Bursa Bölge Adliye Mahkemesi 7. Hukuk Dairesi E.2021/1867 K.2023/1387

Davacı tarafından davalı aleyhine açılan davanın yapılan yargılaması sonunda mahalli mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı süresi içinde davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine yapılan ön inceleme sonunda, duruşma açılmadan karar verilmesi mümkün hallerden olduğu anlaşılmakla dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili tüketici mahkemesine verdiği dava dilekçesinde, davacının .....’de bulunan işyerine ilişkin aboneliğinde diğer köylerdeki işletmelerinden farklı olarak köy tarifesi uygulanmaması nedeniyle fazla su bedeli ödediklerinin farkedilmesi üzerine davalıya köy tarifesi uygulanması için başvuru yapıldığını, davalının 5/11/2018 tarihli yazısı ile abonelik türünün değiştirildiğini bildirdiğini, köy tarifesinin 6360 sayılı Kanun’un yürürlüğe girdiği Nisan 2014 tarihinden itibaren yapılması gerekirken itiraz üzerine işlemin düzeltildiğini,

bu tarihten itibaren köy tarifesinin uygulanmayarak fazla bedel alınmasının sözleşmeye aykırı olduğunu, fazla alınan bedelin hesaplamasının uzman bilirkişi tarafından yapılabileceğini belirterek fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak üzere 10.000,00.-TL’nın faturaların her birinin ödendiği tarihten itibaren işleyecek kademeli ticari temerrüt faizi ile birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 10/12/2020 tarihli ıslah dilekçesi ile dava değerini 76.601,07.-TL arttırarak toplam 86.601,07.-TL’nın davalıdan tahsiline karar verilmesini istemiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde, idare mahkemelerinin görevli olduğunu, davacı ile .....’de bulunan iş yeri için 8/2/2008 tarihinde abonelik oluşturulduğunu, .....

Tarifeler Yönetmeliğinin sözleşmenin tabi eki olduğunu, davacının talebi üzerine yapılan tür değişikliğinin sehven yapıldığını, davacının taşınmazının bulunduğu yerin daha önce köy yerleşik alanı içinde kaldığı, daha sonra mahalle statüsüne geçtiği veya 12/11/2012 tarihli kanun değişikliği kapsamında kaldığı kabul edilse dahi kanunun amaçsal yorum yoluna gidildiğinde köy konut ve köy iş yeri tarifesi uygulanacak abonelerin geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlayan konut veya köy hayatının idamesi için gerekli olan bakkal, kahvehane, marangoz, terzi,

lokanta ve benzeri ölçekte olduğunu belgeleyen abonelerin sözkonusu haktan yararlanarak köy tarifesini kullanacağını, idare tarafından sehven yapılan işlem sonucu tarifesi değişen ve indirimli su bedeli ödeyen davacı için sebepsiz zenginleşme koşullarının oluştuğunu, geriye dönük olarak ödenen bedellerin iadesi talebinin kötüniyetli olduğunu belirterek davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

Mahkemece, bilirkişi tarafından tanzim edilen raporlarda davaya konu edilen hususların bilimsel, gerekçeli, ayrıntılı olarak açıklandığı, raporun hükme esas alınmaya yeterli olduğu, davacının iş yerindeki aboneliğinin köy tarifesine geçirildiği, davalı kuruma abonelik tarife değişikliğinden önce su faturalarının fazla ödendiği, davalının dava açılmadan önce ödeme hususunda temerrüde düşürülmediği gerekçesiyle davanın kabulüne, 86.601,07.-TL’nın dava tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan tahsiline karar verilmiştir.

