Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/1673 K.2023/1295

...

VEKİLİ

Av. ... -.....

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit

B.A.M. KARAR TARİHİ : 28/09/2023

KARAR YAZIM TARİHİ : 03/10/2023

Mahalli mahkemesince davanın kısmen kabul kısmen reddine dair verilen karara karşı süresi içinde taraf vekillerince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde, davacı aleyhine ..... 9. İcra Müdürlüğü’nün ...../..... ve ...../..... esas sayılı dosyalarında takip başlatıldığını, davalı şirket ve vekiline 705.968,00.-TL ve üstü miktarda ödeme yapıldığını, davalının ise 519.200,00.-TL fatura kestiğini, 02/07/2012 tarihli 20.000m3 hafriyat birim fiyatı 8,00.-TL 02/08/2012 tarih 35.000m3 birim fiyatı 8,00.-TL, iki adet toplamı 519.000,00.-TL olduğunu, faturanın yapılan işin çok üzerinde olduğunu, ruhsat sıkıntıları nedeniyle hafriyatın yarım bırakıldığını, işin teslim edilmediğini, icra dosyasında 186.768,00.-TL ödemenin icra baskısı altında yapıldığını, icra takipleri nedeniyle borçlu olmadığının tespitine 186.768,00.-TL’nin istirdadına ve %20 kötü niyet tazminatına karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, icra dosyası nedeniyle borcun devam ettiğini, takip tutarlarını aşan ödemesi bulunmadığını, tüm ödemelerin 2013 yılında yapılmış olup dava tarihine kadar 1 yıllık hak düşürücü sürenin geçirildiğini, icra dosyalarındaki borcun faturalardan doğmadığını, 2013/2091 esas sayılı icra dosyasında 20/02/2013 tarihli senet gereğince 100.000,00.-TL alacağı, 2013/2395 esas sayılı dosyada 25/01/2013 tarihinde 300.000,00.-TL’lik senet nedeniyle 300.000,00.-TL asıl alacağı bulunduğunu, senetlerin malen kaydı içerdiğini, malın teslim edilmediğini ispata elverişli delillere dayanılmadığını, borcun devam ettiğini beyanla davanın reddi ile kötü niyet tazminatına karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, davacı defterlerinde 2 adet fatura karşılığında 519.200,00.-TL’lik hizmet aldığı, 649.685,00.-TL ödeme yapıldığı, davalı defterlerinde ise ödenen bedelin 518.804,25.-TL olarak kayıtlı olduğu, davalının bu kayıtlar dışında ayrıca 130.000,00.-TL ödendiğini kabul ettiği, taraflar arasında cari hesap ilişkisi bulunduğu, ödemelerin nakden ve senetle yapıldığı, davalı defterlerinde dava konusu senet bedelleri kadar satış yapıldığına dair fatura herhangi bir belge veya alacak kaydının da kayıtlı olmadığı, mal teslim ettiğini ispat edemediği gerekçesiyle davacının borçlu olmadığının tespitine, davalının toplam 648.804,25.-TL tahsilat yaptığı, tahsilat tarihinden itibaren 1 yıllık hak düşürücü süre içinde dava açılmadığından istirdat isteminin reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde, 130.000,00.-TL fazla tahsilat yapıldığının ortada olduğunu, bilirkişi raporunda tespit edildiğini, davanın bütün olarak değerlendirilerek süresinde açıldığının kabul edilmesi gerektiğini kararın kaldırılarak istirdat davasının kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili istinaf dilekçesinde, ilk dönemde faturalar nedeniyle borçlu olduğunu, ikinci dönemde ise senetler nedeniyle borçlu olduğunu, fatura bedellerinin ödendiğini, 100.000,00.-TL’lik senedin ödendiğini, 300.000,00.-TL’lik senet için 20.000,00.-TL ödeme yapıldığını, fatura karşılığında yaptığı ödemelerin senetlere karşı yapılmış gibi göstermeye çalıştığını, 400.000,00.-TL bedelli senetlerin fatura borçları karşılığında verilmiş intibaını oluşturduğunu, yerleşik içtihatlara göre senetlerin kayıtlarda yer almamasının alacak olmadığı anlamına gelmediğini, senetlere göre borçlu olmadığının yazılı deliller ile ispatı gerektiğini,

