Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2023/672 K.2023/500

Bursa 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 25/01/2023 tarih, 2022/912 D.İş, 2022/935 sayılı ek kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Talep eden vekili dilekçesi ile; müvekkili ile borçlu arasındaki ticari ilişkiden kaynaklanan 97.863,00-USD alacağının bulunduğunu, yapılan tüm çabalara rağmen ödemenin yapılmadığını, ekli sunulan ihtarname, banka dekontları, iade faturası uyarınca muaccel olan alacağı teminat altına almak üzere borçlunun taşınır, taşınmaz hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasını talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi 18/11/2023 tarihli karar ile; alacaklı vekilinin talebinin kabulü ile, borçlunun 1.817.051,68 TL tutarındaki borcunu karşılayacak miktardaki taşınır ve taşınmaz mallar ile 3. kişiler üzerindeki hak ve alacaklarının %15'i tutarındaki 272.557,75 TL teminat yatırıldıktan sonra ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

İhtiyati haciz kararına itiraz eden vekili itiraz dilekçesi ile; müvekkili firma tarafından talep eden firmanın yaptığı ödemelerin toplamından daha fazla bedelli ürün teslim edildiğini, ayrıca fiyat farkı olarak belirtilen 75.000,00 USD bedel olarak kesilen fatura için de iade faturası kesildiğini, karşı tarafın bu iade faturasının kesilmesinden sonra 09/11/2022 tarihinde müvekkil firmaya ihtarname gönderdiğini, akabinde müvekkil firma aleyhine 18/11/2022 tarihinde ihtiyati haciz kararı aldığını, ancak dekont ve muavin defterin ihtiyati haciz için yeterli olmadığını, bu nedenlerle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, duruşmalı yapılan inceleme ile: İİK 264/2,5 maddeleri uyarınca ödeme emrine itirazdan sonra 7 günlük süre içerisinde itirazın iptali davası öncesinde arabuluculuğa başvurulmamış olduğu bu süre geçtikten sonra arabuluculuğa başvurulduğu her ne kadar alacaklı vekilince ödeme emri tebliğ edilmeden borçlunun ödeme emrine itiraz ettiği bu sebeple 7 günlük sürenin başlamayacağı savunulmuşsa da ödeme emrinden haberdar olan borçlunun ödeme emrine itiraz edebileceği,

bu itiraz dilekçesinin geçerli bir itiraz olduğu takip alacaklasını da tebliğ edilmiş olduğu tebliğ tarihinin 03/12/2022 tarihi olup 7 günlük sürenin sonunun araya hafta sonu girmesi nedeniyle 12/12/2022 mesai bitimine kadar olduğu arabuluculuğa ise 13/12/2022 tarihinde başvurulduğu 264/5 maddesindeki sürenin geçirilmiş olması nedeniyle ihtiyati haciz kararı hükümsüz kalmış olmakla 18/11/2022 tarih, 2022/935 karar sayılı değişik iş ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiştir.

Karara karşı, ihtiyati haciz talep eden istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Talep eden vekili istinaf dilekçesi ile; borçlunun geçerli itirazının olması için ödeme emrinin tebliği gerektiğini, ihtiyati haczin uygulandığı takip dosyasında borçluya ödeme emri tebliğ edilmeden itiraz edildiğinden itirazın geçersiz olduğunu ve müvekkili yönünden herhangi bir sürecin başlamayacağını, mevcut durumda ödeme emrinin 01/02/2023 tarihinde tebliğ edildiğini borçlunun takibe yeniden itiraz ettiğini, yasada yer alan 7 günlük sürenin bu tarihten başlaması gerektiğini belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati haciz kararının itiraz yasa yolu ile kaldırılması istemine yöneliktir.

İlk derece mahkemesince, duruşmalı yapılan inceleme ile yukarıda açıklanan gerekçelerle ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmiş, karara karşı talep eden vekili istinaf başvurusunda bulunmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda; alacaklı vekili tarafından İnegöl İcra Müdürlüğünün 2022/9734 Esas sayılı dosyası üzerinden itiraza konu ihtiyati haciz kararının 23/11/2022 tarihinde infaz edildiği, aynı gün takip talebinde bulunulması üzerine icra müdürlüğünce ödeme emrinin düzenlendiği, düzenlenen ödeme emri borçluya tebliğ edilmeden harici öğrenme ile borca itiraz edildiği, icra müdürlüğünce borca itiraz sebebiyle durdurulan takibe yönelik borçlu vekilinin talebi üzerine itirazın alacaklı vekiline elektronik ortamda 03/12/2022 tarihinde tebliğ edildiği, ilk derece mahkemesince yukarıdaki yasal düzenleme uyarınca itirazın tebliğ tarihinden itibaren 7 günlük yasal süre içerisinde itirazın iptali davasına yönelik arabuluculuk başvurusu yapılmadığından ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiştir.