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde, idare mahkemelerinin görevli olduğunu, davacının talebi üzerine abonelik için köy tarifesinin uygulandığını, ancak tarife tür değişikliğinin sehven yapılan bir işlem olduğunu, davacının taşınmazının bulunduğu yerin daha önce köy yerleşik alanı içinde kaldığı,

daha sonra mahalle statüsüne geçtiği veya 12/11/2012 tarihli kanun değişikliği kapsamında kaldığı kabul edilse dahi kanunun amaçsal yorum yoluna gidildiğinde köy konut ve köy iş yeri tarifesi uygulanacak abonelerin geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlayan konut veya köy hayatının idamesi için gerekli olan bakkal, kahvehane, marangoz, terzi, lokanta ve benzeri ölçekte olduğunu belgeleyen abonelerin sözkonusu haktan yararlanarak köy tarifesini kullanacağını, davacının sayılan kişilerden olmaması nedeniyle köy tarifesinden yararlanarak indirimli tarife uygulanması isteminin hukuka uygun olmadığını,

idare tarafından sehven yapılan işlem sonucu tarifesi değişen ve indirimli su bedeli ödeyen davacı için sebepsiz zenginleşme koşullarının oluştuğunu, geriye dönük olarak ödenen bedellerin iadesi talebinin kötüniyetli olduğunu, dava konusu işyerine köy tarifesi uygulanamayacağı kanunen ortada iken fark bedel hesaplanmasının kabul edilemeyeceğini, karara esas alınan raporun hatalı ve eksik olduğunu, hesaplanan bedellerin fahiş ve hatalı olduğunu belirterek mahkeme kararının kaldırılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davacı vekili davalının istinaf başvurusuna karşı verdiği cevap dilekçesinde, davacının köy sınırları dahilinde kalan diğer işletmelerden farklı olarak su bedeli ödediğinin anlaşılması üzerine davalıya yapılan başvuru üzerine 5/11/2018 tarihli yazı ile abonelik tarife türünün değiştirildiğinin davalı tarafından bildirildiğini, bu tarifenin Nisan 2014 tarihinden itibaren uygulanması gerekirken uygulanmayarak fazla bedel alınmasının sözleşmeye aykırı olduğunu, istinaf taleplerinin hukuki dayanaktan yoksun olduğunu, adli yargının görevli olduğunu belirterek davalının istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini istemiştir.

Dava, su abonelik sözleşmesi nedeniyle fazla ödenen tutarın istirdatı istemidir.

Davacı ..... Köyü’de bulunan işletmesine ait su aboneliğinin faturalandırılmasında Nisan 2014 tarihinden itibaren köy tarifesinin uygulanması gerektiğini ileri sürerek Nisan 2014 tarihi ile köy tarifesi uygulamasının davalı idare tarafından kabul edildiği 5/11/2018 tarihine kadar olan dönemde köy tarifesi farkından kaynaklanan ödemenin istirdatını istemiştir.

Davacının 8/2/2008 tarihinde ..... adresinde başlayan işyeri aboneliği için davacının tarife değişikliği talebinin davalı idarece kabul edilerek 5/11/2018 tarihli yazı ile davacı aboneliğinin Hasköy sınırları dahilinde kaldığının tespitinin yapıldığı açıklanarak abonelik tarife türünün değiştirildiğinin davacıya bildirildiği dosya kapsamındaki belgelerden anlaşılmaktadır.

Davalı vekili köy konut ve köy iş yeri tarifesi uygulanacak abonelerin geçimini tarım ve hayvancılıkla sağlayan konut veya köy hayatının idamesi için gerekli olan bakkal, kahvehane, marangoz, terzi, lokanta ve benzeri ölçekte olduğunu belgeleyen abonelerin sözkonusu haktan yararlanarak köy tarifesini kullanacağını, davacının talebi üzerine yapılan tür değişikliğinin sehven yapıldığını savunmuştur.

12/11/2012 tarih ve 6360 sayılı Kanun’un geçici 1.maddesinin 15 fıkrası “ (15) Bu Kanuna göre tüzel kişiliği kaldırılan köylerde, bu fıkranın yürürlüğe girdiği tarihten itibaren 29/7/1970 tarihli ve 1319 sayılı Emlak Vergisi Kanununa göre alınması gereken emlak vergisi ile 26/5/1981 tarihli ve 2464 sayılı Belediye Gelirleri Kanunu uyarınca alınması gereken vergi, harç ve katılım payları beş yıl süreyle alınmaz ve 31/12/1960 tarihli ve 193 sayılı Gelir Vergisi Kanununun 9 uncu maddesinin birinci fıkrasının üçüncü bendi, 23 üncü maddesinin birinci fıkrasının birinci bendi ile beşinci bendi,

66 ncı maddesinin birinci fıkrasının beşinci bendi hükümleri 31/12/2017 tarihine kadar (bu tarih dâhil) uygulanmaya devam edilir. Bu yerlerde içme ve kullanma suları için alınacak ücret beş yıl süreyle en düşük tarifenin % 25’ini geçmeyecek şekilde belirlenir. 10/7/2004 tarihli ve 5216 sayılı Büyükşehir Belediyesi Kanunu’nun geçici 2 nci maddesi ile köy tüzel kişiliği kaldırılarak mahalleye dönüştürülen yerlerde de bu fıkra hükmü uygulanır.” şeklinde düzenlenmiştir.

Davacı vekili sözkonusu kanun maddesine dayanarak istirdat talebinde bulunmuştur. Mahkemece davacının iş yerindeki aboneliğinin köy tarifesine geçirildiği, abonelik tarife değişikliğinden önce su faturalarının fazla ödendiği kabul edilerek davanın kabulüne karar verilmiştir. Davalı vekili dava konusu işyerine köy tarifesi uygulanamayacağını ileri sürerek karara itiraz etmiştir.

Mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş ise de 6360 sayılı Kanun’un geçici 1.maddesinin 15 fıkrasındaki düzenlemenin ticari işletmelerin aboneliğine dayalı sözleşmelerde uygulanıp uygulanmayacağı, sözkonusu maddede düzenlenen mesken tarifesinin davalı kurumun diğer ticari işletmeleri için uygulayıp uygulamadığı, köylerde işletmesi bulunan tacirlerin mesken tarifesinden yararlanmak için talepte bulunmalarının gerekip gerekmediği, davalının şirketler için resen mesken tarifesi uygulayıp uygulamadığı,

davacı ile ilgili tarife değişikliğinin sehven yapıldığının savunulması karşısında tarife değişikliğine ilişkin işlemin idare tarafından iptal edilip edilmediği, halen taraflar arasında hangi tarifenin uygulandığı, davacının başka köylerde bulunan işletmelerinde de mesken tarifesinin uygulanıp uygulanmadığı, bu işletmelerde mesken tarifesinin uygulanması halinde tarife değişikliğinin talep üzerine veya resen yapılıp yapılmadığı,

bu işletmelerde hangi tarihten itibaren köy tarifesine geçildiği araştırılıp buna ilişkin belgeler dosya içine getirtilip davacının tarife değişikliği için talepte bulunulmayan dönem için hangi tarifenin uygulanacağı, köy tarifesinin talepten önceki dönem için uygulanmasının mümkün olup olmadığı belirlenmeden eksik inceleme ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

Yukarıda açıklandığı şekilde araştırma yapılıp gerektiğinde ilgili belgeleri sunmak için taraflara süre verilerek eksik belgeler tamamlandıktan sonra sonucuna göre karar verilmesi gerektiğinden davalının istinaf nedenleri yerindedir.

HMK'nun 355.maddesi gereğince istinaf yoluna başvuranın sıfatına, kamu düzenine ve istinaf konusu yapılan nedenlerle sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda, mahkemece hükmün esasını etkileyecek tüm deliller toplanmadan karar verilmesi nedeniyle karar usul ve yasaya aykırı olup davalı vekilinin istinaf başvurusunun bu sebeplerle esas bakımından kabulü ile mahkeme kararının HMK’nun 353/1-a-6 maddesi gereğince kaldırılmasına, Dairemiz kararı gereğince davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

... · Başkan · ... ... · Üye · ... ... · Üye · ... ... · Katip · ...