Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1467 K.2025/1220

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen ara kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Davacı vekili ihtiyati tedbir/haciz talepli dava dilekçesinde özetle; davacı ...'in, davalı ...'a hiçbir şekilde borçlu olmamasına, davalı ile hiçbir hukuki ilişki ve borç alış verişi olmamasına, kendisine herhangi bir senet vermemesine rağmen davalı tarafından sahte senet düzenlemek suretiyle haksız icra takibine maruz kaldığını, şikayetleri üzerine davalı ...'ın ... Ağır Ceza Mahkemesi ...

Esas sayılı dosyasında yargılandığını ve davacıya yönelik nitelikli dolandırıcılık ve resmi evrakta sahtecilik suçlarını işlediği sabit görüldüğünden cezalandırıldığını, aleyhe yapılan icra takibinin bu süreçte kesinleştiği için işbu davayı açma zarureti doğduğunu, davalı ...'ın tek amacının davacının...'daki taşınmazını sattırıp bu icra takibinden haksız olarak tahsilat yapmak olduğunu, 6 yıl 8 ay ceza almış olmasına ve mahkeme kararıyla dolandırıcı olduğu tescillenmesine rağmen davalının halen davacının taşınmazlarını sattırmak için icra takibinde işlem yaptığını, bu sebeple ivedi olarak tedbiren takibin durdurulması talepleri olduğunu,

aksi halde davacı için geri dönülmesi imkansız sonuçlar doğacağını, davacının takibi durdurmak için (imzanın kendisine ait olmadığını düşündüğünden imza inkarı şeklinde açılan) ... İcra Hukuk Mahkemesi .... Esas sayılı dosyasında takibin durdurulması için,...

İcra Dairesi ... takip sayılı dosyasına yatırmış oldukları 138.000 TL teminatı davalı tarafın henüz gerekçeli karar yazılmadan ve dosya kesinleşmeden - apar topar- kısa kararla çektiğini ve avukatının hesabına aktardıklarını, davacının haksız şekilde hem borçlandırıldığını hem de teminat amacıyla yatırmış olduğu paradan olduğunu, bu sebeple sahtecilik iddiaları da dikkate alınarak takibin teminatsız olarak durdurulmasına karar verilmesini, davacının haklılığının ...

Ağır Ceza Mahkemesince ...

Esas sayılı dosyada verilen kararla sabit olduğunu, yasanın aradığı teminatsız tedbir şartlarının mevcut olduğunu, davalının, davacının ....'deki taşınmazını sattırmak için satış işlemlerine başladığı da göz önüne alındığında, telafisi imkansız zararın doğacağı ortada olduğundan teminatsız olarak tedbir talebinin kabulüne karar verilmesi gerektiğini, bu nedenlerle; öncelikle icra takibinin durdurulmasına yönelik talebin Hukuk Muhakemeleri Kanunu 209 kapsamında şartları oluştuğundan bu madde gereğince teminatsız olarak kabulüne ve ....

İcra Müdürlüğü ....... Esas sayılı dosyasındaki takibin durdurulmasına, davacının davalıya ... düzenleme, ..... ödeme tarihli 50.000 euro bedelli senetle borçlu olmadığının tespiti ile .... İcra Müdürlüğü ....... Esas sayılı dosyasındaki takibin iptaline, senedin iptaline/müvekkile iadesine karar verilmesini talep etmiştir.

İlk Derece Mahkemesi ...... tarihi ara kararı ile; "1-) Mahkememizin...... tarihli ara kararı ile ........ tarihinden sonra talebe konu ..... düzenleme tarihli, ...... vade tarihli, 50.000,00 EURO TL bedelli senet kapsamında 1.834.500 TL (50.000 EURO dava açılış tarihi olan ... tarihindeki değerinin Merkez Bankası efektif satış kuruna göre hesaplanan 50.000 EUROx36,69=1.834.500 TL olduğu tespit edilmiştir.) dava değeri üzerinden % 15 teminat oranında 275.175,00 TL teminat yatırmak veya 275.175,00 TL değerinde kesin ve süresiz teminat mektubu sunulmak üzere bir haftalık kesin süre verilmesine 275.175,00 TL teminat yatırılmadığı takdirde i İcra Dairesi'nin ..İcra sayılı dosyasına ihtiyati tedbir kararının kaldırıldığının bildirilmesine," karar verildiği anlaşılmıştır.

