Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/396 K.2023/1715

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 12/11/2020 tarih,...sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

Davalı şirketin müvekkili şirketin kiracısı olduğunu, konkordato sürecine giren davalı şirket ile müvekkili şirket arasında taş tozu ve mıcır gibi malzeme satışı yapıldığını, bu malzemelerin davalı şirketin işlettiği beton santrali için kullanıldığını, malzeme satışlarının konkordato mühletinde komiserin onayıyla yapıldığından kanunun konkordato sürecinde icra takipleri için düzenlediği “önceki takiplerin durması” kapsamına girmediğini, söz konusu borcun konkordato sürecinde şirketin konkordatonun amacına uygun olarak toparlanma amacıyla yapılan tasarruflardan olduğunu,

müvekkili şirketin malzemeleri davalıya teslim etmesine karşın işlerin bedeli olan alacağını tahsil edemediğini, borcun ödenmemesi üzerine Bursa 5. İcra Müdürlüğünün ...

Esas sayılı dosyası ile mal satışı bakiye alacağına dair toplam 80.446,01 TL için icra takibi başlatıldığını, davalının haksız itirazı üzerine takibin durduğunu belirterek itirazının iptaline, takibin devamına, haksız itiraz eden borçlu aleyhine alacağın %20’sinden aşağı olmamak üzere inkâr tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle.

Mahkemece, icra müdürlüğünün yetkisine yapılan itirazın öncelikli olarak değerlendirilmesi gerektiğini, İcra İflas Kanunu’nun yollamasıyla yetkiyi düzenleyen HMK genel yetki kuralınca davalı gerçek veya tüzel kişinin davanın açıldığı tarihteki yerleşim yeri mahkemesi olduğunu, müvekkil şirketin merkez adresinin İzmit/Kocaeli olduğunu, ancak yetki itirazında bulunmalarına rağmen icra işlemlerinin hala Bursa İcra Müdürlüğü nezdinde devam etmekte olduğunu, yetkili merciin de Kocaeli İcra Daireleri ve Kocaeli Asliye Ticaret Mahkemeleri olması gerektiğini,

Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin ...Esas sayılı dosyası kapsamında 16/01/2019 tarihli kesin mühlet kararı ile.

2004 Sayılı İİK 294. maddesi uyarınca kesin mühlet içinde borçlu aleyhine 21/7/1953 tarihli ve 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanuna göre yapılan takipler de dahil olmak üzere hiçbir takip yapılmamasına ve evvelce başlamış takiplerin durdurulmasına, ihtiyatî tedbir ve ihtiyatî haciz kararlarının uygulanmamasına, 206. maddenin birinci sırasında yazılı imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla takip yapılabileceğinden, 206. maddenin 1. sırasında yazılı imtiyazlı alacaklar için haciz yoluyla yapılan takiplerin bu hükmün dışında bırakılmasına…” hükmedildiğini, Kocaeli 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin...

Esas sayılı 16/10/2018 tarihli kararının 9688 sayılı 24/10/2018 tarihli Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinde ilan edildiğini, ancak müvekkil hakkında mühlet kararı olduğunu bilebilecek durumda olan davalının davaya konu icra takibini kötüniyetli olarak başlattığını ve hukuka aykırı mahiyette olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesi gerektiğini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde,"Davanın kabulü ile Bursa 5. İcra Dairesinin ... Esas sayılı icra takibine yapılan itirazın iptaline, takibin 80.446,01 TL üzerinden devamına, davaya takip konusu alacak likit olduğundan hüküm altına alınan asıl alacak olan 80.446,01 TL'nin %20'si oranında 16.089,20 TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine," karar verilmiştir. Karara karşı, davalı vekilince istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf talebinde bulunan davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle.

Mahkemece yetki itirazlarının ve bilirkişi raporuna yaptıkları itirazların değerlendirilmediğini, müvekkil şirketin merkez adresinin İzmit Kocaeli olup, mahkemenin yetkisiz olduğunu, raporlar arasında fahiş rakam farkları bulunduğunu, raporun 6. sayfasında “Davacı tarafın davaya konu alacağı oluşturan faturalara ilişkin bildirimlerinin Gemlik Vergi Dairesinden gelen BS Formunda 2019 yılında 42 adet belge ile 528.176,00 TL olduğu ancak davacı tarafın, davaya konu alacağı oluşturan faturalara ilişkin bildirimlerinin davalının karşılaştırmalı BA-BS Analizinde 2019 yılında 35 adet belge ile 504.729,00 TL olduğu,

