Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 5. Hukuk Dairesi E.2024/1548 K.2024/1484

... DAVALI : ... VEKİLİ : Av. ...

DAVA

İhtiyati Haciz (Finans)

KARAR TARİHİ : 08/10/2024

KARAR YAZIM TARİHİ : 08/10/2024

Davacı vekili tarafından yukarıda belirtilen karara karşı istinaf kanun yoluna başvurulmuş, 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 352. maddesi uyarınca yapılan ön inceleme sonucu eksiklik bulunmadığı anlaşılmış olmakla dosya üzerinden yapılan inceleme neticesinde gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

TALEP

İhtiyati haciz talep eden banka vekili, borçlu tarafından müvekkiline verilen 30/03/2024 tarihli 700.000,00- TL bedelli çekin vadesinde ödenmediğini, borçlunun mal kaçırma ve adres değiştirme ihtimali bulunduğundan, teminat karşılığı, borçlunun, borca yeter miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. Şahıslardaki hak ve alacaklarının haczi, menkullerin muhafazası için ihtiyaten haczine karar verilmesini talep etmiştir.

Mahkemece 30/05/2024 tarihli....D.iş sayılı karar ile "İhtiyati Haciz Talebinin Kabulüne, borçlunun taşınır ve taşınmaz malları ile 3.kişilerdeki hak ve alacakları üzerine borca yetecek miktarda 700.000,00.-TL tutarında ihtiyati haciz konulmasına, ihtiyati haciz isteyen tarafından alacağın %15’i oranında takdir olunan 105.000,00-TL teminat yatırıldığında kararın infazına, karar verilmiştir.

İTİRAZ

İtiraz eden davalı vekili, ilgili çek keşide tarihi üzerinde oynama olduğunu, tahrifat yapıldığını, gözle bile bakıldığında bu durumun sabit olduğunu, şirketin merkez adresi ise .... olduğunu, müvekkilinin Bursa ilinde bulunan herhangi bir resmi adresi olmadığını, ihtiyati haciz kararının yukarıda saydığıı sebeplerden ötürü ve yetkisiz mahkeme tarafından verilmiş olmasından dolayı ihtiyati hacze itiraz etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ EK KARARININ ÖZETİ: İlk derece mahkemesince yapılan duruşma sonucunda, ihtiyati haciz talep edenin çeke dayalı ihtiyati haciz talebinin bulunduğu anlaşılmakla, ihtiyati hacze itiraz eden şirketin adresinin ...olduğu, çekin keşide yerinin .., çekin ... Şubesi'ne ait çek olduğu, diğer yandan kambiyo senetlerinden doğan alacaklar aranacak alacaklar niteliğinde olduğundan bu alacaklar için 6098 sayılı TBK'nın 89/1.(818 sayılı BK'nın 73/1)hükmünün uygulanmayacağı, kambiyo alacaklısı kendi yerleşim yerinde ihtiyati haciz talebinde bulunamayacağından, mahkemenin yetkisiz olup bu kapsamda ihtiyati hacze itiraz edenin yetki itirazının kabulü ile mahkemenin... D. İş ...Karar sayılı ihtiyati haciz kararının karşı taraf yönünden kaldırılmasına karar verilmiştir.

Bu karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İhtiyati haciz talep eden davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; borçlunun iddia ettiğinin aksine çek üzerindeki keşide tarihi ile ilgili herhangi bir oynama söz konusu olmadığını, bankaya ibraz edilen ancak karşılıksız kalan çeke dayalı borcun, bu şekilde aranması tüketildikten sonra, götürülecek borç niteliğine dönüştüğü gözetilerek, HUMK’nın 10. maddesi uyarınca ifa yeri olarak BK’nın 73. madde hükmü nedeniyle, alacaklının ikametgah yeri mahkemesi de yetkili yerlerden biri olduğunu belirterek istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Talep, ihtiyati haczin kaldırılmasına ilişkin ek kararın kaldırılmasına ilişkindir.

