Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2021/656 K.2024/70

Davalı ... ... AŞ vekili, davalı ... ... AŞ vekili ve davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. 30/03/2013 tarihinde davalı ... ... AŞ'ye zorunlu mali mesuliyet sigortası, Neova Sigorta AŞ'ye zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası ve ... ... AŞ'ye zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası ile sigortalı ve ...Ltd.

Şti. adına kayıtlı olup müteveffa ... ... tarafından sevk ve idare edilen ...plakalı aracın içinde yolcular bulunduğu halde meyilli bir yolda tedbir alınmadan, çalışır vaziyette ve kısa süreli terk edilmesi esnasında aracın kendiliğinden harekete geçerek şarampole doğru yol almaya başladığını, araç içindeki yolcuların panik halinde aracı terk etmek istediklerini, bu izdiham sırasında aracı terk eden davacının yuvarlanarak aracın altında kaldığını, sürüklenerek araç ve duvar arasında sıkıştığını, vücudunun çeşitli yerlerinde kırık ve ezikler oluşup hayati tehlike geçirdiğini,

kaza nedeniyle sürekli iş göremeyecek şekilde sakat kaldığını ileri sürerek manevi zararlarına karşılık kazanın meydana geldiği 30/03/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılar ...Şirketi ve müteveffa ... ... mirasçılarından 50.000 TL manevi tazminatın müştereken ve müteselsilen tahsiline, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla şimdilik 10.000 TL maddi tazminatın dava tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen davalılardan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 15/02/2019 tarihli dilekçe ile kazaya neden olan aracın ... plakalı araç olduğu, her ne kadar bir kısım davalılar hakkında dava açılmış ise de yanılgının kendi kusurlarından kaynaklanmadığını belirterek v Şirketi, ... Sigorta AŞ, ... Sigorta AŞ, ... Sigorta AŞ aleyhinde açılan davanın tefrikine karar verilerek dava dilekçesinin kazaya neden olan ...plakalı aracın kazanın meydana geldiği ferdi kaza sigortacısı olan ... Sigorta AŞ 'ye tebliğe çıkartılarak davaya dahil edilmesine karar verilmesini ve yargılamaya bundan böyle maddi tazminat talepleri bakımından ... Sigorta AŞ ile manevi tazminat taleplerimiz bakımından müteveffa ... ... mirasçılarına karşı devam edilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili 16/07/2019 tarihli dilekçe ile davacının uğradığı maddi zararlara karşılık 02/07/2019 tarihli bilirkişi raporunda belirtili 156.836,00 TL maddi tazminatın kaza tarihinde kazaya karışan ... plakalı aracın ferdi kaza koltuk sigortacısı olan ... ... AŞ'den sigorta poliçe teminat tutarı olan 150.000,00 TL'sinin kazanın meydana geldiği tarihten itibaren işleyecek ticari faiziyle birlikte tahsiline, davacının uğradığı manevi zararlara karşılık dava dilekçesinde belirtilen 50.000,00 TL manevi tazminatın kazanın meydana geldiği 30/03/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte davalılardan müteveffa ... ... mirasçılarından miras hisseleri oranında tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili cevap dilekçesinde özetle; trafik kazasına karıştığı iddia edilen ... plakalı aracın ... nolu poliçe ile karayolu zorunlu taşımacılık zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi ile sigortalı olup daimi sakatlık teminatının 175.000.TL ile sınırlı olduğunu, ancak kazaya karıştığı iddia edilen aracın trafik tescil belgesinde ve sigorta poliçesinde ... marka, turuncu renkli 2005 model otobüs olduğu kayıtlı olduğu halde olay yeri fotoğraflarında kaza yapan aracın beyaz renkli ve ... marka safir modeli olduğunu, poliçenin teminat kapsamında olması için aracın taşımacı yetki belgesine sahip olması gerektiğini, davacıda meydana gelen uzuv kayıplarının poliçenin genel şartlarında belirtilen oranlarda tespit edilmesi gerektiğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama neticesinde; davanın trafik kazası nedeniyle maddi ve manevi tazminat davası olduğu, trafik kazasının 30/03/2013 tarihinde meydana geldiği, davacının kazaya neden olan aracın içerisinde yolcu olarak bulunduğu, aracın ... Turizm Ltd. Şti. adına kayıtlı olup müteveffa ... ... sevk ve idaresinde bulunduğu, aracın davalı ... Sigorta AŞ'ye zorunlu mali mesuliyet sigortası, ... Sigorta AŞ'ye zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortası ve ...