Gemlik Vergi Dairesinden gelen BS formuna göre davacı ile davalı arasındaki fark tutarının 23.447,00 TL olduğu, davalının karşılaştırmalı BA-BS Analizine göre fark tutarının -900,00 TL olduğu” belirtildiği, esas dosyada alınan bilirkişi raporunda BA-BS formlarının karşılaştırmasında 23.447,00 TL ve 900,00 TL fark tutarı ortaya çıktığı, talimat dosyasındaki raporda ise tamamen farklı rakamlar tespit edildiği, farklılığın hangi mükelleflin yaptığı hatadan kaynaklandığının tespiti bakımından öncelikle vergi dairelerine müzekkere yazılarak,

mükellefler nezdinde gerekli araştırmalar yapılarak hatanın ve söz konusu fark tutarın kaynağı tespit edildikten sonra ortaya çıkan kesin rakamlar üzerinden ek rapor alınması gerekirken taleplerinin değerlendirilmeksizin hüküm tesisisin yerinde olmadığını belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava: İtirazın iptali istemine ilişkindir. HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;

Somut olayda; davacı tarafından davalı aleyhine 24/04/2019 tarihinde 27/03/2019 Tarihli cari hesap dökümüne konu faturalara dayalı olarak 80.446,01 TL asıl alacak, 140,51 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 80.586,52 TL alacak miktarı için Bursa 5. İcra Müdürlüğünün ... Esas (Yeni Numara. Bursa 5. İcra Müdürlüğünün ...

Esas) sayılı dosyasında ilamsız icra takibi başlatıldığı, ödeme emrinin davalı tarafa 29/04/2019 tarihinde tebliğ edildiği, davalı vekilince ibraz edilen itiraz dilekçesinde "Müvekkili firmanın adresinin Kocaeli olduğu, HMK ve İcra İflas Kanunu uyarınca ilamsız takiplerde yetkili icra dairesinin borçlunun yerleşim yeri olup, iş bu icra takibi dosyasında yetkili icra dairesinin Kocaeli İcra Dairesi olduğu bu nedenle icra dairesinin takipte yetkisiz olduğunu belirterek" yetkiye ve devamında esasa ilişkin itirazda bulunulması üzerine takibin durdurulmasına karar verildiği,

açılan itirazın iptali davasında mahkemece 05/12/2019 tarihli duruşmanın 5 nolu ara kararı uyarınca para alacaklarında ödeme gününde alacaklının yerleşim yerinde ödenmesi gerektiği, alacaklının yerleşim yerinin Bursa olduğu gözetilerek yetki itirazının reddine karar verildiği, ancak icra dairesinin yetkisine ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadığı görülmüştür.

Yargıtay'ın yerleşik uygulamasına göre, borçlunun icra dairesinin yetkisine ve borca itiraz etmesi halinde, itirazın iptali davasının dinlenebilmesi için, yetkili icra dairesinde mevcut bir takip bulunmalıdır.

Dolayısıyla, mahkemenin önce icra dairesinin yetkili olup olmadığını incelemesi, icra dairesinin yetkili olmadığını tespit etmesi halinde, borcun esasına ilişkin itirazın incelemesine geçilmeksizin takibin yetkili icra dairesinde yapılmadığı ve geçerli bir icra takibi bulunmadığı gözetilerek itirazın iptali davasının da salt bu nedenle reddine karar vermesi gerekmektedir.

Artık bu durumda, mahkemenin kendi yetkisine yapılan bir itiraz varsa bunu incelemesine gerek kalmamaktadır. İcra dairesinin yetkili olduğunun anlaşılması halinde, bundan sonra mahkemenin yetkisine yönelik itirazı incelemesi, sonucuna göre gerekli kararı vermesi gerekmektedir.

Evrak kaspamına göre davacının ikametgahının takip tarihi itibariyle "..." ancak icra takibinin Bursa İcra Dairelerinde başlatıldığı, davalının adresinin ise İzmit Kocaeli olduğu, bu itibarla mahkemece öncelikle davalı borçlu tarafından süresi içerisinde icra dairesinin yetkisine yapılan itiraz gözetilerek Bursa İcra dairelerinin takip tarihi itibariyle yetkisiz olması nedeni ile itirazın iptali davası açılabilmesi için yetkili icra dairesinde yapılmış bir icra takibi bulunması dava şartı olduğundan HMK'nın 114/2 ve 115/2. madde hükümleri uyarınca davanın usulden reddine karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde esasa ilişkin hüküm tesisi yerinde görülmemiştir.

Yukarıda açıklanan nedenlerle; Mahkemece icra dairesinin yetkisizliğinden bahisle, davanın dava şartı yokluğundan reddine karar verilmesi gerekirken, bu hususa ilişkin herhangi bir değerlendirme yapılmadan, mahkemenin yetkisi değerlendirilerek yazılı şekilde işin esasına girilerek hüküm tesisi isabetsiz olup, davalı vekilinin istinaf başvurusunun "sair istinaf itirazları incelenmeksizin" açıklanan nedenle kabulü ile inceleme konusu ilk derece mahkemesi kararının HMK'nun 353/1-b/2 maddesi uyarınca kaldırılmasına, belirtilen yanılgının giderilmesi yeniden yargılama yapılmasını gerektirmediğinden "davanın dava ön şartı yokluğu nedeniyle HMK'nun 114/2 ve 115/2 maddeleri gereğince usûlden reddine" dair karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza