Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/122 K.2025/128

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde.

15/12/2022 tarihinde ...da, davalılardan ...'nin sürücüsü olduğu ... (araç sahibi diğer davalı ...) plakalı kamyonuyla, müvekkili şirkete ait ... plakalı araca çarpması neticesinde maddi hasarlı ve yaralamalı trafik kazası meydana geldiğini, işbu kaza neticesinde müvekkili şirkete ait aracın ağır hasar aldığını ve pert olarak işlem gördüğünü, araca ilişkin .... tarafından Genişletilmiş Kasko Poliçesi bulunduğunu, söz konusu kaza nedeniyle aracın yetkili servis ...'ya götürüldüğünü ve kazanın davalı sigorta şirketine ihbar edildiğini, davalı sigorta şirketi tarafından aracın piyasa değerinin 2.700,000,00 TL. olarak belirlendiğini,

2.700.000,00 TL. rayiç bedel üzerinden, 1.762.859,00 TL. sovtaj bedeli düşülerek 937.141,00 TL. müvekkili şirkete 20/02/2023 tarihinde 863.866,00 TL, 21/02/2023 tarihinde 5.327,50 TL, 06/03/2023 tarihinde 47.947,50 TL. olarak ödendiğini, ancak işbu piyasa bedeline ilişkin mutabakata ve ibranameye itiraz edildiğini ve yasal haklar saklı kalınarak ödeme alındığını, her ne kadar davalı sigorta şirketi bir kısım ödeme yapmış ise de işbu ödemenin müvekkilinin gerçek zararını karşılamadığını,

davalı sigorta şirketine yasal süresi içerisinde başvuruda bulunduklarını buna rağmen geç ödeme yapıldığını ve geç ödemeden kaynaklı bir faiz de ödenmediğini, kazanın yasal süresi içerisinde ihbar edildiğini ancak davalı sigorta şirketi tarafından 20/02/2023, 21/02/2023 ve 06/03/2023 tarihlerinde parçalı olarak ödeme yapıldığını ve müvekkili şirketin bu yönden de zarara uğratıldığını belirterek, taraflarınca tam ve kesin olarak belirlenebilmesi mümkün olmadığından,

maddi gerçekler ve belgeler ortaya çıktığında uzman bilirkişiler tarafından hesaplandığında (tam ve kesin olarak belirlenebilmesinin mümkün olduğunda) arttırılmak üzere belirsiz alacak olarak, 1.000,00 TL. maddi tazminatın; tamamının davalılar ... yönünden kaza tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont avans faiziyle birlikte, diğer davalı ...'nden ise poliçe limitleri dahilinde sorumlu kalmak kaydı ile temerrüde düştüğü tarihten itibaren işleyecek ticari reeskont avans faiziyle birlikte müştereken ve müteselsilen tahsiline,

geç ödeme nedeniyle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla kısmi dava olarak şimdilik 3.000,00 TL. ticari reeskont avans faizinin davalı sigorta şirketinden tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı sigorta şirketi vekili cevap dilekçesinde; davacının işbu davayı kısmi/belirsiz dava olarak açmasında hukuki menfaatinin bulunmadığını, müvekkili şirkete davacı tarafça süresi içerisinde bildirimde bulunulmadığını, somut olayda, davalı sigorta şirketinden davacı ile arasında 18/02/2023 tarihli ibraname imzalandığı ve davacı tarafın 883.886,00 TL bedeli nakden tahsil ettiği, sigorta mukavele hükümlerinin sigorta şirketi tarafından tamamen yerine getirildiği ve davacı sigorta ettiren tarafından kayıtsız ve şartsız ibra edildiğinin anlaşıldığını,