2004 sayılı İİK'nın 264/2 maddesinde; “İcra takibinde, borçlu ödeme emrine itiraz ederse bu itiraz hemen alacaklıya tebliğ olunur. Alacaklı, tebliğ tarihinden itibaren yedi gün içinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılmasını istemeye veya mahkemede dava açmaya mecburdur. İcra mahkemesi, itirazın kaldırılması talebini reddederse alacaklının kararın tefhim veya tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dava açması lazımdır.” hükmüne, aynı maddenin 4. fıkrasında ise; “Alacaklı bu müddetleri geçirir veya davasından yahut takip talebinden vazgeçerse veya takip talebi kanuni müddetlerin geçmesiyle düşerse veya dava dosyası muameleden kaldırılıp da bir ay içinde dava yenilenmezse veya davasında haksız çıkarsa ihtiyati haciz hükümsüz kalır.” hükmüne yer verilmiştir.

Söz konusu hüküm uyarınca borçlunun ödeme emrine itiraz etmesi halinde itirazın alacaklıya tebliği üzerine 7 günlük sürenin başlayacağı, bu süre içerisinde icra mahkemesinden itirazın kaldırılması, genel mahkemeden itirazın iptali davasının açılmaması halinde ihtiyati haczin hükümsüz hale geleceği düzenlenmiştir.

Öte yandan, İİK 'nun 62/1. maddesinde; “İtiraz etmek istiyen borçlu, itirazını, ödeme emrinin tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde dilekçe ile veya sözlü olarak icra dairesine bildirmeye mecburdur.” hükmü yer almaktadır.

Bu hüküm uyarınca, borçluya henüz ödeme emri tebliğ edilmeden borçlunun icra dairesine yaptığı itirazı sonuç doğurmaz. Bu halde geçerli bir itiraz bulunmadığından borçluya itirazın tebliği ve yasal sürenin başlaması da mümkün olmadığından mahkemece ödeme emrinin tebliğinden evvel yapılan itiraza ve bu itirazın tebliğine itibar ederek yazılı şekilde karar verilmesi doğru görülmediğinden kararın kaldırılması gerekmiştir. (Emsal Yargıtay 12. Hukuk Dairesinin 02/03/2023 tarih, 2022/11341 esas,2023/1325 Karar sayılı ilamı)

Bu itibarla borçlu tarafından ileri sürülen itiraz sebepleri yönünden yapılan inceleme de; ihtiyati haciz talep edenin alacak istemi, açık hesap ilişkisi içerisinde ödenen miktarlar karşısında teslim edilmeyen mal karşılığı 22.863,00 USD ve 75.000,00 USD bedelli iade fatura alacağına dayalı olup, taraflar arasındaki mal teslimi ve ödemeler konusunda ihtilaf bulunmamaktadır.

İhtilaflı 22.863,00 USD alacağın Türk Lirası üzerinden düzenlenen faturaların kur karşılığındaki tutar farklılığından ve mal teslimi gerçekleşmeyen bir miktar alacaktan oluştuğunun anlaşılmaktadır. Bu halde, borçlu tarafından ileri sürülen nedenlerin İİK'nın 265. maddesinde sınırlı olarak sayılan sebeplerden olmadığından, açılacak davada değerlendirilmesi gereken ve yargılamayı gerektiren hususlardandır. Bu nedenle, itiraz sebeplerinin de yerinde olmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan nedenlerle; talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüne, yerel mahkemece ihtiyati haciz kararına itiraz hakkında verilen 25/01/2023 tarihli kararın talep eden lehine kaldırılmasına, itiraz hakkında yeniden yargılama yapılması gerekmediğinden 6100 sayılı HMK 353/1-b-2 maddesi gereğince aşağıdaki şekilde karar verilmiştir.

M