Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1507 K.2024/1371

Talep eden vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Satış talebinde bulunan vekili 05/06/2024 tarihli dilekçesinde özetle.

Müvekkili şirketin 6361 sayılı Finansal Kiralama, Faktoring, Finansman ve Tasarruf Finansman Şirketleri Kanunu kapsamında, Bankacılık Düzenleme ve Denetleme Kurumu (BDDK) gözetimi ve denetiminde finansal kiralama faaliyetinde bulunan bir finans şirketi olduğunu, finansal kiralama sözleşmesinin feshi, sona ermesi vs. herhangi bir sebeple zaten maliki olduğu finansal kiralama konusu malın tasarruf yetkisinin müvekkil şirkete geçtiğini ve bu malların ikinci el olarak 6361 sayılı kanunun 33. Maddesi kapsamında üçüncü kişilere satıldığını, bu doğrultuda müvekkili şirket ile kiracı müflis...

Tic. İth. İhr. A.Ş. arasında 2010-2012 yılları arasında muhtelif finansal kiralama sözleşmeleri imzalanarak ... de bulunan fabrika binası ve fabrikadaki makinelerin tamamına yakınının finansal kiralama suretiyle kiralandığını, kiracının kira bedellerini ödeyememesi sebebiyle sözleşmelerin Kasım 2018 tarihinde feshedildiğini ve sonrasında şubat 2019 da kiracının iflasına karar verilerek ......

İcra Müdürlüğünün ... iflas dosyası ile tasfiye süreçleri başladığını, 6361 sayılı kanunun 28. Maddesi gereğince iflas idaresi, mülkiyeti müvekkiline ait gayrimenkul ve menkul malları iflas masasından tefrik ederek müvekkili şirkete teslim ettiğini, anılan malların tefrik ve satışının engellenmesi/durdurulması için müflis şirket yekilisi Faruk Sarı tarafından açılan çeşitli davaların ve yapılan tüm itirazların red edilmesi üzerine 6361 sayılı kanunun 33. Maddesi doğrultusunda müvekkil şirketin ikinci el sitesinde teklif toplanmak suretiyle satışa sunulduğunu,

bahsi geçen menkul mallardan “150 TON/GÜN KIRMA KAPASİTELİ 1 NOLU KIRIM HATTI PRES TESİSİNE AİT MAKİNE VE EKİPMANLAR" niteliğindeki mal için en yüksek teklifin karşı taraf/davalı tarafından sunulduğunu ve 2.160.000,00 TL satış tutarının da 26.01.2024 tarihinde müvekkili şirkete ödenmesi üzerine 26.01.2024 Tarih ve EAR2024000001113 Sayılı fatura ile satışı gerçekleştiğini, satın alınan malların müvekkiline ait Tekke Mah. Altınova Mah. No: 101 Havran / Balıkesir adresinde olup,

karşı tarafça satış bedelleri ödenmiş olmasına ve müvekkilinin tüm yazılı ve sözlü bildirimlerine rağmen fatura konusu malları teslim almaktan kötü niyetle imtina ettiğini,bunun üzerine Beyoğlu 48. Noterliği 37635 Yevmiye nolu 19.02.2024 tarihli ihtarnamesinin gönderildiğini, ihtarın tebliğine rağmen malların teslim alınmadığını, karşı taraf ... ... Turizm A.Ş.'nin 26.02.2024 tarihli e postası ile satın alınan 150 ton/gün kırma kapasiteli 1 No'lu Kırım Hattı pres tesisini ...

Danışmanlık Ticaret A.Ş.'ye satıldığını bildirdiklerini, karşı taraf ...Turizm A.Ş. yetkilisi...'nın, eski kiracı Müflis ...

A.Ş. yetkilisi...ı'nın akrabası olduğunu, ayrıca karşı taraf...Ticaret A.Ş.şirket yetkilisi Müge Sarı'nın eski kiracı Müflis ...A.Ş. yetkilisi ...'nın kızı olduğunu, müvekkil şirket ile müflis kiracı arasında imzalanan finansal kiralama sözleşmelerinin müteselsil kefili olduğunu, yine karşı taraf ...Ticaret şirket ortaklarından Faruk Sarı'nın ise eski kiracı Müflis ...

A.Ş.'nin de yetkilisi olduğunu, fabrikanın satışını engellemek amacıyla kötü niyetle anılan makineyi satın almış olup, yine bu amaç doğrultusunda makineyi teslim almaktan kötü niyetle imtina etmekte olduğunu, fatura konusu malların niteliği, fiziki durumu dolayısıyla hacminin oldukça büyük olup müvekkilinin maliki bulunduğu taşınmazda geniş yer kapladığını, tevdii için depo bulunmasının olanaklı görülmediğini, Türk Ticaret Kanununun 23/1-b maddesi gereğince edim konusunun tevdiye uygun olup olmadığına bakılmaksızın müvekkili şirkete satma hakkı tanınması gerektiğini belirterek, tüm bu nedenlerle;

fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, alacaklı temerrütü sebebiyle 26/01/2024 tarih ve... fatura konusu menkul malların açık arttırma suretiyle satışına izin verilmesini, satış sonrasında müvekkili şirketin koruma, muhafaza, tevdi ve satış için yaptığı masrafların ve her türlü zararlarının takas ve mahsubundan kalan bakiye satış bedelinin karşı taraf adına bankada açılacak hesaba tevdi edilmesine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa yükletilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ ARA KARARININ ÖZETİ

