Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2022/475 K.2022/434

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 25/12/2017 tarih, 2017/60 esas, 2017/1509 sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili, müvekkilinin davalı Cnr Group Dizayn İnş. Oto. AŞ’ne araba sattığını, davalının da aracı dava dışı Atalay Prens Düğün Salonu Ltd.’ne devrettiğini, ceza mahkemesi tarafından araç üzerine tedbir konulduğunu, dava dışı firmanın aracı Cnr Group Dizayn İnş. Oto. AŞ’ne iade ettiğini, bunun üzerine tedbir konulan araca mukabil iki adet aracın davalı Cnr Group Dizayn İnş. Oto.

AŞ’ne verildiğini, taraflar arasında protokol düzenlendiğini, araç üzerine ceza mahkemesi dışında başka takyidat veya şerh gelmesi durumunda ve Atalay Prens Düğün Salonu Ltd.’nin kullandığı kredi nedeniyle bankaca konulan rehnin kaldırılmaması durumunda, geri alım bedeli olan 238.500 TL’nin ödeneceğinin taahhüt edildiğini, bankaya olan kredinin kapatılıp rehnin kaldırılmaması nedeniyle davalıya ihtarname gönderildiğini, araç üzerine Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2016/1887 esas sayılı takip dosyasında haciz konulduğunu, aracın yakalanarak otoparka çekildiğini, davalıya yine ihtarname düzenlendiğini, ihtara rağmen ödeme yapılmadığını,

bunun üzerine icra takibi yapıldığını, takibe haksız olarak itiraz edildiğini ileri sürerek, itirazın iptalini, icra inkar tazminatının tahsilini talep ve dava etmiştir.

Davalı Vedat Sözügeçer vekili, davacıya herhangi bir borçları bulunmadığını, TBK’nın 583. maddesine göre kefalet için eşin rızası gerektiğini belirterek, davanın reddini istemiştir.

Davalı Cnr Group Dizayn İnş. Oto.

AŞ. vekili, aracın davacıdan satın alındığını, dava dışı Atalay Prens Düğün Salonu Ltd.’ne devredildiğini, ceza dosyasında araca tedbir konulması nedeniyle Atalay Ltd.’den geri alındığını, davacının da araca karşılık farklı iki araba verdiğini, aracın davacıya fiilen teslim edildiğini, araçta mülkiyet ve zilyetlik durumlarının olmadığını, Atalay Ltd.’nin araç alımı için kredi kullandığını, bu nedenle araç üzerine rehin konulduğunu, anılan firmaya sorduklarında borcun kapatıldığının belirtildiğini, fiilen aracı elinde bulunduran davacının Kamil Şimşek isimli kişiye haricen aracı sattığını, bu kişinin Adana’da kaza yaptığını,

davacının kazayla ilgilenmediğini, Atalay Ltd.’nin yasal sorumluluk doğmaması için Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2016/1887 esas sayılı dosyasında icra takibi yaptırarak, araca 08.11.2016 tarihinde haciz ve yakalama şerhi koydurduğunu, 19.12.2016 tarihinde haciz ve yakalama şerhinin anılan şirket tarafından kaldırıldığını, aracın emniyet tarafından otoparka çekildiğini, davacıya iade için hazır olduğunu belirterek, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, davacının, davalı Cnr Ltd.’ne araba sattığı, resmi satış işlemleri yapılarak aracın teslim edildiği, aracın davalı tarafından Atalay Prens Düğün Salonu Ltd.’ne satıldığı, araç hakkında gümrük kaçakçılığı suçlamasıyla ceza mahkemesince tedbir kararı verildiği, aracın son alıcısı Atalay Prens Düğün Salonu Ltd.’nin aracı iade etmek istediği, aracın ilk satıcı olan davacıya teslim edildiği, davacının tahsil ettiği bedele karşılık iki adet başka araç verdiği, üstüne de bir miktar ödeme aldığı, taraflar arasındaki protokol ile satılan ilk aracın davacıya ne surette verileceğine dair düzenleme yapıldığı,

protokole göre davalı Cnr Ltd.’nin tedbirin kalkmasından itibaren 7 gün içinde aracın tescilini üzerine alacağı, bilahare davacıya tescil ettireceği, bu surette fiilen davacıya teslim edilen aracın kayden de davacıya geçeceği, ancak protokol hükümlerinin hayata geçirilemediği, davacının fiilen elinde bulunan aracı haricen üçüncü kişiye sattığı, araç üçüncü kişinin elinde iken kaza meydana geldiği, aracın kayden maliki Atalay Prens Düğün Salonu Ltd.’nin bundan doğacak hukuki sorumluluktan kurtulmak için danışıklı icra takibiyle aracı haczettirerek teslim aldığı,

aracın kayden üzerine alamayan davacının bu sefer protokol hükümlerine göre Cnr Ltd. ile Vedat Sözügeçer hakkında icra takibi yaptığı, protokole göre davalı Cnr Ltd.’nin belirlenen sürede aracın tescilini davacı üzerine vermezse 238.500 TL ödeme yapacağı, ceza mahkemesince tedbirin 12.10.2017 tarihinde kaldırıldığı, takip tarihi ve dava tarihi itibariyle protokolle davalılara yüklenen ön şartın gerçekleşmediği,