Sigorta AŞ'ye zorunlu koltuk ferdi kaza sigortası ile sigortalı olduğu, trafik kazasının oluşuna göre müteveffa ... ... tarafından sevk ve idare edilen aracın, içinde yolcular bulunduğu halde meyilli bir yolda tedbir alınmadan, çalışır vaziyette ve kısa süreli terk edilmesi esnasında aracın kendiliğinden harekete geçerek şarampole doğru yol almaya başladığını, araç sürücüsü ve muavininin dışarıdan tedbir almaya çalışmalarının sonuçsuz kaldığını, araç içindeki yolcuların panik halinde aracı terk etmek istediklerini, bu izdiham sırasında aracı terk eden davacının yuvarlanarak aracın altında kaldığı ve yaralandığı,

davacının yaralanmasına ilişkin tedavi evrakları topalanarak maluliyet raporu alındığı, aktüer bilirkişiden rapor alındığı, hüküm kurmaya elverişli rapor içeriğine göre davacı lehine 150.000 TL maddi tazminat alacağına hükmolunduğu, davacı tarafın davalılar ...ile ... Turizm Taş. San Tic. Ltd Şti. 'ye yönelik davasından feragat ettiğinden bu davalılar yönünden maddi tazminat isteminin reddine karar verildiği belirtilerek, 150.000,00 TL maddi tazminat alacağının davalı ...

Sigorta AŞ'den dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte adı geçen davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının maddi tazminat istemi yönünden davalılar ... ile ... Turizm Taş. San Tic. Ltd Şti. 'ye yönelik davasının reddine, 40.000,00 TL manevi tazminat alacağının kaza tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile ...Turizm Taş. San Tic.

Ltd Şti.'den tahsili ile davacıya ödenmesine, maddi hataya dayalı taraf değişikliği nedeniyle ... Sigorta AŞ, ... Sigorta AŞ ve ... Sigorta AŞ yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf talebinde bulunan davacı vekili, ... Turizm şirketi dava dilekçesinde davalı olarak gösterilmiş ise de, ilerleyen aşamada kazaya karışan aracın üzerine takılı ... sayılı plakanın gerçekte başka bir araca ait olduğu kazaya karışan aracın gerçek plakasının ...olduğu, dolayısıyla davalılardan ... Turizm Ltd Şti.nin meydana gelen trafik kazası ile bir ilgisinin olmadığının ...

CBS nin 201/... soruşturma numaralı dosyası ile ortaya çıktığını, bu davalı hakkında maddi hataya dayalı taraf değişikliği nedeniyle hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmesi gerekirken kararının 9 numaralı bendinde manevi tazminat taleplerinin reddedilen kısmı nedeniyle ... Turizm Ldt. Şti. lehine vekalet ücretine hükmedildiğini, davanın ... Adliyesi aracılığı ile 07/10/2013 tarihinde ...

Adliyeler Veznesinin ... seri,... sıra nolu makbuzu ile açıldığı halde gerekçeli kararda dava tarihinin hatalı olarak 15/09/2014 olarak gösterildiğini belirterek kararın bu yönlerden düzeltilmesini talep etmiştir.

