Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/2341 K.2023/1547

... VEKİLİ : Av. ....

DAVALI : ... (...)

... VEKİLİ : Av. ......

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Kambiyo Senetlerinden Kaynaklanan)

KARAR TARİHİ : 16/10/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 16/10/2023

Davalı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili, müvekkili aleyhine ... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı dosyası ile takip başlatıldığını, müvekkilinin davalıya borçlu olmadığını ve takibe konu senedin boş şekilde korkutma yoluyla imzalatıldığını ileri sürerek müvekkilinin ... İcra Müdürlüğünün .../...

Esas sayılı dosyasındaki alacağın tamamına ilişkin borçlu olmadığının tespiti ile alacağın %20' sinden az olmamak üzere davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiş, 24/08/2022 tarihli dilekçe ile ... İcra Müdürlüğünün .../...

Esas sayısı ile açılan icra takibinden alacaklı/davalının feragat ettiği, bu sebeple davanın konusuz kaldığı belirtilerek karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesini, yargılama giderlerinin ve vekalet ücretinin davalı tarafa yükletilmesine, kötü niyetli olarak takip başlatması sebebiyle alacağın %20'sinden az olmayacak şekilde kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davanın itirazın iptali davası olduğu, eldeki davada talep edilen itirazın iptali isteminin konusuz kaldığı, konusuz kalan davada esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesi gerektiği, davacı tarafın yargılama gideri, dava vekalet ücreti, icra inkar tazminatı talebi bulunmadığını bildirdiğinden bu talepler hakkında da karar verilmesine yer olmadığına karar verildiği, davalının takipten feragat etmesi nedeniyle dava tarihine göre davada davalı tarafın haklı bulunduğu,

bu nedenle yargılama gideri davalı üzerinde bırakıldığı ve davacı lehine vekalet ücretine hükmedildiği gerekçesiyle, dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına, davalının takipte kötü niyetli olduğu sabit olmadığından davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesine yer olmadığına, davacı kendisini vekille temsil ettirdiğinden 18.200,00 vekalet ücretinin davalıdan tahsili ile davacıya ödenmesine, tarafların yargılama gideri talebi olmadığından bu hususta karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf talebinde bulunan davalı vekili 27/10/2022 tarihli dilekçe ile müvekkilinin ...'dan olan alacağı için ... İcra Müdürlüğünün .../... E. sayılı dosya ile icra takibi başlatıldığını, davacının ... 2. İcra Hukuk Mahkemesi .../... E. - .../... K. sayılı dosya ile borca itiraz davası açtığını ve iş bu menfi tespit davasını da mükerrer bir dava olarak açtığını, tarafların ... İcra Müdürlüğünün .../... E. sayılı dosya ile ... 2. İcra Hukuk Mahkemesi .../...

E. sayılı dosyada aralarında uzlaşarak karşılıklı olarak bu dosyalardan feragat ettiklerini ancak davacının iş bu menfi tespit davasından feragat etmediğini, haksız olarak ve davacı tarafın aldatması sonucu müvekkili aleyhine vekalet ücretine hükmedildiğini, icra dosyasından feragat edildiği ve dava konusu olan icra takibinin sonlandırılmış olduğundan dosyada haklı haksızlık durumu belirlenemeyeceğinden müvekkili aleyhine hükmedilen vekalet ücretinin hukuka aykırı olduğunu ileri sürerek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

Davalı vekili yasal süresi içerisinde sunduğu 11/11/2022 tarihli ek istinaf dilekçesiyle de davacı tarafın menfi tespit davası açılmadan önce arabulucuya başvurmadığını, zorunlu arabuluculuk dava şartı olduğundan davanın usulden reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;

Dava, icra takibinden sonra açılan menfi tespit talebine ilişkindir.

Mahkemece, dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olup davalı vekilince karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

... İcra Müdürlüğünün .../... Esas sayılı icra dosyasında, alacaklı ... tarafından borçlu ... aleyhine 150.000 TL bedelli bonoya istinaden toplam 154.925,13 TL alacağın tahsili amacıyla 11/05/2022 tarihinde kambiyo senetlerine özgü takip başlattığı, alacaklı vekilinin 10/06/2022 tarihli dilekçe ile dosyadan feragat ettiklerini, harçlar ve masraflar borçlu tarafa ait olmak üzere dosyanın işlemden kaldırılmasını talep ettiği, borçlu vekilince haricen tahsil harcının ödendiği ve icra müdürlüğünce alacaklı vekilinin talebi uyarınca dosyanın feragat nedeniyle işlemden kaldırılmasına karar verildiği görülmektedir.

Kural olarak bir davada asıl talebin konusuz hale gelmesi durumunda, bunun fer'i (yan) niteliğindeki diğer talepler hakkında yargılamaya devam edilerek, bunlar hakkında da bir karar verilmesi gerekir. Diğer bir söyleyişle, davanın konusuz kalması halinde mahkemenin yargılamaya devam ederek, davanın açıldığı zaman hangi tarafın haksız olduğunu tespit edip, o tarafı yargılama giderlerine ve vekalet ücretine mahkum etmesi zorunludur. (Prof.

Dr. Baki Kuru, Hukuk Muhakemeleri Usulü, Cilt 3, Sayfa 3030 vd., 6. Baskı, 2001). Nitekim, 6100 sayılı HMK'nın "Esastan Sonuçlanmayan Davada Yargılama Gideri"ni düzenleyen 331. maddesinin 1. bendinde, davanın konusuz kalması sebebiyle davanın esası hakkında bir karar verilmesine gerek bulunmayan hallerde, hakimin, davanın açıldığı tarihteki tarafların haklılık durumuna göre yargılama giderlerini takdir ve hükmedeceği açıkça düzenlenmiştir.

Somut olayda da, dava aşamasında davalının takipten feragat ettiği nazara alındığında mahkemece, davalı taraf aleyhine vekalet ücretine hükmedilmesinde herhangi bir isabetsizlik bulunmamaktadır (Yargıtay 19. HD.nin 2011/7319 E., 2011/7805 K.sayılı ilamı).

Yine menfi tespit davaları, dava tarihi itibariyle zorunlu arabuluculuk kapsamında kalmadığından davalı vekilinin bu yöndeki istinaf nedenleri de yerinde görülmemiştir.

Öte yandan mahkemece, dava türünün tespitinde hataya düşülerek davanın itirazın iptali davası olarak nitelendirilmesi ve davacının yargılama gideri talebi olduğu halde hatalı olarak davacının yargılama gideri talebi olmadığından bahisle bu hususta karar verilmesine yer olmadığına dair karar verilmesi istinafa gelen tarafın sıfatı ve istinaf nedenleri nazara alınarak kaldırma nedeni yapılmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, Dairemizce yapılan değerlendirmede davalı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imzalı · ... · Üye · ... · e-imzalı · ... · Üye · ... · e-imzalı · ... · Katip · ... · e-imzalı