bu ibraname ile davacı tarafın bir alacağının kalmadığı ve yine davacı tarafça herhangi bir açıklamada düşülmediği keza sigorta ettiren tarafa bedelin nakden dosya içerisine sunulan belgelerden ödendiğinin aşikar olduğunu, dosyaya sunulan ekspertiz raporundaki tespit ve değerlendirmeler uyarınca 15/12/2022 tarihinde gerçekleşen kazada başvurucu aracın ekspertiz raporu ile hasarının tespit edildiğini, hasarın incelenmesi sonucunda aracın pert total işlemi görmesi kanaati oluştuğunu, müvekkili şirket tarafından başvurucu aracın rayiç değeri 2.700.000,00 TL,

sovtaj değeri 1.816.134,00 TL olarak tespit edildiğini ve müvekkili şirket tarafından 883.866,00 TL hasar tazminatı ödenmesinin uygun görüldüğünü, müvekkili sigorta şirketi tarafından 21/02/2023 tarihinde davacıya 5.327,50 TL, 06/03/2023 tarihinde ise 47.947,50 TL ek ödeme yapıldığını, yapılan bu ödemelerle birlikte müvekkili şirketin yasal sorumluluğunu yerine getirdiğini savunarak, davanın reddini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; mahkemece alınan ... Başkanlığının 29/12/2023 tarihli heyet raporuna göre, 15/12/2022 tarihinde meydana gelen kazada, davalı sürücü ...'nin %100 oranında kusurlu olduğu, davacı sürücü ...'ün kusursuz olduğunun anlaşıldığını, Kasko Sigortası Genel Şartları'nın B.3.3.4.1. maddesi ile 6102 sayılı TTK'nın 1427/2.

Maddesine göre, sigortacı hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 iş günü içinde genel ve özel şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorunda olduğunu, tazminat ödeme borcunun her halde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olacağını, dosyada ekspertiz raporunun 16/02/2023 tarihinde hazırlandığı,

davalı sigorta şirketi tarafından aracın piyasa değerinin 2.700,000,00 TL olarak belirlendiği, 2.700.000,00 TL rayiç bedel üzerinden, 1.762.859,00 TL sovtaj bedeli düşülerek, davacıya 18/02/2023 tarihinde 883.866,00 TL hasar tazminatı ödenmesi, 21/02/2023 tarihinde 5.327,50 TL, 06/03/2023 tarihinde ise 47.947,50 TL ek ödeme olmak üzere toplamda 937.141,0 TL ödeme yapıldığını, mahkemece hükme esas alınan makine Mühendisi bilirkişi raporunda piyasa rayiç araştırmaları yapılarak 4 adet ilanın sunulduğu,

bu ilanlara göre davacıya sigorta şirketince ödenen bedelin zararı karşıladığının belirtildiğini, davacı vekilinin rapora itiraz ettiğini ve dava konusu edilen aracın güncel piyasa bilgilerini dosyaya sunduğunu, ancak kaza tarihi itibariyle emsal satış ilanı sunamadığını, davalı sigorta şirketi tarafından aracın piyasa değerinin 2.700,000,00 TL olarak belirlendiğini, 2.700.000,00 TL rayiç bedel üzerinden, ödeme yapıldığı yani davacının zararının tam olarak karşılandığı gerekçesiyle, davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; yerel mahkemece hatalı bilirkişi raporuna dayanılarak ve talepleri tam olarak incelenmeden davanın reddine karar verildiğini, kazada ağır hasar alan aracın ...2017 Yılı ...Model olduğunu, full ve ekstra donanımlı, hasarsız, düşük kilometreli, muadillerinden farklı olarak direksiyon simidi, koltuklar, araç göğsü, torpido vs tek renk özel deri döşemeli, elektrikli basamağı olan bir araç olduğunu, söz konusu aracın kaza tarihinde 2. el değerinin sigorta şirketinin belirlediği değerden çok daha yüksek olduğunu,