Mahkemece, talep konusu menkul malların TBK 108. Maddede belirtilen şekilde niteliği veya işin özelliğinin tevdi edilmesine uygun düşmediği ya da bakımı, korunması veya tevdi edilmesinin önemli bir gideri gerektirir nitelikte olduğu veya bozulabilir nitelikte olduğu hususlarında kanaat oluşturacak nitelikte iddia ve delil bulunmadığından yasal koşulları oluşmayan talebin reddine dair karar vermiştir. Karara karşı satış talebinde bulunan istinaf yoluna başvurmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

Satış talebinde bulunan vekili istinaf dilekçesi ile; dava konusu satışın ticari nitelikte olduğu, BK.107 ve TTK 23/1-b uyarınca malın niteliğinin tevdiye uygun olup olmadığına bakılmaksızın satış yetkisi tanınması gerektiği, ticari satışlarda satış yetkisinin Ticaret Kanunun 23/1-b maddesinde adi satışlardan farklı olarak ayrıca ve açıkça düzenlendiği, mahkemenin gerekçesinin aksine bakımı, korunması veya tevdi edilmesinin önemli bir gideri gerektirmesi veya bozulabilir nitelikte olması şartlarının ticari satışlarda aranmadığını, TBK 108.

Maddesinin bu davada uygulanmasının mümkün olmadığını, ticari satışlarda alıcının mütemerrit olmasının yeterli olduğunu, müvekkil şirket tarafından keşide edilen Beyoğlu ...

Noterliğinin 06.03.2024 tarihli ihtarnamesi ile davalının 28.11.2023 tarihli teslim formunda ilgili menkul malları 28.02.2024 tarihine kadar teslim alacağına yönelik beyanı ile davalının kasıtlı ve kötü niyetli olarak satın aldığı malları almaktan imtina ettiği ve mütemerrit durumunda olduğunu açıkça ikrar ettiğini, dava konusu menkul malın 150 ton /Gün Kırma Kapasiteli 1 Nolu Kırım Hattı Pres tesisine ait makine ve ekipmanlar olduğu, fatura tanımı itibariyle de fiziki durumunun çok büyük ve hacimli olduğu, sökümünün bakım koruma ve tevdiinin zor ve masraflı olduğunu açıkça ortaya koyduğu,

davalı şirket yetkilisi ...ı'nın eski kiracı Müflis ... ... A.Ş.

Yetkilisi...ı'nın akrabası olduğunu, müvekkil şirketin müflis aleyhinde yürüttüğü yasal süreçlere zarar vermek, malların bulunduğu fabrikanın satışını engellemek amacıyla malları teslim almaktan imtina ettikleri, ihtara verdikleri cevapta kötü niyetini açıkça ikrar ettiğini, bu şekilde satın aldıkları ve teslim almaktan imtina ettikleri diğer mallar içinde müflis şirket yetkilisi ile bağlantılı diğer şirketler aleyhinde Balıkesir Asliye Ticaret Mahkemesinde davalar açıldığını, tüm bu gerekçelerle ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davalarının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Karşı taraf ...A.Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde; talep edenin ikinci el satış platformu üzerinden satın alınan davaya konu makinenin ekli faturadan anlaşılacağı üzere dava dışı... Danışmanlık A.Ş.'ye satıldığını, dava açıldığı tarihte malik sıfatı bulunmayan şirketlerinin dava ile ilgisinin kalmadığını beyanla istinaf talebinin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Karşı taraf ...Danışmanlık Tic. A.Ş. vekili istinafa cevap dilekçesinde. Müflis ...

Gıda A.Ş. yedinde bulunan ve üzerinde müflisin hak ve alacaklarının bulunduğu yasalarla ve mahkeme kararlarıyla sabit olan dava konusu malların, İflas İdaresince davacının alacağının teminatı ve geçici koruma amacıyla malların içerisinde bulunduğu fabrikayla birlikte davacı tarafa teslim edildiğini, davacı tarafın yedinde teminat olarak bulundurduğu fabrika ve makineleri 6361 sayılı Yasanın 33/1 maddesine aykırı olarak rayicinin çok altında hurda fiyatına sattığı, davacının böyle bir satış yapma hakkı ve gerekçesinin bulunmadığını, dava konusu makinelerin satış ilanında malların teslim alınacağı süreye ilişkin bir sınırlama bulunmadığı,

taraflar arasında böyle bir süre içeren sözleşme olmadığı, müflis şirket yetkilisi olan Faruk Sarı'nın aynı zamanda dava konusu makineleri satın alan...Danışmanlık A.Ş.’nin de ortağı olduğu, ...Danışmanlık A.Ş.’nin bu makineleri satın almaktaki önceliğinin, müflisin borcunun tasfiyesini müteakiben fabrikanın rafine bütünlüğü bozulmadan iflas masasına devri ve davacının sebebiyet vermeye devam ettiği zararların önlenmesi olduğu, bu kapsamda...Danışmanlık A.Ş. satın aldığı makineleri de İflas İdaresine devir ve teslim ederek fabrikanın tekrar ticari hayata kazandırılmasını amaçladığı,

