Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/595 K.2023/1902

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesi'nin 03/11/2020 tarih,... sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ... Altıparmak Şubesine ait ... seri numaralı keşidecisi ... olan 16/12/2017 tarihli 30.000,00 TL bedelli çekin davacı uhdesinde iken kaybolduğunu, buna ilişkin olarakta kolluğa şikayette bulunduğunu, yine Bursa 2.ATM ... sayılı dosyasıyla çek iptali davası açıldığını, yargılama devam ederken dava konusu çekin ortaya çıktığını, çekin davacı ...'a ödenmesi yönünde düzenlendiği halde sonradan davacının isminin üzeri çizilmek suretiyle çekin tahrif edildiğini ve hamiline yazılı çeke çevrildiğini, davalı tarafında iyiniyetli hamil olmadığını belirterek dava konusu çekin istirdatını- iadesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; keşideci tarafından çek üzerinde davacının ismi çizilmek suretiyle paraflandığını ve çekin hamiline olarak düzeltildiğini, sözkonusu çekin müvekkili ... tarafından cirolanıp ticari işlemlerde kullanıldığını ve üçüncü kişi tarafından bankaya ibraz edildiğini, davacının çekin iradesi dışında doldurulduğunu ve davalının kötüniyetli veya ağır kusuru neticesinde iktisap ettiğini ispatlaması gerektiğini, yine çek keşidecisine karşı Bursa 6.İcra Müdürlüğünün ... sayılı dosyasıyla icra takibi başlatıldığını, belirterek davanın reddini talep etmişlerdir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda, "çek üzerindeki lehdar kısmındaki paraf imza incelemesi için alınan bilirkişi raporunda , dosyaya celp edilen mukayese imzalar ile çek üzerindeki imza karışlaştırıldığında tetkik konusu çek belgesinin ön yüzünde üzeri çizilmiş ... el yazısı altında atılı bulunan mevcut düzeltme imzasının(keşideci) ... eli ürünü olmadığı kanaatini varıldığının belirtildiği, Mahkemece yapılan değerlendirmede bilirkişi raporunun hüküm kurmaya elverişli olduğu, Çekin ön yüzünde üzeri çizilmiş ... el yazısı altında atılı bulunan mevcut düzeltme imzasının ... eli ürünü olmadığı kabul edilerek davanın kabulüne, ...ı ...

Şubesine ait, 16/12/2017 keşide tarihli, bursa keşide yeri olan, keşidecisi ..., ... çek numaralı, 30.000,00-TL bedelli çekin davalıdan istirdadı ile davacıya teslimine" şeklinde karar verilmiştir.

Karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle. Çeke ilişkin bu davada, davacı ... çek tarafı olmamakla birlikte, keşideci tarafından lehtar olarak yazılı olan isim paraflanarak “Hamiline” olarak düzeltildiğini, hamiline olarak düzenlenen çekin ciro silsilesi incelendiğinde çekin müvekkili ... tarafından cirolanıp ticari işlemlerde kullanıldığını, çekin başka bir firma tarafından ...

Bankası KOZYATAĞI/İSTANBUL Şubesine takas için ibraz edildiğini , Çekteki bir yazının sonradan keşideci dışında bir kimse tarafından yazılmasının dahi çekin iptalini gerektirmeyeceğini, Hamilin çekin keşideci tarafından doldurulup doldurulmadığını veya doldurulmuşsa talimata uygun bir şekilde doldurulup doldurulmadığını araştırma yükümlülüğü bulunmadığını, davacının çekin iradesi dışında doldurulduğunu ve müvekkilin bu çeki kötü niyetle veyahut ağır kusur neticesinde iktisap ettiğini ispatlaması gerektiğini ,davacının iddialarını kanıtlar somut herhangi bir delil sunmadığını, mahkemece ,Gerekçeli kararında gerekçelendirilmediğini,

bilirkişi incelemesinin eksik, hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, imza incelemesinin öncelikle konunun uzmanınca ve yeterli teknik donanıma sahip bir laboratuar ortamında yapılması gerektiğini,

Kararın gerekçesiz olması nedeniyle adil yargılanma ve hukuki dinlenilme hakkının da ihlal edildiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, çek istirdatı istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, davanın kabulüne karar verilmiş olup, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

6102 sayılı TTK’nın 792. maddesi gereğince; çek, herhangi bir suretle hamilin elinden çıkmış bulunursa, ister hamile yazılı, ister ciro yoluyla devredilebilen bir çek söz konusu olup da hamil hakkını 790'ıncı maddeye göre ispat etsin, çek eline geçmiş bulunan yeni hamil ancak çeki kötüniyetle iktisap etmiş olduğu veya iktisapta ağır bir kusuru bulunduğu takdirde o çeki geri vermekle yükümlüdür.

