Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/1772 K.2023/1469

şkan T.C.

BURSA

BÖLGE ADLİYE MAHKEMESİ

5. HUKUK DAİRESİ

DOSYA NO : ...

KARAR NO : ...

TÜRK MİLLETİ ADINA

İSTİNAF KARARI

BAŞKAN : ... ÜYE :... ÜYE : ... KATİP : ...

İNCELENEN KARARIN

MAHKEMESİ : BURSA 3. ASLİYE TİCARET MAHKEMESİ

TARİHİ : 24/05/2023

NUMARASI : ...

İHTİYATİ TEDBİRE

İTİRAZ EDEN : W... VEKİLİ : Av. ...

İHTİYATİ TEDBİR

İSTEYENLER : 1-K...İ -

VEKİLİ : ...

TALEP

İhtiyati Tedbire İtiraz

KARAR TARİHİ : 05/10/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 05/10/2023

Bursa 3. Asliye Ticaret Mahkemesinin 24/05/2023 tarih, ...Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

İhtiyati tedbir isteyenler vekili, müvekkili şirketlerin kombi sektöründe faaliyet gösterdiğini, müvekkili ... Mühendislik…A.Ş. ile karşı taraf ... ..... San.AŞ aralarında yazılı olmayan bayiilik sözleşmesi bulunduğunu, bu ticari ilişkinin teminatı olarak tebdire konu banka teminat mektubunun verildiğini, grup şirketlerinden olan müvekkili ... Mühendislik..AŞ’nin de karşı taraf ... Isıtma..

San.AŞ ile aralarında bayiilik ilişkisinin olduğunu, her iki müvekkili ile karşı taraf arasındaki ticari ilişkinin sona erdiğini, ticari faaliyetin sona ermesine rağmen müvekkili .....AŞ aleyhine 22.05.2023 tarihli 1.287.143,21 TL. bedelli vade farkı temel faturası tanzim edildiğini, vade farkı faturası kabul edilmeyerek karşılığında 22.05.2023 tarihli 1.287.143,21 TL. bedelli iade faturası tanzim edildiğini, karşı tarafça vade farkı faturasından dolayı alacaklı olduğunu iddia ettiğini, müvekkili ...

Mühendislik…AŞ’nin de ... Mühendislik..AŞ’nin ticari ilişkisinden doğan borç ve risklerine ilişkin garantör olduğunu, garantör sözleşmesinin şekli geçerlilik koşullarının bulunmadığını, karşı tarafın, salt vade farkı faturası tanzim ederek alacaklı olduğundan bahisle banka teminat mektubunu nakde çevirmek istediğini ileri sürerek müvekkil şirket tarafından, karşı tarafla yapılan bayiilik anlaşması kapsamında karşı tarafa verilen ... .../...

Şubesinin 31.05.2021 tarihli ... numaralı 1.000.000,00-TL. bedelli ve 30.05.2022 tarihli ... teminat süre uzatımlı teminat mektubunun nakte çevrilmemesi yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARAR ÖZETİ

ihtiyati tedbir dilekçesi, ekli belgelerle ile ihtiyati tedbir için yaklaşık delil olarak yeterli olduğundan talebin kabulüne karar verilmiştir.

İTİRAZ

İtiraz eden karşı taraf ... Isıtma.. AŞ vekili, teminat mektubunun talep eden Koçoğlu firması tarafından müvekkili şirkete verildiğini, bu şirketin garanti ve üçüncü kişinin fiilini üstlenme sözleşmesi ile ...

Mühendislik..AŞ’nin müvekkili şirkete olan borçlarına garantör olduğunu, bu sözleşmede “garantör tarafından ...’a verilmiş ve verilecek tüm teminatlar, garantör’ün ya da ...’ın borçlarının ödenmemesi halinde ... tarafından kullanılabilir/mahsup edilebilir/gayri nakdi teminatlar paraya çevrilebilir; garantör, bu teminatların ...’ ın borçları için de kullanılmasını/mahsup edilmesini/gayri nakdi teminatların paraya çevrilmesini kabul eder.” denmekte olduğunu, müvekkilinin ...

Mühendislik..AŞ ile aralarındaki yazılı sözleşmede vade farkı alacağına ilişkin açık hüküm olduğunu, vadesinde yapılmayan ödemelerden dolayı müvekkilinin vade farkı alacağının doğduğunu, tedbir koşullarının bulunmadığını belirterek ihtiyati tedbire itiraz etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİNİN KARAR ÖZETİ

İlk derece mahkemesince yapılan duruşma sonucunda, HMK 390. maddesi gereğince ihtiyati tedbir için yaklaşık ispat kuralının yeterli kabul edileceği, tam bir ispatın aranmadığı dosya içerisinde mevcut ve ibraz edilen delillere göre ise yaklaşık ispat kuralının gerçekleştiği, yaklaşık ispat kuralı gereğince deliller kapsamında mahkememizce verilen ihtiyati tedbir kararında ve HMK 392 . Madde gereğince hükmolunan teminat bedelinde değişiklik olmayıp, ihtiyati tedbire itirazların ise yerinde olmadığı sonucuna varılarak ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmiştir. Bu karara karşı ihtiyati tedbire itiraz eden vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İSTİNAF SEBEPLERİ

İtiraz eden vekilinin istinaf dilekçesinde özetle; tedbire karşı itirazlarını aynen tekrar ederek ilk derece mahkemesinin gerekçesinde itirazlarının değerlendirilmediğini, sadece yaklaşık ispat koşulu oluştuğundan itirazlarının reddedildiğini belirterek ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasını istemiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati tedbire itiraz istemine ilişkindir.

Talep, ... Mühendislik..AŞ tarafından karşı taraf ... Isıtma..AŞ’ye aralarındaki bayiilik sözleşmesi kapsamında verilen banka teminat mektubunun nakde çevrilmemesine yönelik ihtiyati tedbir istemine ilişkin olup, ilk derece mahkemesince talep uygun görülerek ihtiyati tedbire karar verilmiş, karşı tarafın itirazı üzerine açılan duruşma sonucunda ihtiyati tedbire itirazın reddine karar verilmiş, bu karara karşı itiraz eden karşı taraf vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, ileri sürülmüş olan istinaf başvuru sebepleriyle ve kamu düzeni yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

HMK'nın 389.maddesi "Mevcut durumda meydana gelebilecek bir değişme sebebiyle hakkın elde edilmesinin önemli ölçüde zorlaşacağından ya da tamamen imkansız hale geleceğinden veya gecikme sebebiyle bir sakıncanın yahut ciddi bir zararın doğacağından endişe edilmesi hallerinde uyuşmazlık konusu hakkında ihtiyat tedbir kararı verilebilir " hükmünü, aynı Yasa'nın 390/3 maddesi ise ''Tedbir talep eden taraf, dilekçesinde dayandığı ihtiyati tedbir sebebini ve türünü açıkca belirtmek ve davanın esası yönünden kendisinin haklılığını yaklaşık olarak ispat etmek zorundadır'' düzenlemesini içermektedir.

İhtiyati tedbir geçici hukuki korumalardandır. Taraflar arasındaki taşıma sözleşmesi kapsamında karşı taraf lehine verildiği ileri sürülen talebe konu teminat mektubunun kesin teminat mektubu olduğu anlaşılmaktadır.

Banka teminat mektubu, bizzat lehtarın veya üçüncü bir kişinin verdiği kontrgaranti karşılığında bankanın muhataba karşı, belli bir paranın, muhatabın ilk yazılı talebi üzerine ödemesi hakkındaki taahhüdüdür. Buna göre, lehtarın muhataba olan borçlarının yerine getirilmemesi halinde bankanın bağımsız olarak yüklendiği bir borçtur.

Bankanın bu borcu, üçüncü kişinin fiilini taahhüt niteliğinde olup üçüncü kişinin (lehtarın) borcunu yerine getirmemesi halinde, hatta yerine getirilmediğinin muhatap tarafından beyan edilmesi halinde, salt bu soyut beyan üzerine mektup bedelinin ödenmesi yükümlülüğünü doğurur. Bu nedenle de bankanın borcunun, lehtarın muhatap ile olan borç ilişkisinden bağımsız ve asli bir niteliğinin olduğu kabul edilmektedir.

Bununla birlikte, somut olayda olduğu gibi muhatapla lehtar arasındaki uyuşmazlıkta, teminat mektubunun banka tarafından ödenmesinin durdurulması konusunda ihtiyati tedbir talep edilebilir. Böyle bir talep halinde mahkemece, HMK'nın 391/3. maddesi uyarınca yaklaşık ispatın aranması gerekir.

Ancak, teminat mektubunun açıklanan bu özelliği nedeniyle, burada aranacak yaklaşık ispat, seviyesi yükseltilmiş bir yaklaşık ispat olmalıdır (Müjgan TUNÇ YÜCEL, "Banka Teminat Mektuplarının İhtiyati Tedbire Konu Olması Üzerine Medeni Usul Hukuku Bakış Açısından Bir İnceleme", Bahçeşehir Üniversitesi Hukuk Fakültesi Dergisi, C:8, S: 107-108, Temmuz- Ağustos 2013, s.9-18).

Bu açıklamalar ışığında somut olaya gelindiğinde; taraflar arasındaki bayiilik ilişkisinin sona erdiği, sözleşmenin teminatı olarak karşı taraf lehine ... Mühendislik..AŞ adına talebe konu banka teminat mektubunun düzenlendiği, ... Mühendislik…AŞ’nin gurup şirketi olan ...

Mühendislik..AŞ’nin karşı taraf ile olan ticari ilişkisinden doğan borç ve risklerine ilişkin garantör olduğundan bahisle teminat mektubunun nakde çevrilme riskinin doğduğu, garantörlük sözleşmesinin geçerli olup olmadığı, ...

Mühendislik..AŞ’nin karşı tarafa sözleşme kapsamında borcunun bulunup bulunmadığı, teminat mektubunun nakte çevrilme şartlarının gerçekleşip gerçekleşmediği hususunda ileri sürülen iddia bakımından mevcut deliller gözetildiğinde, yaklaşık ispat olgusunun gerçekleştiğinden ilk derece mahkemesince tedbire itirazın reddinde bir isabetsizlik görülmemiştir.

Açıklanan bu nedenlerle ihtiyati tedbire itiraz eden vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1.b.1. maddesi uyarınca, esastan reddine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Üye · ... · e-imza · ... · Katip · ... · e-imza