Davacı vekili ..... tarihli dilekçesiyle; Dava konusu senedin sahteliğinin kesinleştiğini, bu sebeple teminatsız olarak icra takibinin durdurulması gerektiğini ileri sürerek, ..... tarihli ara karardan dönülmesini/kaldırılmasını ve dava konusu icra takibinin teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesi.... tarihli ara kararında; "... mahkemenin gerekçesini açıkça belirtmek şartıyla teminat alınmamasına da karar verebileceğinin öngörüldüğü, belirtilen yasal düzenleneme ile ihtiyati tedbir talebinde teminat gösterilmesi zorunluğuna yer verilmekle birlikte yine yasal düzenlemede belirtilen talebin resmi beleye, başkaca kesin delile dayanması yahut durum ve koşullar gerektiriyorsa mahkemenin gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle teminat alınmamasına da karar verebileceği öngörülmek suretiyle hakime teminat alınması hususunda takdir yetkisi verilmiş olup, eldeki davada iddianın ileri sürülüş şekli,

tarafların sıfatları ve teminatın ihtiyati tedbir talep eden tarafın haksız çıkması halinde karşı tarafın bu yüzden uğrayacağı zarara karşı önceden alınan bir önlem mahiyetinde olması hususları nazara alınarak teminat karşılığında ihtiyati tedbir kararı verilmiş olup yasal süresi içerisinde davacı tarafından teminat mahkeme veznesine yatırılmadığından kendiliğinden hükümsüz kaldığı sonuç ve kanaatine varılarak,

itiraz eden davacı vekilinin itirazlarının Mahkemenin ..... tarihli ara kararına itirazına ilişkin ...... tarihli dilekçesindeki itirazının reddine, Mahkemece ...... tarihli tedbir kararına ilişkin verilen kesin süreye rağmen teminat yatırılmadığı anlaşıldığından tedbir kararının hükümsüz kaldığının tespitine, bu hususta ilgili icra dairesine müzekkere yazılmasına" dair karar verilmiştir.

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle.

İlk derece mahkemesinin ara kararı usule ve yasaya açıkça aykırı olduğunu, ilk derece mahkemesince icra takibine yatacak paranın alacaklıya ödenmemesi için vermiş olduğu teminat alınması kararının açıkça usule ve yasa hükümlerine aykırı olduğunu, dava konusu senedin kesinleşmiş mahkeme kararı ile sahte olduğunu, HMK 392 gereğince teminatsız tedbir kararı verilmesi gerektiğini, öncelikle davalı alacaklının dolandırıcı olduğu, dava konusu senedin sahte olduğu ...

İstinaf dairesinin ....

Ağır Cezanın kararını onamasıyla artık sabit olduğunu, ceza hakiminin kesin nitelikteki hükmü hukuk hakimini bağladığını, müvekkilinin yaşlılığından ve bilgisizliğinden yararlanılarak ele geçirilmiş sahte bir senetle icra takibi yapıldığının kesinleştiğini, kesinleşmiş bir mahkeme ilamı ile takibe konu senedin sahte olduğu sabit olduğuna göre, takibin teminatsız durdurulmasının elzem olduğunu, sahte bir senetle müvekkilinin taşınmazının satış işlemlerine davalı devam ettiğini, telafisi imkansız zararların oluşacağını, bu nedenlerle emsal istinaf daire kararları ve ...

Bam'ın onama kararı da dikkate alınarak istinaf başvurusunun kabulüne karar verilmesini, incelemenin duruşmalı yapılmasını; halihazırda.... BAM ....

Sayılı dosyada takibin durdurulmasını, taleplerinin reddine ilişkin istinaf başvurusu görüşüldüğünden konu birliği de bulunduluğundan yargılamanın seriliği açısından başvurunun o dosyada görüşülmesini, takibinin teminatsız durdurulması talebinin reddine dair istinafa konu usule ve emredici yasa hükümlerine açıkça aykırı ilk derece mahkemesinin ara kararının kaldırılmasını, ....

İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyasındaki takibin teminatsız olarak tedbiren durdurulmasına karar verilmesini talep etmiştir.

HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Dava; icra takibinden sonra açılan menfi tespit, istinaf başvurusuna konu uyuşmazlık ihtiyati tedbir istemine ilişkindir.

Davacı vekili dava dilekçesi ile; öncelikle icra takibinin durdurulmasına yönelik taleplerinin HMK 209 kapsamında şartları oluştuğundan bu madde gereğince teminatsız olarak kabulüne ve ... İcra Müdürlüğü ... sayılı dosyasındaki takibin durdurulmasına, müvekkilinin davalıya .... düzenleme, .... ödeme tarihli 50.000 euro bedelli senet nedeniyle borçlu olmadığının tespiti ile ... İcra Müdürlüğü .... sayılı dosyasındaki takibin iptaline, senedin iptaline/müvekkiline iadesine karar verilmesini ve davalı aleyhine kötüniyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

İlk derece mahkemesince dava icra takibinden sonra açılan menfi tespit davası olduğundan icra takibinin tedbiren durdurulması talebinin reddine, davacının adli yardım talebi bulunduğundan bu talep değerlendirilinceye kadar teminat alınmaksızın icra veznesindeki paranın davalı alacaklıya ödenmemesine karar verildiği, yine mahkemenin .... tarihli ara kararı ile yasal koşulları bulunmadığından davacının adli yardım talebinin reddine karar verildiği, davacı tarafın bu karara itiraz ettiği, .....