Davalı ... Sigorta AŞ vekili istinaf dilekçesinde, ... Sigorta AŞ ile ... Sigorta AŞ'nin aynı sigorta şirketi olduğu, unvan değişikliği yapıldığı halde hüküm kısmında maddi hataya dayalı taraf değişikliği nedeniyle ... Sigorta AŞ yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığı kararı verildiği halde ...

Sigorta AŞ yönünden tazminata hükmedildiğini, kararın bu yönüyle çelişkili olduğunu, ... plakalı aracın müvekkili şirkette karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi olduğunu, bu poliçenin genel ve özel şartlarına göre sürekli ve gecici işgöremezlik tazminatının poliçe teminatı kapsamı dışında kaldığı halde müvekkili aleyhine hüküm kurulduğunu,

yine çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybına göre tespit edilen sakatlık raporuna itibar edilerek hüküm kurulduğunu ancak Adli Tıp Kurumu tarafından hazırlanan 30/01/2017 tarihli %53 oranını içerir meslekte kazanma gücü kaybı sakatlık oranının karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk poliçesinin A.3.2 maddesinde belirtilen hesaplamalara uygun olmadığını, raporda poliçe genel şartlarında belirtilen uzuv kayıplarının olup olmadığı,

hangi arazların hangi teminata girdiğinin değerlendirmesinin yapılmadığını, raporda sakatlık oranlarının çalışma gücü ve meslekte kazanma gücü kaybına ilişkin yönetmelik hükümlerine göre tespit edildiğini, oranları ve organ kayıpları belirtilen sakatlanmalar dışında kalan hususlarda poliçe teminatı verilmediğini, araçtaki plaka değişiklikleri nedeniyle poliçe teminatı verilmesinin hukuka aykırı olduğunu ve avans faizine hükmedilmesinin hukuka aykırı olduğunu belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı olmaktan çıkarılan ... Sigorta AŞ vekili istinaf dilekçesinde, yargılama sırasında taraf değişikliği yaparak husumetin kaza yapana araç sigortacısı ... Sigorta AŞ'ye yöneltildiğini, müvekkili sigorta şirketi hakkında karar verilmesi yer olmadığı yolunda karar verildiğini ancak müvekkili yönünden davanın reddine karar verilerek lehine yargılama gideri ve vekalet ücretine hükmedilmesi gerektiğini ileri sürerek kararın kaldırılmasını ve yeniden hüküm kurulmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Dava, trafik kazasından kaynaklanan maddi ve manevi tazminat talebine ilişkindir.

Dava dilekçesi ile davacının yaralanmasına neden olan tek taraflı trafik kazasının davacının yolcu olarak bulunduğu ... plaka sayılı araçla gerçekleştiği belirtilerek söz konusu aracın maliki olan ...Şirketi, zorunlu karayolu taşımacılık mali sorumluluk sigortacısı olan ... Sigorta AŞ, zorunlu mali mesuliyet sigortacısı olan ... Sigorta AŞ'nin ve zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı olan ... Sigorta AŞ ( yeni ünvanı ...

Sigorta AŞ) ile sürücü müteveffa ... ... mirasçıları olan ... aleyhine maddi ve manevi tazminat davası açıldığı, yargılama sırasında trafik kazasına karışan otobüsün plakasının ...plaka olmadığı, aracın plakasının değiştirildiği ve kazaya karışan aracın plakasının 35 AC 1148 olduğunun anlaşılması üzerine davacı vekili tarafından taraf değişikliği talebinde bulunularak yargılamaya maddi tazminat talepleri bakımından ...plaka sayılı aracın zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısı olan ...

Sigorta AŞ (... Sigorta AŞ) yönünden, manevi tazminat talepleri bakımından müteveffa ... ... mirasçılarına karşı devam edilmiştir.

