Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/1365 K.2023/1061

Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinin 10/05/2023 tarih, 2023/108 D.İş, 2023/106 sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili dilekçesi ile; süt ve süt ürünleri işi ile iştigal etmekte olan müvekkilinin borçludan 3.380.383,88 TL alacağı bulunduğunu, alacağın, hem müvekkilinin hem de borçlunun ticari kayıtlarında mevcut olduğunu, borçlunun konkordato talebinin Balıkesir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/236 Esas sayılı dosyasından yapılan yargılama sonucunda reddine karar verildiğini,

müvekkili şirketin ekli cari hesap ekstresinde gözüken ve Balıkesir 2. Asliye Hukuk Mahkemesinin 2023/236 Esas sayılı dosyası muhteviyatında mevcut 20/04/2022 tarihli komiserlik heyeti nihai raporunun ekindeki konkordato projesi kapsamında ödeme listesinin 106. sırasında varlığı kabul ve teyit edilen 3.380.383,88 TL alacağın yaklaşık 4 yıldır ödenmediğini, borçlunun konkordato talebi red kararı sonrası işletmesindeki kayda değer mal varlığını kaçırmakta olduğunu belirterek,

alacağın güvenceye alınabilmesi için borçlunun menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının borca yeter miktarı kadar ihtiyaten haczine, masraf ve vekalet ücretinin borçluya yükletilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için ihtiyati haciz talep eden taraf davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır. Talep eden tarafından talep dilekçesi ve dilekçe ekinde sunulan cari hesap ekstresi ve konkordato komiseri nihai raporuna ekli konkordato projesi uyarınca alacağın varlığına ilişkin yaklaşık ispat koşullarının gerçekleşmediği ve İİK 257 ve devamı madde şartlarını ihtiva etmediği anlaşıldığından ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiştir. Karara karşı, talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden vekili istinaf dilekçesi ile; talep dilekçesindeki olguları tekrarla borçlunun açtığı konkordato davasındaki nihai komiser raporunda alacaklarının aynı miktarla yer aldığını, yaklaşık ispat koşulunun gerçekleştiğini, mahkemece duruşma açılmadan verilen kararın usul ve yasaya aykırı olduğunu belirterek kararının kaldırılması ve talepleri gibi karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz verilmesine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince, ihtiyati haciz talebinin reddine karar verilmiş, karara karşı ihtiyati haciz talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda; alacaklı borçlu ile kurulan ticari ilişki kapsamında alacaklı olduğunu bu alacağın borçlu tarafından açılan konkordato davasındaki alacaklılar arasında yer aldığını konkordato tasdiki hakkında verilen kararın bozulması sonrası yeni esasa kaydı yapılan davanın reddine karar verildiğini belirterek konkordato süresince tahsil imkanı olmayan alacağın güvence altına alınması için ihtiyati haciz kararı verilmesini talep etmektedir.

İİK.'nun 257-(1) maddesi; "Rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir".

İİK.'nun 257-(2) maddesi; "Vadesi gelmemiş borçtan dolayı yalnız aşağıdaki hallerde ihtiyati haciz istenebilir:

1-Borçlunun muayyen yerleşim yeri yoksa;

2-Borçlu taahhütlerinden kurtulmak maksadiyle mallarını gizlemeğe, kaçırmağa veya kendisi kaçmağa hazırlanır yahut kaçar ya da bu maksatla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa bu suretle ihtiyati haciz konulursa borç yalnız borçlu hakkında muacceliyet kesbeder".

İİK.'nun 258-(1) maddesi; "... Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeğe mecburdur ..." hükmü düzenlenmiştir.

Rehinle temin edilmemiş muaccel bir alacağın var olması halinde ihtiyati hacze karar verilebilir. Mahkemece ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi şart olmayıp alacağın varlığı hakkında yeterli kanaate sahip olunması için mahkemeye bu konuda delillerin sunulması yeterli kabul edilmelidir. Başka bir söyleyişle alacağın varlığının yaklaşık olarak ispat edilmesi gerekli ve yeterlidir.

Bu kapsamda; borçlu şirket hakkında yürütülen konkordato tasdik yargılamasında alacaklının alacağı konkordato projesinde yer almakta olup, konkordato yargılamasında alacaklıların alacaklarını bildirimleri üzerine yürütülen usuli süreç gözetildiğinde yaklaşık ispatın oluştuğu dolayısıyla mahkemece yazılı şekilde talebin kabulüne karar verilmesi gerekirken reddi doğru görülmemiştir.

Bu nedenlerle; ihtiyati haciz talep edenin istinaf başvurusunun açıklanan nedenlerle kabulüne, yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına, dosyada toplanacak başkaca delil bulunmadığı anlaşıldığından ve yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus da bulunmadığından; dairemizce ihtiyati haciz istemi hakkında HMK'nın 353/1-b/2 maddesi gereğince aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.