Bu düzenlemelere göre; çek istirdatı davasında ispat yükü davacı tarafa aittir. İspat yükü üzerinde bulunan davacı, öncelikle çekte yetkili hamil olup çekin rızası dışında elinden çıktığını, sonrasında ise davalının çeki iktisapta kötüniyetli veya ağır kusurlu olduğunu kanıtlamak zorundadır.

Davaya konu ... Altıparmak Şubesine ait ... seri numaralı keşidecisi ... olan 16/12/2017 tarihli 30.000,00 TL bedelli çekin lehdar hanesinde davacı ... adının çizildiği ve alt kısmında imza atılarak paraflandığı çekin "hamiline " olarak kaldığı, ilk cirantanın ise davalı ... olduğu ,anlaşılmaktadır. Çek keşidecisi ... mahkemece isticvap edilerek alınan 04/04/2019 tarihli beyanında " lehdarın isminin çizilmesini ben yapmadım.

Altındaki imzada bana ait değildir.sonradan yapılmış" şeklinde beyanda bulunduğu, mahkemece yapılan bilirkişi incelemesinde bu imzanın keşideci ... nın eli ürünü olmadığı, (taklit edilmek suretiyle atıldığı) mütalaa edildiği, ... tarafından çek keşidecisi hakkında yapılan icra takibinde keşideci ... ın "çekin ... namına verildiği, alacaklıya(...'a) verilen bir çek olmadığını, ancak geçmiş zamanda alışverişleri olduğunu, fakat borcunu ödediğini, çek nedeniyle bu kişiye herhangi bir borcu olmadığını" bildirdiği anlaşılmaktadır.

Somut olayda davacının lehtar kısmında adı yazılı olup silindiği, davalının ise ilk ciro eden ve hamil konumunda olduğunu iddia ettiği, davacının daha önce çekin çalındığı iddiasıyla ... Emniyet müdürlüğüne müracaat ettiği ve Bursa 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E sayılı dosyası ile çek iptali davası açtığı , bu dosyanın yargılaması sırasında ... un çekin elinde oluğu iddiasıyla müdahale talebinde bulunduğu, bu nedenle ilgili mahkemece davacıya çek istirdatı davası açması için kesin süre verildiği , bu suretle eldeki davanın açıldığı sabittir.

Davalı ... ... Elektrik -... ... ile olan ticari ilişkisi nedeniyle ... ... tarafından malzeme alışverişi karşılığı çekin düzenlendiğini ve bu nedenle elinde bulunduğunu ileri sürmüş ise de ; gerek çek keşidecisinin isticvap gereğince beyanları , gerekse iligili icra dosyasına sunduğu dilekçe içeriğindeki beyanları ile çekin davacı ... lehine düzenlendiği,

lehdarın adının silindiği kısımdakı imzanın da çek keşidecisinin eli ürünü olmadığının Adli Belge inceleme uzmanı bilirkişi raporu ile tespit edilmesi karşısında, davalının çeki elinde bulundurmasına yönelik beyanlarının ,çek teslim belgesi vs yazılı belge ile ispatlanamadığı gibi dosya kapsamı ve keşidecinin beyanları ile de örtüşmediği, bu suretle davalının çeki kötüniyetli veya ağır kusurlu olarak iktisap ettiğinin kabulü gerekmektedir.

Hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporunu esas alan ilk derece mahkemesinin davanın kabulüne yönelik kararında isabetsizlik bulunmamaktadır. Davalı tarafça Bilirkişi raporunda bilirkişinin mukayese belgelerinin 2012 tarihli olduğu ileri sürülmekte ise de 2017 ve 2018 tarihli belge asıllarının da mukayeseye esas alındığı nazara alınarak Davalı vekilinin bu yöndeki istinaf sebepleri yerinde görülmemiştir.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, çekin elinden rızası dışında çıktığı ve davalının kötüniyetli ve ağır kusurlu olduğu davacı tarafından ispat edildiğinden, mahkemece karar yerindeki gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesinde isabetsizlik görülmediğinden, davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı , HMK.'nun 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; davalının istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle 6100 sayılı HMK 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır