Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/1965 K.2023/2149

Dosya istinaf incelemesi yapılmak üzere Dairemize gönderilmiş olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde;

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Dava, menfi tespit talebine ilişkin olup ilk derece mahkemesince davanın kabulüne karar verilmiştir. Hükme karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuş ise de; 5411 sayılı Bankacılık Kanunu'nun 143.maddesi uyarınca müvekkilinin harçtan muaf olduğu gerekçesiyle istinaf yoluna başvuru ve istinaf karar harcının yatırılmamış olduğu görülmektedir.

492 sayılı Harçlar Kanunu'nun "Harçdan müstesna işlemler" başlıklı 13. maddesinde harçtan müstesna mevzular düzenlenmiş, 59. maddesinde "Harçtan müstesna tutulan işlemler" başlığı altında hangi işlemlerin harçtan istisna olduğu sıralanmış, aynı maddenin son fıkrasında ise; "Yukarıda yer alan istisnalara ilave olarak özel kanunlarda yer alan muafiyet ve istisnalara ilişkin hükümler saklıdır." hükmü getirilmiştir. Yine Harçlar Kanununun "Kısımlar arası müşterek hükümler" üst başlığı altında birinci bölüm olarak "Genel muaflıklar ve istisnalar" başlığı, bu başlığın altında ise "Özel kanunlardaki hükümler" alt başlığını taşıyan 123. maddesi düzenlenmiştir.

Harç alınmaması kişiler yönünden ise "muafiyetten", işlemler yönünden ise "istisna"dan söz edilebilir (Anayasa Mahkemesinin 04/05/1971 tarihli ve 1970/36 E., 1970/50 K. sayılı kararı). 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun 123. maddesinin 1. fıkrasında "...Özel kanunlarla harçtan muaf tutulan kişilerle, istisna edilen işlemlerden harç alınmaz..." denilmektedir.

5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 143. maddesinin 1. fıkrası. "Bankalar ve Fon dâhil diğer malî kurumların alacakları ile diğer varlıklarının satın alınması, tahsili, yeniden yapılandırılması ve satılması amacıyla, kuruluş ve faaliyet esasları Kurul tarafından belirlenen varlık yönetim şirketleri de kurulabilir.

Varlık yönetim şirketleri alacaklarının tahsili ve alacakların ve/veya diğer varlıkların yeniden yapılandırılması kapsamında alacak tahsili amacıyla edindiği gayrimenkul veya sair mal, hak ve varlıkların işletilmesi, kiralanması ve bunlara yatırım yapılması ve yine alacaklarını tahsil etmek amacıyla borçlularına ilâve finansman sağlamak veya sermayelerine iştirak etmek dâhil olmak üzere her türlü faaliyeti gerçekleştirmeye yetkilidir." şeklinde olup,

aynı maddenin 6. fıkrası "Bu Kanun kapsamında kurulan varlık yönetim şirketleri ile 4743 sayılı Malî Sektöre Olan Borçların Yeniden Yapılandırılması ve Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanunun bu Kanunla yürürlükten kaldırılan 3 üncü maddesinin yedinci fıkrası uyarınca Kurulun çıkarmış olduğu yönetmelik kapsamında kurulan varlık yönetim şirketlerinin yaptıkları işlemler ve bununla ilgili olarak düzenlenen kâğıtlar, (…)62 488 sayılı Damga Vergisi Kanununa göre ödenecek damga vergisinden, 492 sayılı Harçlar Kanununa göre ödenecek harçlardan,

(…)(61) kaynak kullanımını destekleme fonuna yapılacak kesintilerden ve 4054 sayılı Rekabetin Korunması Hakkında Kanunun 39 uncu maddesi hükmünden istisnadır." hükmünü içermektedir.

Somut olayda, ...Anonim Şirketi tarafından başlatılan genel haciz yoluyla ilamsız icra takibinde alacağın ... Şirketi’ne temlik edildiği görülmektedir.

5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 143. maddesindeki düzenlemede “muaflıktan” değil “istisna”dan söz edilmekte olup, varlık yönetim şirketlerinin yaptıkları işlemleri ve bununla ilgili olarak düzenlenen kağıtları, 492 sayılı Harçlar Kanunu’na göre ödenecek harçlardan, maddede sayılan diğer vergilerden ve kesintilerden istisna tutmuştur. Görüldüğü üzere, bu hüküm varlık yönetim şirketlerinin vergiden istisna olacağı halleri istisna kurumunun doğasının da gereği olarak kendilerinin yaptıkları işlemlerden ve bu işlemlerle ilgili olarak düzenlenen kağıtlardan dolayı, hükümde sayılan kanunlar uyarınca vergi, harç veya kesinti borçlusu durumunda bulunacakları hâllerle sınırlamıştır.

Somut olayda, istinaf kanun yoluna başvuran...AŞ’nin yaptığı bir işlem veya bununla ilgili düzenlenmiş bir kağıt söz konusu olmadığından kendisinin ya da işleminin harçtan istisna veya muafiyetinin bulunmadığının kabulü gerekir. Hukuk Genel Kurulunun 03.12.2008 tarihli ve 2008/12-715 E. - 2008/717 K. sayılı kararı da bu yöndedir.

Ayrıca 492 sayılı Harçlar Kanunu’nun “Harçdan müstesna işlemler” başlıklı 13. maddesinde, bu maddede yazılı mevzuların harçtan istisna olduğu belirtilmiştir. Konunun bu maddede sayılan mevzulardan olmadığı açıktır. Yine aynı Kanunun “Harçtan müstesna tutulan işlemler” başlıklı 59. maddesine göre değerlendirme yapıldığında uyuşmazlığın harçtan müstesna tutulan işlemlerden olmadığı da belirgindir (Yargıtay 12. HD.nin 2023/6018 E., 2023/7302 K.).

Bu durumda, mahkemece HMK’nın 344. maddesinde gösterilen prosedürün uygulanması suretiyle istinaf harçlarının ikmali için hükmü istinaf eden... AŞ vekiline muhtıra çıkarılması, sonucuna göre gerektiğinde aynı madde hükmü uyarınca mahkemece bir karar verilmesi, istinaf karar harcının tamamlanması halinde ise istinaf incelemesi yapılmak üzere dosyanın Dairemize gönderilmesi için geri çevrilmesine karar verilmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır Üye · ... · ¸e-imzalıdır Üye · ... · ¸e-imzalıdır Katip · ... · ¸e-imzalıdır