Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1326 K.2025/25

2 -... VEKİLİ : Av....

DAVANIN KONUSU

Çek İptali (Hasımsız)

KARAR TARİHİ : 14/01/2025

KARAR YAZIM TARİHİ : 14/01/2025

Bursa... Mahkemesi'nin ... tarih, ... Esas ve ...Karar sayılı kararının istinaf incelemesi neticesinde;

TALEP

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Muhatap bankası; ... ... Bankası ... .../... şubesi olan, ... çek numaralı, keşidecisi ... ... İnş. Müh. Ltd. Şti. (...) olan 30/06/2023 keşide tarihli 120.000,00 TL çek ile; ... ... Bankası .../... şubesinin, ... çek numaralı, keşidecisi ...ve İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. (...) olan 26/07/2023 keşide tarihli 200.000,00 TL bedelli olarak düzenlenen çeklerin kaybolduğunu iş bu sebeple, çeklerin iptaline ve iş bu çek ile ilgili ödemeden men talimatının verilmesini talep ve dava etmiştir.

Yargılama aşamasında ... ... Gıda Endüstriyel Temizlik Ürünleri makine İnşaat Taahhüt Züccaciye Sanayi Ticaret Limited Şirketi vekili tarafından sunulan 10/07/2023 tarihli müdahale dilekçesi ile ; davayı konu 120.000,00 TL bedelli çekle ilgili ... .... ... Müdürlüğü .../... Esas sayılı dosyası ile haklarında icra takibi yapıldığını, çekin icra dairesi kasasında olduğunu, 06/07/2023 tarihinde ihtirazi kayıtla çek miktarı olan 120.000,00 TL'nin ödendiğini bildirmiştir.

Yine... Yemek ve İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. vekili tarafından sunulan 07/08/2023 tarihli beyan dilekçesinde davaya konu ... ... Bankası T.A.O.'NIN 26/07/2023 keşide tarihli, 200.000,00 TL bedelli, ... seri numaralı çekin yasal süresinde yetkili hamil ... ... A.Ş. tarafından bankaya ibraz edildiğini, tedbir kararı gereği ödemesi yapılmadığından yetkili hamil tarafından talep edilmesi üzerine, müvekkili keşideci şirketin dava konusu çek bedelini ödediğini belirterek davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davaya konu edilen çeklerin bulunduğunun tespit edildiğini, davacı tarafa çekleri elinde bulunduran tarafa karşı istirdat davası açmak ve bu hususta mahkemeyi bilgilendirmek üzere bir aylık kesin süre verildiği, verilen kesin sürede istirdat davası açılmadığı takdirde TTK’nın 758. maddesi dikkate alınarak çek yönünden davanın reddedileceğinin ve ilgililer hakkındaki ödeme yasağının kaldırılacağının davacı vekiline ihtar edildiği, davacı vekili tarafından çeki elinde bulunduranlara karşı süresi içinde dava açıldığı belirtildiğinden ve iptali istenen çek ortaya çıktığından dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; mahkemece verilen ihtiyati tedbir kararı doğrultusunda açılan istirdat davalarının devam ettiğini, iş bu dosyada alınan tedbir kararının devamı şeklinde karar tanzim edildiğinden eldeki davada, istirdat davaları nedeniyle bekletici mesele yapılması gerektiğini, bekletici mesele yapılmasını gerektiren istirdat dosyalarının ... ... Ticaret Mahkemesi .../... Esas ve ... .... Asliye Ticaret Mahkemesi .../...