halihazırda anaparasının 6.762.422,87 USD tutarında %43,92’si Müflis Şirket tarafından ödenen ve Müflisin üzerinde hakkı bulunan davaya konu malların bulunduğu fabrika içerisinde müflis şirketin öz malı olan; üzerinde İstanbul 6. Asliye Ticaret Mahkemesinin ... Esasında tedbirin bulunduğu birçok makine ile birlikte muhdesatın da bulunduğu, bu makinelere ilişkin ihtilaf devam etmekteyken ve davacının bir alacağı kalmamışken, ...

Danışmanlık A.Ş. tarafından satın alınan makinelerin geçerli bir sebep bulunmaksızın satılması amacıyla mahkemeden yetki talebinde bulunulmasında davacının hukuki bir yararı bulunmadığından istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Talep, ticari satıma konu makinenin satışına izin verilmesine yöneliktir.

İlk derece mahkemesince, yukarıda açıklanan gerekçelerle talebin reddine karar verilmiş karara karşı talep eden vekili istinaf yoluna başvurmuştur.

İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. madde hükmü uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Somut olayda; taraflar arasında talebe konu edilen 100/ton/gün kapasiteli rafine tesisine ait makine ve ekipmanların satımına yönelik sözleşme ilişkisinin varlığı ve bedelinin ödenmesi hususunda ihtilaf bulunmamaktadır. Talep eden, müflis şirket ile yapılan finansal kiralama sözleşmesi feshi sonrası alacağına istinaden satışa çıkarılan makinenin yapılan ihtara rağmen teslim alınmadığından satışına izin verilmesini talep etmektedir.

İsteme konu makinelerin bulunduğu fabrika binasının sözleşmenin feshi sonrası halihazırda talep eden mülkiyetine geçtiği, ancak kiralayan müflisin sözleşme ilişkisinden kaynaklı borcun kalmadığından bahisle açtığı menfi tespit davasının derdest olduğu, mevcut durumda görülen davada fabrika mülkiyetine dair ihtilafın dolaylı olarak yer aldığı anlaşılmaktadır.

Öte yandan, tarafları tacir olan eldeki satış sözleşmesinin ticari satım niteliğinde olduğu da açıktır.

6102 sayılı TTK'nın "Ticari Satış ve Mal Değişimi" başlıklı 23/1 maddesinde "Bu maddedeki özel hükümler saklı kalmak şartıyla, tacirler arasındaki satış ve mal değişimlerinde de Türk Borçlar Kanununun satış sözleşmesi ile mal değişim sözleşmesine ilişkin hükümleri uygulanır" hükmüne yer verilmiş, akabinde özel hüküm niteliğindeki (b) bendinde ticari satışlarda alacaklının temerrütü halinde uygulanacak hüküm olarak "Alıcı mütemerrit olduğu takdirde satıcı, malın satışına izin verilmesini mahkemeden isteyebilir.

Mahkeme, satışın açık artırma yoluyla veya bu işle yetkilendirilen bir kişi aracılığıyla yapılmasına karar verir. Satıcı isterse satış için yetkilendirilen kişi, satışa çıkarılacak malın niteliklerini bir uzmana tespit ettirir.

Satış giderleri satış bedelinden çıkarıldıktan sonra artan para, satıcının takas hakkı saklı kalmak şartıyla, satıcı tarafından alıcı adına bir bankaya ve banka bulunmadığı takdirde notere bırakılır ve durum hemen alıcıya ihbar edilir." düzenlemesine yer verilmiştir.

Bu itibarla, talep eden satıcının ticari satıma konu ettiği makineler yönünden satışa izin verilebilmesi için alıcının temerrüde düşürülmesi gerekmektedir. Satışa konu makinelerin feshedilen finansal kiralama konusu fabrikada bulunduğu anlaşılmaktadır.

Öte yandan, müflis (kiracı) şirket ile alıcı şirketin ortaklık yapısının benzeştiği, alıcı şirket ortaklarının müflis şirket ortağı ve kızı olduğu, müflis şirketle satıcı arasında feshedilen finansal kiralama sözleşmesinden kaynaklı borca yönelik davanın derdest olduğu anlaşılmaktadır.

Hal böyle olunca, belirtilen olgular nedeniyle makinelerin bulunduğu yer bakımından teslime dair temerrüdün henüz gerçekleşmediğinin anlaşılması karşısında satışa izin koşulunun sağlanmadığı dolayısıyla mahkemece satışa izin talebinin reddine karar verilmesinde bir isabetsizlik bulunmadığı değerlendirilmiştir.

Açıklanan bu nedenlerle talep edenin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

HÜKÜ M

Başkan ... · ¸(e-imzalıdır) · ..... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ..... · Üye ... · ¸(e-imzalıdır) · ..... · Katip ... · ¸(e-imzalıdır)