malen kaydının malın teslim edildiğine karine teşkil ettiğini, ispat külfetinin davacı keşideciye ait bulunduğunu, mahkeme gerekçesinin yerinde bulunmadığını, senetlerin hukuki varlığının kesinleştiğini, hakkaniyetle de bağdaşmadığını kararın kabul kısmının kaldırılarak menfi tespit isteminin reddine karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, icra takipleri nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ve istirdat istemidir. Somut olayda, taraflar arasında ticari ilişki bulunduğu, davalının hafriyat işi nedeniyle kestiği iki fatura karşılığında davacı tarafından ödeme yapıldığı, 11/02/2013 tarihi itibari ile taraf kayıtlarında fatura ödemelerinden kaynaklanan borç ya da alacak bulunmadığı, takip konusu senetler nedeniyle davacının 130.000,00.-TL ödeme yaptığı hususunda taraflar arasında uyuşmazlık bulunmayıp, çözümlenmesi gereken uyuşmazlık toplam 705.968,00.-TL ödediği anlaşılan davacının hafriyat işi nedeniyle fazla ödeme yapıp yapmadığı, takip konusu senetler nedeniyle borçlu olup olmadığı noktasında toplanmaktadır.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunun 31. maddesi uyarınca “Hâkim, uyuşmazlığın aydınlatılmasının zorunlu kıldığı durumlarda, maddi veya hukuki açıdan belirsiz yahut çelişkili gördüğü hususlar hakkında, taraflara açıklama yaptırabilir; soru sorabilir; delil gösterilmesini isteyebilir“. Buna göre, mahkemece davanın niteliği hakkında belirsizlik olması halinde bu durumun öncelikle taraflara açıklatılması ve neticesine göre hüküm kurulması gerekmektedir.

Davacı 02/07/2012 tarih 188.800,00.-TL bedelli, 02/08/2012 tarih 330.400,00.-TL bedelli iki faturayı ödediğini, ancak yapılan işin ödemenin çok altında bulunduğunu, gerekli hafriyatın ruhsat sıkıntıları sebebiyle tamamlanamadığını, davalının işi teslim etmediğini iddia etmiş, davalı vekili ise 23/05/2018 tarihli beyan dilekçesinde, dava konusu senetlerin .....

Spor Tesisleri altında bulunan “ eski patates-soğan hali” olarak bilinen yerde yapılan iş karşılığı verildiğini beyan etmiş olmasına rağmen mahkemece iddia ve savunma doğrultusunda inceleme yapılmaksızın,

senetlerin “malen” kaydı içerdiği davalı defterlerinde bu senet bedelleri kadar satış yapıldığına dair belge ve alacak kaydı bulunmadığı mal teslim ettiğini ispatlayamadığı gerekçesiyle senetler nedeniyle borçlu olmadığının tespitine ve davalının kendisine ödendiğini kabul ettiği 130.000,00.TL’nin istirdadı istemini hak düşürücü süre içinde ileri sürülmediğinden reddine karar verilmiş olması dosya kapsamına göre usul ve yasaya uygun bulunmamıştır.

Tarafların istinaf nedenlerine göre; mahkemece tarafların isticvabı ile takip konusu senetlerin hangi nedenle verildiğinin taraflardan sorulması, alınacak beyana göre davacının iddiasını ve davalının savunmasını dayandırdığı maddi vakıaların ayrı ayrı tespit edilmesi ve delillerinin toplanması,

45.000,00.-TL, 5.000,00.-TL, 5.000,00.-TL ve 1.000,00.-TL’lik ödemelerin davalıya yapılıp yapılmadığı hususunda davacı delilerinin toplanarak iddianın ispatı noktasında ve alacaklı defterlerinde kayıtlı olmayan senetler ve “malen” kaydı içeren senetler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti bakımından ispat yükünün hangi tarafa düştüğü hususunu açıklığa kavuşturulması ve istirdat davası bakımından zamanaşımının başlangıç tarihi gerekçede gösterilmeden iddia ve savunma kapsamında uyuşmazlığı çözüme ulaştırmaktan uzak iki mali müşavir bilirkişi raporu ile karar verilmesi usul ve yasaya uygun bulunmadığından davacı ve davalının istinaf nedenleri

yerinde görülmüştür.

HMK'nun 355. maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece uyuşmazlığın kapsamı belirlenmeden, taraf delilleri toplanmadan verilen karar usul ve yasaya uygun olmadığından taraf vekillerinin istinaf başvurusunun kabulü ile HMK nun 353/1.a.6 hükmü uyarıca kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... ... · Üye · ... ... · Üye · ... ... · Katip · ...