Asliye Ticaret Mahkemesince itirazın reddine karar verildiği, davacının adli yardım talebi reddedildiğinden ilk derece mahkemesince bu defa dava konusu senet bedelinin %15i teminat karşılığında icra veznesine girecek paranın davalı alacaklıya ödenmemesine dair karar verildiği, teminat yatırılmadığı takdirde daha önce adli yardım talebi değerlendirilinceye kadar teminatsız olarak verilen tedbir kararının kalkacağının ve bu hususta İcra Müdürlüğüne müzekkere yazılmasına karar verildiği, davacı tarafça dava konusu senedin sahteliğinin....

Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında hüküm altına alındığı gerekçesiyle teminat karşılığında icra veznesine girecek paranın davalı alacaklıya ödenmemesine dair ara karara itiraz edildiği, itirazı değerlendiren mahkemenin ... tarihli ara kararına itirazına ilişkin .... tarihli dilekçesindeki itirazının reddine ve verilen kesin süreye rağmen teminat yatırılmadığından tedbir kararının hükümsüz kaldığının tespitine karar verdiği,

davacı tarafça ... tarihli dilekçe ile teminatsız olarak ihtiyati tedbir kararı verilmesi talebinin reddine dair.... tarihli ara kararın istinaf edildiği ancak bu arada icra takibinin tedbiren durdurulması talebinin reddine dair kararın istinaf edilmesi üzerine kararın Dairemizce tedbir harcı alınmadan talebin esasının değerlendirilmesi nedeniyle kaldırıldığı, bu karardan sonra davacı tarafça tedbir harcının tamamlandığı ve ilk derece mahkemesince .... tarihli ara karar ile “Davacı vekilinin ihtiyati tedbir talebinin KISMEN KABULÜNE KISMEN REDDİNE,

-Davacı vekilinin takibin durdurulmasına yönelik tedbir kararı verilmesi talebinin REDDİNE,Takip miktarının (889.640,86TL) %15 'i oranında 133.446,12 TL teminat mahkememiz veznesine yatırıldığında ya da kesin teminat mektubu sunulduğunda .... tarihinden sonra talebe konu ... düzenleme tarihli, .... vade tarihli, 50.000,00 EURO TL bedelli senet kapsamında icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesine,2-) İş bu ara kararın gereği için ... İcra Dairesi'nin ... İcra sayılı dosyasına müzekkere yazılmasına,”dair karar verildiği dosya kapsamından anlaşılmaktadır.

Sonuç olarak davacı tarafın istinaf talebinin .... İcra Müdürlüğü .... esas sayılı dosyasında takibe konu .... düzenleme, .... ödeme tarihli 50.000 euro bedelli senedin sahte olduğunun ... Ağır Ceza Mahkemesinin ... esas sayılı dosyasında tespit edildiği gerekçesiyle .... İcra Müdürlüğü ... esas sayılı dosyasındaki takibin teminatsız olarak tedbiren durdurulması istemine yönelik olduğu, bu talebin reddine dair ilk derece mahkemesi ara kararının istinaf edildiği anlaşılmaktadır.

Dosyanın incelenmesinden; ..... Ağır Ceza Mahkemesinin ..... esas,... karar sayılı ilamı ile dava konusu senet üzerindeki imza davacıya ait ise de davalının senet bedeli kadar davacıya elden borç verdiği savunmasına itibar edilmediği, senedin davalı tarafından davacıya yapacağı iş için sözleşme imzalatma mizanseniyle farkettirmeden imzalatıldığı, bu suretle davalının Nitelikli Dolandırıcılık ile Resmi Belgede Sahtecilik suçlarını işlediği kanaatine varılarak her iki suçtan ayrı ayrı cezalandırılmasına karar verildiği, kararın .... Ceza Dairesi incelemesinden geçerek kesinleşmiş olduğu anlaşılmaktadır

İİK'nın 72/3. fıkrasına göre, icra takibinden sonra açılan menfi tespit davasında ihtiyati tedbir yolu ile takibin durdurulmasına karar verilemez. Ancak borçlu gecikmeden doğan zararları karşılamak ve alacağın % 15'inden aşağı olmamak üzere göstereceği teminat karşılığında mahkemeden ihtiyati tedbir yolu ile icra veznesindeki paranın alacaklıya verilmemesini isteyebilir.

