Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1196 K.2025/1577

Av. ...

DAVALI

... -... ... VEKİLİ : Av. ...

DAVANIN KONUSU

Menfi Tespit (Kambiyo Senedindin Kaynaklanan)

G.KARAR YAZIM TARİHİ : 06/10/2025

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; Müvekkilinin davalıdan mal teslimi karşılığında .... Şubesinin .... seri numaralı, .... keşide tarihli, keşide yeri .... olan 280.573,00 TL bedelli çeki ve .... Şubesinin .... seri numaralı, .... keşide tarihli, keşide yeri .... olan 180.935,00 TL bedelli çeki, .... Şubesinin .... seri numaralı, .... keşide tarihli, keşide yeri .... olan 180.934,92 TL bedelli çekleri verdiğini ancak çeklerin karşılığı olan malların müvekkili şirkete tesliminin yapılmadığını, şirket kayıtları incelendiğinde müvekkili şirketin davalıya borcunun bulunmadığının görüleceğini, borcunun bulunmadığı gibi alacağının bulunduğunu beyan ederek müvekkili şirketin davaya konu çeklere ilişkin borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; davaya konu alacağın kaynağının çek olup çekin bir ödeme aracı olduğunu, davacının dava dilekçesinde bedelsizlik iddiasını ispatlayacak herhangi bir delil sunmadığını, davacının iddiasını yazılı delille ispat etmesi gerektiğini beyan ederek davacı tarafından ispatlanamayan davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

"Tüm dosya kapsamı bir bütün halinde değerlendirildiğinde; davanın, taraflar arasındaki alım satım sözleşmesinden kaynaklı davalı tarafından davacıya teslim edilmesi gereken ürünlerin teslim edilmediğinden bahisle davacı tarafından davalıya ödeme amaçlı verilen çekler nedeniyle borçlu olmadığının tespiti istemine ilişkin olduğu, kambiyo senedinin mevcut bir borcun ifası amacıyla verildiği karinesi karşısında ispat yükünün karinenin aksini iddia eden davacı tarafta olduğu,

davacının iş bu iddiasını ise yazılı delillerle ispat etmesi gerektiği, dosya kapsamında aldırılan mahkememizce de gerekçeli ve denetlenebilir bulunan bilirkişi raporuna göre davaya konu çeklerin her iki tarafın ticari defterinde kayıtlı olduğu ve davalı tarafından davacıya mal tesliminin yapıldığı, davacı tarafından defterlerin aksini gösterir dosya kapsamına herhangi bir delil ibraz edilmediği, yemin deliline de başvurmadığı anlaşılmakla ispat edilemeyen davanın reddine, İİK'nın 72/4 maddesi hükmü "Dava alacaklı lehine neticelenirse ihtiyati tedbir kararı kalkar.

Buna dair hükmün kesinleşmesi halinde alacaklı ihtiyati tedbir dolayısıyla alacağını geç almış bulunmaktan doğan zararlarını gösterilen teminattan alır. Alacaklının uğradığı zarar aynı davada takdir olunarak karara bağlanır.

Bu zarar herhalde yüzde yirmiden aşağı tayin edilemez." düzenlemesini içermekte olup somut olayda tedbir uygulanmamış olup davacının alacağına geç kavuşması söz konusu olmadığından davacı aleyhine tazminata hükmedilmesine ilişkin talebin reddine, Yasal şartları oluşmayan kötü niyet tazminatı talebinin reddine" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; mahkeme tarafından aldırılan bilirkişi raporunda birtakım eksiklikler ve hataların mevcut olduğunu, buna göre bilirkişinin hazırlamış olduğu raporda yapılan ödemelerin düşülmeden rapor tanzim edildiğini, bilirkişinin yeterli incelemelerde bulunsa idi davacının davalı tarafa herhangi bir borcu olmadığının ortaya konulacağını, söz konusu çekleri almayı hedeflediği malların karşılığı olarak verdiğini, söz konusu malların, davacıya teslim edilmediğinden dolayı davacının davalıya borcu bulunmadığını,

ancak bilirkişi tarafından alım-satıma konu malların teslimine ilişkin gerekli inceleme ve değerlendirmelerin yapılmadığını, bu nedenle bilirkişi tarafından raporun, eksik hazırlandığını beyan ederek açıklanan nedenlerle .... Mahkemesinin .... tarih ve .... Esas - .... Karar sayılı kararının kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava; kambiyo senedinden kaynaklanan menfi tespit istemine ilişkindir.

İlk derece mahkemesince davanın reddine ilişkin verilen karara karşı davacı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Kambiyo senedinin mevcut bir borcun ifası amacıyla verildiği karinesi karşısında ispat yükünün karinenin aksini iddia eden davacı tarafta olduğu, davacının iş bu iddiasını ise yazılı delillerle ispat etmesi gerektiği, dosya kapsamında aldırılan bilirkişi raporuna göre davaya konu çeklerin her iki tarafın ticari defterinde kayıtlı olduğu ve davalı tarafından davacıya mal tesliminin yapıldığı, davacı tarafından defterlerin aksini gösterir dosya kapsamına herhangi bir delil ibraz edilmediği, yemin deliline de başvurulmadığı anlaşılmakla mahkeme karar ve gerekçesinin yerinde olduğu anlaşılmıştır.

Bu durumda, istinaf kanun yoluna başvuranın dilekçesinde yer verdiği itirazların yerinde olmamasına, mahkeme gerekçesinin ayrıntılı ve denetime elverişli bulunmasına, kararda kamu düzenine ilişkin bir aykırılık bulunmamasına, kararının usul ve esas yönünden hukuka uygun olmasına göre, Hukuk Muhakemeleri Kanunu'nun 353/1-b-1 maddesi gereğince istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.