İlk derece mahkemesince yukarıda yazılı gerekçeyle ihtiyati haczin kaldırılmasına karar verilmiş, bu ek karara karşı davacı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İstinaf incelemesi, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf başvuru nedenleriyle ve kamu düzenine aykırılık yönüyle sınırlı olarak yapılmıştır.

2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu (İİK)'nun 257/1. maddesine göre, rehinle temin edilmemiş ve vadesi gelmiş bir para borcunun alacaklısı, borçlunun yedinde veya üçüncü şahısta olan taşınır ve taşınmaz mallarını ve alacaklarıyla diğer haklarını ihtiyaten haczettirebilir. İİK'nın 258/1. maddesine göre de ihtiyati hacze İİK'nın 50. maddesi atfı ile Hukuk Usulü Muhakemeleri Kanunu'nun yetkiye dair hükümlerine göre yetkili mahkeme tarafından karar verilir.

Borçlu tarafından kendisi dinlenmeden verilen ihtiyati hacze karşı İİK'nın 265/1. maddesine uyarınca, ihtiyati haczin dayandığı sebeplere, mahkemenin yetkisine ve teminata karşı; huzurunda yapılan hacizlerde haczin tatbiki, aksi halde haciz tutanağının kendisine tebliği tarihinden itibaren yedi gün içinde mahkemeye müracaatla itiraz edilebilir. İİK'nın 265/3. maddesinde ise, mahkemenin, gösterilen sebeplere hasren tetkikat yaparak itirazı kabul veya reddedeceği, düzenlenmiştir.

İcra ve İflas Kanunun da ihtiyati hacizde yetkiyi düzenleyen 258. maddede kambiyo senetlerine özel bir düzenleme yapılmamış, İİK 50. maddeye yapılan atıf ile ihtiyati hacizde HMK'nın (HMK 447/2.madde uyarınca HUMK'a yapılan atıflar HMK' ya yapılmış sayılacağından) yetkiye ilişkin hükümlerinin kıyasen uygulanacağı düzenlenmiştir.

Çeke dayanan alacaklarda yetkili mahkemeler; borçlunun (hakkında ihtiyati haciz istenen keşideci, lehtar, ciranta, avalistlerin) yerleşim yeri, ödeme yeri, ödeme yeri belirtilmemişse muhatap bankanın bulunduğu yer, çekin keşide yeri, keşide yeri gösterilmemiş ise, keşidecinin ad ve soyadı yanında yazılı olan yer mahkemesidir.

Öte yandan Kambiyo senedine dayalı alacaklar aranacak borçlardan olduğundan (TTK m.755,796) götürülecek borçlar hakkında uygulanabilen TBK’nın 89. maddesinin 1. fıkrası bu alacaklar hakkında uygulanmaz. Başka bir anlatımla alacaklı HMK’nın 10. maddesi uyarınca kendi yerleşim yerinde kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile takip yapamaz (Yargıtay HGK'nın 2017/12-741 Esas - 2019/382 Karar 02.04.2019 tarihli emsal kararı).

Somut olayda ihtiyati hacze itiraz eden şirketin adresinin Silopi/Şırnak olduğu, çekin keşide yerinin Silopi, çekin Silopi/Şırnak Şubesi'ne ait çek olduğu anlaşılmıştır. Ödeme vasıtası olan ve aranacak borçlardan olan çekin ödeme için ibrazından sonra çek niteliği ve kambiyo hukukundan kaynaklanan alacağın niteliği değişmez, kısacası ibraz sonucunda çek borcu götürülecek borca dönüşmez, bu nedenle çek hamili alacaklının ikametgahı yer yetkili olmaz.

Bu itibarla, alacaklı vekilinin istinaf sebeplerinin yerinde olmadığı, ilk derece mahkemesince itirazın kabulüne, ihtiyati haczin kaldırılmasına dair verilen kararın yerinde olduğu anlaşıldığından, istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353/1-b-1 hükmü gereğince esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.

... · Başkan · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · .... · Üye · ... · ¸e-imzalıdır · ... · Katip · ... · ¸e-imzalıdır