Öte yandan takibe konu kambiyo senedinin soyut iddialarla sahteliğinin iddia edilmesi, HMK'nın 209. maddesi uyarınca takibin durdurulması sonucunu doğurmaz. Anılan hüküm, genel mahkemelerde açılan davalarla ilgili olarak kambiyo senedinin hiç bir işleme esas alınamayacağını, başka bir anlatımla delil olarak kullanılamayacağını öngörmektedir. Ayrıca belirtmek gerekirse. İcra ve iflas hukuku, icra ve iflas takiplerinin usul hukuku niteliğindedir.

Bu hukuk dalının amacı, bir yandan takip alacaklısının alacağına kavuşması için borçlu veya üçüncü kişilerin çıkarabilecekleri zorlukları ortadan kaldırmak, diğer yandan kötüniyetli takiplere karşı takip borçlusunun kendisini korumasını sağlayacak hukuki çareler bulmak, bu arada takipten etkilenen üçüncü kişilerin menfaatlerini korumak, takip işlemlerinin yapılması sırasında insan hak ve hürriyetlerinin ihlal edilmesini önlemektir.

İcra iflas hukukunun en önemli kaynağı İcra ve İflas Kanunu olup, bu Kanun, icra ve iflas takibinden, tahsile kadar uygulanması gereken usul hükümlerini düzenlemektedir.

6100 Sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu ise, İcra ve İflas Kanunu'nda bir hüküm olmayan hallerde, ancak İcra ve İflas Kanunu'nda açıkça gönderme olması (İİK 50, 68/a-4 gibi) veya bu kanunun özel veya genel hükümlerine aykırı olmaması (zorunlu dava arkadaşlığı) hallerinde uygulanabilir. Bu ilkeler ışığında HMK'nın 209/1. maddesinin ilamsız icra takiplerine etkisi değerlendirilmelidir. Bu maddeye göre “adi bir senetteki yazı veya imza inkar edildiğinde, bu konuda bir karar verilinceye kadar, o senet herhangi bir işleme esas alınamaz.” Bu maddenin icra takiplerinde uygulanması gerektiğine ilişkin olarak İcra ve İflas Kanununda bir hüküm bulunmamaktadır.

Kambiyo senetlerine özgü haciz yolu ile yapılan takipte, takibe konu kambiyo senedi altındaki imzaya itiraz, İİK'nın 170. maddesinde özel olarak düzenlendiğinden, imza inkarı nedenine dayalı sahtelik iddiası hakkında, sonraki genel kanun olan HUMK'nın 209. maddesi uygulanamaz. İmza itirazı, İİK'nın 170/1. maddesi uyarınca satıştan başka icra takip muamelelerini durdurmaz. Ancak icra mahkemesi itirazla ilgili kararına kadar takibin geçici olarak durdurulmasına karar verebilir (İİK. M. 170/2).

Borçlunun sahtelik nedenine dayalı olarak açtığı menfi tespit davası, İİK'nın 72. maddesi kapsamında bir dava olup, anılan maddedeki usule göre mahkemeden alınacak ihtiyati tedbir kararı ile icra takibi durdurulabilir. Sahtelik nedeniyle açılan menfi tespit davası, Cumhuriyet Savcılığına aynı nedenle yapılan şikayet ve ceza mahkemesinde açılan davada kendiliğinden icra takibini durdurmaz ve bekletici mesele yapılamaz. (HGK'nın 08/06/2016 tarih ve 2014/12-1128 Esas, 2016/774 Karar aynı yöndedir)

Ancak sahteciliğin soyut bir iddia olmaktan çıkarak somut delillere ulaşıldığı durumlarda HMK'nın 389, 209/1. ve 72/2. maddeleri birlikte değerlendirilerek takibin tedbiren durdurulması mümkündür. Böyle bir senede dayanılarak başlatılan takibin dava sonuna kadar devam etmesi, bu davadan beklenen sonucu tamamen ortadan kaldırabilecektir. Başka bir ifadeyle, telafisi mümkün olmayan sonuçlar doğurabilecektir.

Somut olayda ise; dava konusu senedin sahte olduğu ceza davasında hüküm altına alınmış, verilen karar istinaf incelemesinden geçerek kesinleşmiştir.Bu nedenle kesinleşen ceza dosyası ilamı gözönüne alındığında ilk derece mahkemesince, takibin durdurulması yönündeki ihtiyati tedbir talebinin kabulü gerekirken reddine karar verilmiş olması hatalı görüldüğünden davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.2 md. gereğince kabulüne, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılarak davacı yanın icra takibinin teminat alınmaksızın tedbiren durdurulması talebinin kabulüne karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.