Mahkemece, 150.000,00 TL maddi tazminat alacağının davalı ... Sigorta AŞ 'den dava tarihinden itibaren işleyecek avans faizi ile birlikte adı geçen davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, davacının maddi tazminat istemi yönünden davalılar ... ile ... Turizm Taş. San Tic. Ltd Şti. 'ye yönelik davasının reddine, 40.000 TL manevi tazminat alacağının kaza tarihi olan 30/03/2013 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılar ... ile v Turizm Taş. San Tic. Ltd Şti.den tahsili ile davacıya ödenmesine, maddi hataya dayalı taraf değişikliği nedeniyle ... Sigorta AŞ, ... Sigorta AŞ ve ... Sigorta AŞ yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiştir.

Karara karşı ... Sigorta AŞ vekili, ... Sigorta AŞ vekili ve davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

1-) Davalı ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun yapılan incelemesinde;

Davacının içinde yolcu olarak bulunduğu, kazaya karışan ...plaka sayılı aracın ... nolu poliçe ile karayolu yolcu taşımacılığı zorunlu koltuk ferdi kaza sigorta poliçesi ile davalı Ege Sigorta AŞ nezdinde 30/12/2012-30/12/2013 tarihleri arasında sigortalı olduğu, daimi sakatlık teminat limitinin 150.000 TL, SGK sağlık giderleri teminat limitinin 150.000 TL olduğu görülmektedir.

Adli Tıp Kurumu 3. Adli Tıp İhtisas Kurulundan alınan ...tarihli raporda davacının 30/03/2013 tarihinde geçirdiği trafik kazasına bağlı arızası sebebiyle 11/10/2008 tarih ve 270021 sayılı Resmi Gazetede yayımlanan Çalışma Gücü ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği hükümleri uyarınca davacının %53 oranında meslekte kazanma gücünü kaybetmiş sayılacağı mütalaa edilmiş, mahkemece aktüer bilirkişiden rapor alınarak hüküm kurulmuştur.

Ferdi kaza sigortaları, can sigortası türlerinden olup, meblağ sigortası olması itibariyle de, ölüm halinde limit kadar olmak üzere maktu; yaralanma halinde ise, yapılan tedavi giderleri bakımından buna ilişkin limiti geçmemek üzere ve yapılan harcama kadar nispi; sürekli sakatlık halinde ise, sakat kalma oranı ve sakatlığın derecesine göre limitin belli oranı olmak üzere, sigorta bedelinin ödenmesini gerektirir. Uyuşmazlık halinde bu yönlerin ispatlanması yeterli olup, gerçek zararın hesaplatılmasına girişilmeksizin, tespit edilecek bu miktarların aynen ödenmesi gerekmektedir.

25/03/2004 tarihli Ferdi Kaza Sigortası Genel Şartlar B.1.1 maddesi 1.fıkrasında: “İşbu poliçe ile temin edilen bir kaza, sigortalının derhal veya kaza tarihinden itibaren iki sene zarfında daimi surette maluliyetine sebebiyet verdiği takdirde tıbbi tedavinin sona ermesini ve daimi maluliyetin kat'i surette tespitini müteakip, daimi maluliyet sigorta bedeli aşağıda münderiç nispetler dahilinde kendisine ödenir." denildikten sonra, (36) satırdan oluşan bir tabloya yer verilmiştir.

Davacının Karayolu Yolcu Taşımacılığı Zorunlu Koltuk Ferdi Kaza Sigortası poliçesi kapsamında maluliyetinin dosya kapsamında bulunan tedavi ve hastane evraklarına göre poliçe şartlarında ve klozlarında düzenlenmiş olan maluliyet cetvelinden hangisi kapsamında kaldığı belirlenmelidir.

Şayet maluliyetinin cetvelde belirtilen maluliyetlerden herhangi biri kapsamında değilse bunun organın işlev ve önem derecelerine göre cetvelde yazılı oranlara göre kıyasen belirlenmesi gerekmektedir (Yargıtay 4. HD.nin 2021/11606 Esas, 2022/5038 Karar sayılı ilamı).

