeli kararında ''Dava kayıt kabul davası olduğundan kayıt kabul davası da tüketici mahkemelerinde de görülemeyeceğinden bu hususun araştırılması ve tartışılması da göreve etki etmeyecektir.'' hükmüne yer verildiği gerekçeleri ile kararın kaldırılması talebi ile istinaf yasa yoluna başvurulmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Dava; 2004 sayılı İ.İ.K. 235. madde uyarınca kayıt kabul davasıdır.

İnceleme, 6100 sayılı HMK. 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Eldeki davada dava tarihi, 23/12/2020 olup, dava açılmadan önce müflis ... Gayrimenkul Dizayn İnş. A.Ş. hakkında Bursa 1.Asliye Ticaret Mahkemesinin 19/12/2018 tarih, 2017/1647 Esas- 2018/1714 Karar sayılı ilamı ile iflasın açılmasına karar verildiği, iflas masasının oluşturulduğu, davacı tarafından alacağın kabulü talebinin masa tarafından reddedildiği, kayıt kabul davasında yerel mahkemece masa alacağı olduğu belirtilerek Tüketici Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı verilmiştir.

Görev hususu, kamu düzeniyle ilgili olup davanın her aşamasında ileri sürülebilir. Taraflarca ileri sürülmese dahi gerek Mahkemece, gerekse tarafların bu yönde bir savunmasının olup olmadığına bakılmaksızın kendiliğinden göz önünde tutulur. İflasın açılması hususunun görev kurallarında meydana getireceği değişikliği dava açılmadan önce ve sonra davalının iflası hallerine mahsus olmak üzere ayrı ayrı incelemek gerekir.

Dava tarihinden önce iflas edilmesi halinde. 2004 sayılı İİK. 191. maddesi gereğince, iflas açıldıktan sonra müflisin masaya giren mal ve hakları üzerindeki tasarruf yetkisi kısıtlamaya uğrar; müflis artık, masa mevcudunu azaltıcı nitelikteki tasarruflarda bulunamaz.

Bu mallar ve haklar topluluğunu, iflas açıldıktan sonra, aynı Kanun`un 226. maddesi gereğince, kanuni mümessil olan iflas idaresi temsil edeceğinden, açılacak davalarda husumetin iflas idaresine yöneltilmesi ve varlığı iddia olunan alacakların, 2004 sayılı İİK. 219. maddesi gereğince, masaya karşı ileri sürülmesi gerekir. Bu nedenle kural olarak iflastan sonra müflis aleyhine masaya giren mal ve haklara ilişkin olarak doğrudan dava açılamaz.

İflas masasından hak iddia eden alacaklının alacağının masaya kaydını talep etmesi, bu talebin İflas idaresince kabul edilmemesi halinde, İİK.nun 235/2. maddesinde öngörüldüğü şekilde sıra cetveline itiraz davası açması gerekmektedir. Buna rağmen, iflâstan sonra müflise karşı bir alacak davası açılırsa, bu davaya, iflâs idaresine karşı sıra cetveline itiraz davası olarak devam edilmelidir. Sıra cetveline itiraz davasında da, görevli mahkeme ise 2004 sayılı İ.İ.K.

235/1 maddesi gereğince iflas kararını veren ticaret mahkemesinin bulunduğu yerdeki Ticaret Mahkemesidir.

İş bu davada öncelikle irdelenmesi gereken; davacı alacağının iflasın açılmasından önce doğup doğmadığı ile muaccel hale gelip gelmediği hususudur. Davacı ile müflis şirket arasında imzalana 05/02/2013 tarihli adi yazılı ön ödemeli konut satış sözleşmesi mevcuttur. Sözleşmede teslim tarihi 42 ayı geçmemek şartı ile sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren 30 ay olarak belirlenmiştir.

Bir sözleşmede edimler karşılıklı olarak aynı anda yerine getirilir. Taraflar eğer anlaşmış ise taraf verilen vade sonunda edimini yerine getirebilir. Bu durumda borç sözleşme ile doğar ve vade tarihinde ise muaccel olur.

Yine 2004 sayılı İİK.195/1. maddesi "Borçlunun taşınmaz mallarının rehni suretiyle temin edilmiş olan alacaklar müstesna olmak üzere iflasın açılması müflisin borçlarını muaccel kılar'' hükmünü içermekte olup, davaya konu 05/02/2013 tarihli sözleşme ile iflastan önce borcun doğduğu; sözleşmede de vade kararlaştırıldığı yine bu vadenin gelmesi ile alacak muaccel hale geldiği gibi; somut olay bakımından ise alacak iflastan önce doğmuş olup iflasın açılması ile muaccel hale gelmiştir.

O halde davacı tarafından, müflis ... Gayrimenkul Dizayn İnş. A.Ş. nin iflasından sonra daire satışından kaynaklanan alacağının masaya kayıt ve kabulü talep edilmiş, masa tarafından talebin reddi üzerine iş bu dava açılmış, davalı ise iflas masası olarak gösterilmiştir.

Müflisin dava tarihinden önce iflasına karar verilmesi dolayısıyla, iflasın açılmasından sonra müflis aleyhine açılan alacak talebine, sıra cetveline itiraz davası olarak devam edileceği, davanın "kayıt kabul davası-sıra cetveline itiraz " niteliğinde olduğu, somut olayda 2004 sayılı İİK.

235. maddesinin amir hükmü karşısında, davanın kayıt kabul- sıra cetveline itiraz davasında iflas kararını veren Ticaret Mahkemesinin bulunduğu yerdeki Ticaret Mahkemesinin görevli ve yetkili olduğu kanunun emredici hükmü olup; bu nedenle mahkemenin Tüketici Mahkemesinin görevli olduğundan bahisle görevsizlik kararı vermesi yerinde değildir.

Açıklanan gerekçelerle yerel mahkeme kararının 6100 sayılı HMK. 353/1-a-3 madde gereğince kaldırılarak dosyanın mahkemesine iadesine dair aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.