davalının aracın devrini sağlaması için üzerindeki tedbirin kalkması gerektiği, bu taliki şart nedeniyle davalı Cnr Ltd.’nin sözleşmeye aykırı hareket ettiğinin, bu sebeple araç bedelini ödeme sorumluluğu bulunduğunun kabul edilemeyeceği, tedbirin yargılama devam ederken kaldırıldığı, her davanın açıldığı tarihteki şartlara göre değerlendirileceği gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili, müvekkili ile davalılar arasında protokol imzalandığını, protokole göre araç üzerine ceza dosyası dışında başka takyidat gelmesi ve bankaya olan kredi borcunun kapatılıp rehnin kaldırılmaması durumunda 238.500 TL ödeneceğinin kararlaştırıldığını, bankaya olan kredinin kapatılmaması nedeniyle 15.07.2016 tarihli ihtarname düzenlendiğini, araç üzerine Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2016/1887 esas sayılı takip dosyasında haciz konulduğunu, aracın parka çekildiğini, yine 21.11.2016 tarihli ihtarname çekildiğini, ihtara rağmen ödeme yapılmadığını,

protokol gereğince paranın ödenmesinin sadece tedbirin kaldırılması şartına bağlanmadığını, bunun dışında araç üzerine başka takyidat gelmesi ve kredi borcunun ödenmemesinin de protokolle düzenlendiğini, mahkemece ceza dosyasındaki tedbir kalkmadığından davanın reddinin hatalı olduğunu belirterek, istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, araç satışına ilişkin protokolden kaynaklanan itirazın iptali istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda, davacının, davalı Cnr AŞ.’ne araç satışı yaptığı, davalının da aracı dava dışı Atalay Prens Düğün Salonu Ltd.’ne devrettiği, araç üzerine ceza dosyasında tedbir konulması nedeniyle Atalay Prens Düğün Salonu Ltd.’nin aracı davalı Cnr AŞ.’ne, anılan firmanın da davacıya geri iade ettiği, davacı ile davalılar arasında protokol düzenlendiği,

protokole göre davacının, farklı iki aracı davalı Cnr AŞ.’ne vereceği, ilk araç üzerindeki ceza mahkemesi tedbirinin kalkmasından sonra aracın davacıya devredileceği, davalı Cnr AŞ.’nin dava dışı Atalay Prens Düğün Salonu Ltd.’nin kredi borcunu 15.07.2016 tarihine kadar kapatacağı, araç üzerindeki rehni kaldıracağı, aksi halde davacıya 238.500 TL ödeyeceği, yine araç üzerine ceza dosyası dışında başka takyidat konulması durumunda davalı Cnr AŞ.’nin 7 gün içinde takyidatı kaldıracağı, aksi halde davacıya 238.500 TL ödemede bulunacağı,

yine ceza mahkemesi tarafından tedbirin kaldırılmasından sonra davalı Cnr AŞ.’nin 7 gün içinde aracı davacıya devredeceği, davacının kredi borcunun kapatılmadığı, araç üzerindeki rehnin kaldırılmadığı, ceza mahkemesi dışında Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2016/1887 esas sayılı dosyasında araç üzerine haciz konulduğu gerekçesiyle, davalılara 05.08.2016, 21.11.2016 ve 02.12.2016 tarihli ihtarnameler gönderdiği, 238.500 TL’nin ödenmesini istediği, ödeme yapılmaması üzerine aynı tarihli ihtarnameler ve protokol dayanak gösterilerek icra takibi yapıldığı, mahkemece ceza mahkemesindeki tedbirin yargılama sırasında kaldırıldığı,

paranın ödenmesi için ön şart olan tedbirin dava sırasında kalkmadığı, her davanın açıldığı tarihteki duruma göre sonuçlandırılacağı gerekçesiyle davanın reddine karar verildiği, protokol bir bütün halinde değerlendirildiğinde, düzenlenmesinden amacın, kayden ihbar olunan Atalay Ltd.’de, fiilen davacının elinde bulunan aracın, kaydi devrinin davacıya verilmesi için düzenlendiği, davanın açılış tarihi itibariyle CMK’nın 128/4 maddesine göre, araca el konulmasına dair tedbir kararının devam ettiği, tedbirin davadan sonra 12.10.2017 tarihinde kaldırıldığı,

ceza mahkemesindeki tedbir devam ederken, davalının protokol uyarınca aracın devrini vermesinin mümkün olmadığı, protokol maddesi uyarınca, Atalay Ltd.’nin varsa banka rehni ile Bursa 14. İcra Müdürlüğünün 2016/10887 sayılı dosyasından konulan haczin kalkmış olup olmamasının da ceza mahkemesinin devri önleyen tedbir kararı karşısında bir anlam ifade etmeyeceği, her davanın açıldığı tarihteki durum ve koşullara göre değerlendirileceği anlaşıldığından, davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK’nın 353/1-b maddesine göre esastan reddine karar verilmiştir.

M