Açıklanan bu hususlar çerçevesinde; kaza sonrası davacıda oluşan kaza ile illiyeti olan yaralanmaların bir meblağ sigortası olan ferdi kaza sigortacısı olan davalının sorumluluğunun, tespit edilen sakatlık oranı ve Genel Şartlar'a ekli cetvellere göre kıyasen belirlenmesi için konusunda uzman bilirkişi heyeti marifetiyle tespitinden sonra karar verilmesi gerekirken yazılı şekilde hüküm kurulması yerinde görülmemiştir.

Yine mahkemece gerekçeli karar başlığında ... Sigorta AŞ ve ... Sigorta AŞ ayrı ayrı davalılar olarak gösterilerek hüküm kısmında davalı ... Sigorta AŞ aleyhine maddi tazminata hükmedilirken maddi hataya dayalı taraf değişikliği nedeniyle Euro Sigorta AŞ yönünden hüküm kurulmasına yer olmadığına karar verilmiş ise de; ... Sigorta AŞ ile ... Sigorta AŞ'nin aynı sigorta şirketi olup Euro Sigorta AŞ'nin unvan değişikliği sonucu yeni unvanının ... Sigorta AŞ olduğu anlaşılmakla, mahkemece çelişkili hüküm kurulması da yerinde görülmemiştir.

2-) Davacı vekilinin istinaf başvurusunun yapılan incelemesinde;

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 124/4 maddesi “Dava dilekçesinde tarafın yanlış veya eksik gösterilmesi kabul edilebilir bir yanılgıya dayanıyorsa, hâkim karşı tarafın rızasını aramaksızın taraf değişikliği talebini kabul edebilir. Bu durumda hâkim, davanın tarafı olmaktan çıkarılan ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen kişi lehine yargılama giderlerine hükmeder.” şeklinde düzenlenmiştir.

Somut olayda davacı, davasını ... Turizm Taş. San Tic. Ltd Şti., ... Sigorta AŞ, ... Sigorta AŞ ve ... Sigorta AŞ ve ... ... mirasçılarını hasım göstererek açmış ancak yargılama aşamasında kazaya karışan araçta farklı plaka takılı olup aracın gerçek plakası uyarınca zorunlu koltuk ferdi kaza sigortacısının ... Sigorta AŞ olduğunun anlaşılması üzerine 6100 sayılı Kanunu’nun 124. maddesi gereğince taraf değişikliği talebi ile davasını ... Sigorta AŞ ve ... ... mirasçılarına yöneltmiştir.

Buna göre, davacı tarafça ...-... Turizm Taş. San Tic. Ltd Şti. hakkında taraf değişikliği nedeniyle karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerekirken maddi tazminat yönünden talebin reddine, manevi tazminat talebi yönünden kısmen kabulüne karar verilmesi ve dava tarihi 07/10/2013 olduğu halde gerekçeli karar başlığında 15/09/2014 tarihi olarak gösterilmesi yerinde görülmemiştir.

3-) Davalı olmaktan çıkarılan ... Bankası AŞ vekilinin istinaf başvurusunun yapılan incelemesinde;

Davacı tarafça, ... Sigorta AŞ, ... Sigorta AŞ ve ... Turizm Taş. San Tic. Ltd Şti. yönünden HMK'nın 124/4.maddesi uyarınca taraf değişikliği talebinde bulunulduğu ve mahkemece maddi hataya dayalı taraf değişikliği kabul edildiği halde davalı konumundan çıkarılanların ve aleyhine dava açılmasına sebebiyet vermeyen Halk Sigorta AŞ lehine yargılama giderine hükmedilmemesi usul ve yasaya aykırıdır.

Yukarıda belirtilen sebeplerle, davacı vekili, davalı ... Sigorta AŞ vekili ve ... Sigorta AŞ vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-a-6 hükmü uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasına, dosyanın belirtilen eksikliklerin giderilmesi için kararı veren yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.

Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır