Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/1923 K.2022/1513

Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin 02/09/2022 tarih, 2022/250 D.İş, 2022/248 sayılı Ek Kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesinde özetle; borçlulardan 08/09/2021 tanzim 30/05/2022 vade tarihli 20.000.000-TL bedelli bono sebebiyle alacaklı olduğunu, alacağının vadesi geldiği halde ödenmediğini; alacağın rehinle temin edilmemiş olduğunu belirterek, borçluların alacağının 260.000,00-TL'lik kısmını karşılayacak kadar menkul, gayrimenkul mallarıyla üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece talep eden alacaklı vekilinin ihtiyati haciz talebinin kabulü ile; 260.000,00-TL alacak nedeniyle borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan menkul ve gayri menkul mallarını ve alacaklılarıyla diğer haklarının teminat mukabili ihtiyaten haczine kararı verilmiştir.

İhtiyati hacze itiraz eden borçlu ... vekili sunmuş olduğu itiraz dilekçelerinde özetle; talebe konu senette alacaklı görünen kişinin kızı, diğer borçlunun ise oğlu olduğunu, senedin alacaklı tarafından hukuka aykırı bir şekilde doldurulduğunu, senede konu borcun ve imzanın müvekkiline ait olmadığını, alacaklının hileli davranışları alışkanlık haline getirdiğini ve bu nedenle hakkında mahkumiyet hükümlerinin bulunduğunu mahkemece alınan teminatın muhtemel zararları karşılayacak miktarda olmadığını belirterek itirazlarının kabulü ile ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına, aksi kanaatte teminat karşılığı hacizlerin kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, duruşmalı yapılan inceleme neticesinde; talebe konu bono yönünden İİK'nın 257. maddesinde yer alan koşulların gerçekleştiği, itiraz sebeplerinin yerinde olmadığı gerekçesi ile ihtiyati hacze yönelik itirazın reddine karar verilmiş, verilen karara karşı itiraz eden borçlu ... vekili tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati hacze itiraz eden vekili istinaf dilekçesinde özetle; ileri sürülen itiraz sebeplerine göre yerel mahkeme kararının usule ve kanuna aykırı olduğunu, müvekkilin kızı olan alacaklının senet işleri ile geçimini sağlamayı alışkanlık haline getirdiğini, müvekkilinin 60 yaşında olduğunu, senet tanzim etmekten bono, çek kullanımından habersiz olduğunu, borcun bulunmadığını bu durumun kanıtının 09/09/2021 tarihinde alacaklının adına kayıtlı apartı müvekkiline devretmesi olduğunu, ihtiyati haczin 230.000,00-TL için alındığını ancak tüm mal varlığının haczedildiğini teminatın yetersiz olduğunu ileri sürerek istinaf taleplerinin kabulüne,

yerel mahkeme kararının kaldırılmasına, müvekkilinin mal varlığı üzerindeki hacizlerin kaldırılmasına, aksi kanaatte teminat karşılığı kaldırılmasına karar verilmesi talebiyle istinaf yoluna başvurmuştur.

İhtiyati haciz talep eden vekili cevap dilekçesinde özetle; ileri sürülen itiraz nedenlerinin İİK'nın 265. maddesindeki sebepler olmadığını, ihtiyati haciz koşullarının gerçekleştiğini, teminata itiraz dilekçesinde itiraz edilmediğini ileri sürerek; istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Talep; ihtiyati haczin itiraz yolu ile kaldırılması istemine ilişkindir. Mahkemece; duruşmalı yapılan inceleme neticesinde ihtiyati hacze yapılan itirazın reddine karar verilmiş olup, karar ihtiyati hacze itiraz eden borçlu Rahma Urgan vekili tarafından istinaf edilmiştir. İstinaf incelemesi HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf sebepleri ile sınırlı olarak ve kamu düzeni yönünden yapılmıştır. Uyuşmazlık, ihtiyati haciz talebinin kabulü kararına karşı yapılan itiraz sonucu verilen itirazın reddi kararının yerinde olup olmadığı, ihtiyati haczin koşullarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususuna ilişkindir.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır.

İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ile 268. maddesinde yer almaktadır. Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacak rehinle temin edilmemiş olmasıdır.

Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında her hangi bir koşul öngörülmemiştir.

İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur.” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır.

Öte yandan, İİK.'nun 265. maddesinde, ihtiyati hacze itiraz sebepleri tahdidi olarak sayılmıştır. Buna göre borçlu, kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı mahkemeye müracaatla itiraz edebilir.

Somut olayda; davalı tarafından itiraz sebepleri olarak senet üzerindeki imza inkar edilerek senede konu borcun varlığına itiraz edilmiştir.

İhtiyati haciz istemine dayanak belge şekli unsurların tamamını ihtiva eden muaccel nitelikteki kıymetli evrak vasfındaki bono olması sebebiyle rehinle temin edilmeyen alacak yönünden ihtiyati haciz koşullarının gerçekleştiği, itiraz eden karşı taraf borçlunun ileri sürdüğü imza inkarı şeklindeki itiraz nedenin ise İİK'nın 265-(1) maddesinde sınırlı bir şekilde sayılan ihtiyati hacze itiraz nedenleri arasında yer almadığı, bu yönlü itirazların ancak açılacak imzaya itiraz veya menfi tespit davasında inceleme konusu yapılabileceği, ayrıca ihtiyati hacze konu edilen miktar karşısında alınan teminatın da yeterli olduğu anlaşılmakla;

ihtiyati haciz kararına dayanak alacağa yönelik sunulan delil karşısında ihtiyati haciz kararı verilmesine yetecek derecede yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiği ve mahkemenin ihtiyati haciz kararı ile bu karara yönelik itiraz üzerine verilen kararında isabetsizliğin bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Dosya kapsamına, kararın dayandığı delillerle, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında; mahkeme kararında usul ve esas yönünden yasaya aykırılık bulunmamasına, HMK.'nun 355. maddesi uyarınca; kamu düzenine ilişkin konularda da kararın esasına etkili bir aykırılık bulunmaması nazara alınarak; itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle esastan reddine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza