Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1172 K.2025/1173

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde. 06/08/2022 tarihinde müvekkiline ait maliki ve sürücüsünün ... olduğu ...

Plakalı araç ile ... plakalı araç arasında çarpma şekliyle maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kaza sonucunda müvekkilin aracında ciddi anlamda maddi hasar oluştuğunu ve sürücü ...'in ağır şekilde yaralandığı, kaza anında tutulan kaza tespit tutanağının hatalı ve hukuka aykırı olduğunu, karşı tarafın aracının davalı ... poliçe ile kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığını, meydana gelen hasara ilişkin ...

Mahkemesinin ... esas sayılı dosyası kapsamında aldırılan kusur bilirkişi raporunun lehine olduğunu, ... plakalı karşı aracın davalı sigorta şirketi tarafından kasko sigorta poliçesi ile sigortalandığını ve kaza sonrasında hasar dosyası açıldığını, davalı şirket tarafından müvekkilinin ikametgah adresine kendileri tarafından kasko poliçesi ile sigortalı ... plakalı aracın hasarlandığını,

hasar bedeli olarak kendileri tarafından 269.750,00 TL ödeme yapıldığını bu miktarın 100.000,00 TL sinin müvekkilinin kendi trafik sigorta poliçesinden alındığını ve bu sebeple kalan 169.750,00 TL sini müvekkilinin ödemesi gerektiğini aksi halde yasal takibe geçileceğini içeren ihtarname gönderildiğini, davacının yasal dava ve takibe geçileceğinden korkarak talep edilen miktarı ödemek zorunda kaldığını, bu doğrultuda öncelikle davalı şirket tarafından ödeme planını içeren ödeme protokolü yapıldığını,

ödeme planı doğrultusunda müvekkilinin 169.750,00 TL nin tamamının ödendiğini ve davalı şirket tarafından müvekkiline başkaca bir alacak kalmadığını bildiren 15/06/2023 tarihli ibraname verildiğini belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla davacı tarafından davalı şirkete fazladan ödenen ilk etapta 10,00 TL hasar rücu bedelinin ibraname tarihi olan 15/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek avans faiziyle birlikte davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 11/02/2025 tarihli bedel artırım dilekçesiyle, bilirkişi raporu gereği 10,00 TL olan taleplerini 53.490,00 TL daha arttırarak 53.950,00 TL ye yükselttiklerini, bu sebeple bilirkişi raporu gereği olarak taleplerinin toplam 53.950,00 TL üzerinden değerlendirilmesi ve işbu miktara ibraname tarihi olan 15/06/2023 tarihinden itibaren avans faizi işletilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; müvekkili şirket ile dava dışı ... arasında;... plakalı araç için ... poliçe numaralı 05/04/2022 Başlangıç tarihli-05/04/2023 Bitiş Tarihli Genişletilmiş Kasko Sigorta Poliçesi bulunduğunu, davacı tarafa ait ... plakalı aracın 06/08/2022 tarihinde müvekkili şirket tarafından sigortalı ... plakalı araca %100 kusurulu olarak çarparak hasar görmesine ve pert işlemi yapılmasına sebep olduğunu, kaza nedeni ile müvekkili şirket tarafından sigortalısı ...'nın hesabına 29/09/2022 tarihinde 415.000,00 TL tazminat ödemesi yapıldığını,

iş bu ödemenin 169.750,00 TL lik kısmının ise davacı tarafından müvekkiline 23/01/2023 tarihinde 69.750,00 TL, 16/02/2023 tarihinde 20.000,00 TL, 16/03/2023 tarihinde 20.000,00 TL, 17/04/2023 tarihinde 20.000,00 TL, 16/05/2023 tarihinde 20.000,00 TL ve 16/06/2023 tarihinde 20.000,00 TL geri ödendiğini, huzurdaki davada iş bu ödemenin haciz baskısı ile yapıldığı ve kusur durumunun değişmiş olduğu iddiası ile iade talep edildiğini, öncelikle iadeye ilişkin taleplerin tamamının zaman aşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacı tarafın dilekçesinde belirtmiş olduğu ...Mahkemesinin ...

Esas sayılı dosyasında müvekkili şirketin taraf olmadığını, iş bu dosya ile mahkemenin de bağlı olmadığı gibi dosyadaki aleyhe olan hususları da kabul etmediklerini, dava konusu kazanın, davacıya ait ... plakalı aracın kavşağa geldiği esnada ilk geçiş hakkını vermemesi nedeni ile %100 kusurlu olarak gerçekleştiğini, müvekkili şirketin sigortalısına ait aracı kullanan sürücünün kural ihlali yaptığı veya hızının olması gerekenden daha fazla olduğuna dair hiçbir somut delil bulunmadığını, nitekim sigortalıya ait araç sürücüsünün herhangi bir kural ihlalinin de bulunmadığını savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mahkemece görevlendirilen sigorta eksperi bilirkişi ...den alınan bilirkişi raporunda özetle, dava dışı ... plakalı aracın kaza tarihindeki rayiç bedelinin 415.000.00- TL olduğu, ... plakalı aracın kaza tarihindeki sovtaj bedelinin 145.250,00- TL olduğu, rayiç bedelden sovtaj bedeli düşüldükten sonra ödenmesi gereken tazminatın 269.750,00-TL olduğu, dava konusu kazada davacı yana ait araç sürücüsünün %80 oranında kusuru nispetinde davacının sorumlu olduğu hasar tazminatının 215.800,00-TL olduğu, tespit edilen hasar tazminatına ilişkin davacıya ait aracın Z.M.M.S.

Poliçesini tanzim eden sigorta şirketi tarafından davalı sigorta şirketine rücuen 100.000,00-TL ödeme yapıldığı, buna göre kalan sorumluluğunun 115.800,00-TL olduğunu, davacı tarafından, davalı sigorta şirketine rücuen 169.750,00-TL ödeme yapıldığı,

davacının davalı sigorta şirketine rücuen ödemiş olduğu 169.750,00-TL ile ödemesi gereken 115.800,00-TL tazminat tutarı arasındaki talep edebileceği farkın 53.950,00-TL olduğu rapor edildiğini, mahkemece, gerekçeli ve denetime açık bilirkişi raporu nazara alındığı gerekçesiyle, davanın kabulü ile 53.950,00-TL'nin temerrüt tarihi olan 15/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle davalıdan alınarak davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, işbu davada ödemenin haciz baskısı ile yapıldığı ve kusur durumunun değişmiş olduğu iddiası ile iade talep edildiğini, öncelikle iadeye ilişkin taleplerin tamamının zamanaşımına uğradığını, bu nedenle zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu ancak bilirkişilerce hesap yapılırken zamanaşımı itirazlarının gözardı edildiğini, davacı tarafın dilekçesinde belirtmiş olduğu ... Mahkemesi'nin ...

Esas sayılı dosyasında alınan bilirkişi raporu ile trafik kaza tutanağının çeliştiğini ve iş bu çelişkinin giderilmesi için ayrıca bir rapor alınmadığını, oysa ki bilindiği üzere kaza anında yetkili polis memurlarınca tutulan maddi hasarlı trafik kaza tutanağı ile bilirkişi raporu çelişirse bu çelişkinin giderilmesi gerektiğini, huzurdaki dosyada ise kusur durumuna ilişkin rapor alınmadığını, başka bir dosya üzerinden alınan raporun taraflarına tebliğ edildiğini, iş bu rapora yönelik itirazlarının da değerlendirilmediğini, bu nedenle kusur durumuna ilişkin hiç bir tahkikat yapılmadan verilen kararı kabul etmediklerini ileri sürerek,

ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık, davalı sigorta şirketine fazla ödenen tazminatın iadesi talebine ilişkindir.

Davacıya ait ... plakalı araç ile davalı sigorta şirketince kasko poliçesi ile sigortalı olan ... plakalı araç arasında 06/08/2022 tarihinde meydana gelen kaza neticesinde, davalı sigorta şirketinin sigortalısına ödediği 169.750,00 TL tazminatın tam kusurlu olduğu gerekçesiyle davacıdan rücu edildiği, ancak davacının tam kusurlu olmadığının mahkeme kararıyla tespit edildiği iddiasıyla eldeki davayı açtığı anlaşılmıştır.

İlk derece mahkemesince, ... Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında alınan kusur raporuyla yetinilerek yazılı şekilde karar verilmiş ise de, yapılan araştırma yetersizdir. Nitekim, kolluk tarafından tutulan kaza tespit tutanağında davacı ait aracın sürücüsünün tam kusurlu olduğu belirtilmiş, ancak anılan dosyada alınan bilirkişi raporunda bu sefer davacının %80 oranında kusurlu olduğu mütalaa edilmiştir.

Kaza tespit tutanağı ile bilirkişi raporu çelişmesine ve davalı tarafından bu hususa ilişkin itirazda bulunulmasına karşın, mahkemece çelişkiyi giderecek şekilde bilirkişi raporu alınmaksızın yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır. Kaldı ki, taraflar arasında görülen ... Mahkemesi'nin ... Esas sayılı dosyasında miktar itibariyle kesin olarak karar verildiğinden, taraflar arasında kesin hüküm oluşturduğundan söz edilemez.

Hal böyle olunca, ilk derece mahkemesince, kazadaki kusur durumlarının tespiti yönünden kaza tespit tutanağı ile raporlar arasındaki çelişkiyi giderir, tarafların itirazlarının tartışıldığı, ayrıntılı, gerekçeli ve denetime elverişli şekilde üç kişilik heyetten rapor alınarak belirlenecek kusur oranına göre karar verilmesi gerekmektedir. Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle, HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.