bilirkişi tarafından hiçbir araştırma yapılmadan salt internet ilan sitelerine bakılarak kaza tarihi itibarıyla ilan bulamadığını beyanla davalının değerlendirmeye esas aldığı ilanlara bağlı kalmasının açıkça HMK ve Anayasa ile güvence altına alınmış olan adil yargılanma, hukuki dinlenilme, mülkiyet hakkına ve silahların eşitliği ilkesine aykırı olduğunu, yine bilirkişi raporunda dava konusu kazanın öncesinde 6 adet daha hasar kaydı olduğuna dair hatalı tespit yapıldığını ancak bunun zaten fiyat değerlendirmesine esas alınmadığı belirtilerek çelişkili bir durum ortaya çıktığını,

davalı sigorta şirketinin emsal olarak aldığı araç değerlerinin gerçeği yansıtmadığını, dava konusu aracın Mart-Nisan 2023 emsal güncel fiyatlarının 4.825.000,00 TL ile 3.500.000,00 TL arasında olduğunu, kazanın yasal süresi içerisinde ihbar edildiğini ancak davalı sigorta şirketi tarafından 20/02/2023, 21/02/2023 ve 06/03/2023 tarihlerinde parçalı olarak ödeme yapıldığını ve müvekkili şirketin bu yönden de zarara uğratıldığını, işbu sebeplerle fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile sadece davalı sigorta şirketinden geç ödenen miktarlar yönünden faiz talep edildiğini,

ancak bu konuda herhangi bir inceleme yapılmadan ve gerekçe belirtilmeden adli yargılama hakkına aykırı olarak davanın reddedildiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklı maddi tazminat talebine ilişkindir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun tazminat ödeme borcuna ilişkin 1427/2. Maddesi gereğince, sigorta tazminatı veya bedeli, rizikonun gerçekleşmesini müteakip ve rizikoyla ilgili belgelerin sigortacıya verilmesinden sonra sigortacının edimine ilişkin araştırmaları bitince ve her hâlde 1446 ncı maddeye göre yapılacak ihbardan kırkbeş gün sonra muaccel olur. Can sigortaları için bu süre onbeş gündür. Sigortacıya yüklenemeyen bir kusurdan dolayı inceleme gecikmiş ise süre işlemez.

Yine, kaza tarihinde yürürlükte olan Kasko Genel Şartlarının B.3.3.4.1. maddesi "Sigortacı hasar ihbarı üzerine talep ettiği belgelerin kendisine eksiksiz olarak verilmesi ve zararın eksper vasıtasıyla tespiti kararlaştırılmış ise eksper raporunun tesliminden itibaren en geç 10 işgünü içinde Genel ve Özel Şartlar kapsamında gerekli incelemeleri tamamlamak ve ödemeye engel bir durumun bulunmaması halinde tazminat miktarını tespit edip sigortalıya ödemek zorundadır. Tazminat ödeme borcu her halde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olur" düzenlemesini getirmiştir.

Dosyadaki belgelere, mevcut delil durumuna, kararın dayandığı delillerle belirtilen gerekçelere, trafik kazası neticesinde perte ayrılan davacıya ait aracın rayiç değerini belirleyen bilirkişi raporunun hükme elverişli olmasına göre, davacı vekilinin aşağıdaki kısım dışındaki sair istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Dava konusu 15/12/2022 tarihli kazanın, davalı sigorta şirketine 21/12/2022 tarihinde ihbar edilmesine, TTK'nın 1427/2. ve Kasko Genel Şartlarının B.3.3.4.1. maddesi uyarınca, tazminat ödeme borcu her halde hasarın ihbarından itibaren 45 gün sonra muaccel olmasına rağmen, davalı sigorta şirketinin 45 günlük süreyi aşarak temerrüde düştüğü anlaşılmaktadır. Hal böyle olunca, davacı vekilinin dava dilekçesinde geç ödeme nedeniyle de alacak talep ettiği nazara alınarak, lk derece mahkemesince bu konuda hesaplama yaptırılarak, sonucuna göre hüküm kurulması gerekirken, davacının bu talebinin göz ardı edilmesi yerinde olmamıştır.

Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK'nın 353/1-a-6. maddesi gereğince kaldırılmasına karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.