Esas sayılı dosyaları olduğunu, ihtiyati tedbir kararının etkisinin devamı için, huzurdaki davanın bekletici mesele yapılması gerektiğini ayrıca huzurdaki iş bu çekin iptali davasının, mahkemece istirdat davasına dönüştürülmesi gerekirken; usule aykırı şekilde "davanın konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına" dair karar verildiğini belirterek kararın kaldırılmasını talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ

Dava, 6102 sayılı TTK'nın 757/1 maddesi uyarınca zayi nedeniyle hasımsız olarak açılan çek iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince, davanın dava konusuz kaldığından esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmiş olup, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

TTK'nın 818/1-s maddesi yollamasıyla çekler hakkında da uygulanması gereken aynı kanunun 758. maddesinde "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilindiği takdirde, mahkeme, dilekçe sahibine iade davası açması için uygun bir süre verir. (2) Dilekçe sahibi verilen süre içinde davayı açmazsa, mahkeme, muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır", 759. maddesinde "(1) Poliçeyi eline geçiren kişi bilinmiyorsa, poliçenin iptaline karar verilmesi istenebilir.

(2) İptal isteminde bulunan kişi, poliçe elinde iken zıyaa uğradığını inandırıcı bir şekilde gösteren delilleri mahkemeye sağlamak ve senedin bir suretini ibraz etmek veya senedin esas içeriği hakkında bilgi vermekle yükümlüdür." ve 763. maddesinde "(1) Elden çıkan poliçe mahkemeye sunulursa, mahkeme, iade davası açması için dilekçe sahibine uygun bir süre verir.

Dilekçe sahibi bu süre içinde dava açmazsa, mahkeme, poliçeyi, sunmuş olana geri verir ve muhatap hakkındaki ödeme yasağını kaldırır." düzenlemeleri yer almaktadır.

Çek iptali istemlerinde, yargılama sırasında çek hamilinin ortaya çıkması durumunda, 6102 sayılı TTK'nın 818/s bendinin atfıyla aynı Yasa'nın 758. maddesi gereğince iptali istenen çeki elinde bulundurana karşı davacı tarafa istirdat davası açmak üzere süre verilmesi, bu süre içerisinde istirdat davasının açılması halinde, çek iptali davasının konusuz kaldığı düşünülerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına; açılmaması halinde ise, çek iptali davasının reddi yönünde hüküm kurulması gerekir (Yargıtay 11. HD 31/10/2016 tarihli 2015/11662- 2016/8538 E.K; aynı Dairenin 23/05/2016 tarihli 2015/10802- 2016/5494 E.K sayı ilamları).

Somut olayda, talebe konu keşidecisi ... ... İnş. Müh. Ltd. Şti. olan 30/06/2023 keşide tarihli 120.000,00 TL çek ile; keşidecisi ... ve İnşaat San. Tic. Ltd. Şti. olan 26/07/2023 keşide tarihli 200.000,00 TL bedelli çeklerin ilgili bankalara ibraz edildiği, 120.000,00 TL bedelli çekin ... .... İcra Müdürlüğünün .../... sayılı dosyasından, icra takibine konu edildiği, yine 200.000,00 TL bedelli çekin ise ... ... A.Ş. tarafından bankaya ibraz edildiği ve keşideci ... Yemek San.

Şirketi tarafından çek bedelinin ödendiğinin mahkemeye bildirildiği, davacı tarafça dava konusu zayi talep edilen çeklere ilişkin ... .... ... Ticaret Mahkemesi .../... Esas ve .../...

Esas sayılı dosyalarında çek istirdatı davası davası açıldığı, bu suretle mahkemece çek iptali davasının konusuz kaldığı belirtilerek esas hakkında karar verilmesine yer olmadığına karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı, çeki eline geçiren kişi bilindiğinden mahkemeden çekin iptaline karar verilmesinin talep edilemeyeceği gibi hasımsız açılan çek iptali davasının çek istirdatı davasına dönüşmesinin de hukuken mümkün olmadığı, yine tedbir yönüyle açılan davaların sonuçlanmasının beklenmesinin söz konusu olamayacağı gözetilerek,

davacı vekilinin istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşılmakla, istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.

... · Başkan ... · ¸(e-imzalıdır) · ... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ... · Katip ... · ¸(e-imzalıdır)