Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1570 K.2025/1279

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı tarafça istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: ... sayılı kayıtlı 35.166,72 m2 miktarındaki 99 Adet 2 katlı Turistik Tesis İdare Binası ve Arsası niteliğindeki taşınmazın, Milas Tapu Müdürlüğü' nde müvekkili Kooperatif adına kayıtlı olduğunu, davalı tarafın 11 numaralı konutu kullanan kooperatif üyesi olduğunu, Müvekkili Kooperatif’in 99 üyesi olup, sitede henüz ferdi mülkiyet tesis edilmediğini, davalı tarafın,

ekte fotoğrafta görüldüğü üzere kooperatife ait ortak alanda 07/07/2019 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısı gündeminde genel kurulda oybirliği ile kabul edilmiş "site işletme ve kullanma ana yönergesinin 31 madde ile revize edilmiş yeni hâline aykırı biçimde bir kısım imalatlar yaptığını, 07/07/2019 tarihli Olağan Genel Kurul Toplantısında oybirliği ile kabul edilip yürürlüğe giren Ana Yönerge'nin Tanımlar Başlıklı 1 nci maddesi ile konutlar dışında kalan alanlar "ortak yerler" olarak tanımlandığını, aynı Yönergenin 2,3,4,5,6,21 ve 22 nci maddeleri ile özetle.

Site içinde bulunan herkesin Site' de huzurlu bir ortamda yaşamlarını devam ettirmeleri için kullanımlarına tahsis edilmiş konutlarını ve ortak tesisleri kullanırken komşularını rahatsız etmemesi gerektiği, sitenin ortak yer, konut ve tesisleri ile bir bütün olduğu,

bir bütünün parçası olan konutlara ilişkin işlem, eylem ve davranışlarda Site'nin genel ahengini korumakla yükümlü oldukları, ortakların kullanımlarına tahsis edilmiş konutları kullananların ilave yapamayacakları gibi, komşularının manzarasını kısıtlamayacak biçimde kullanmak zorunda oldukları,

ortakların kendilerine tahsis edilmiş konutların bahçelerine komşusunun deniz manzarasını engelleyici hacim teşkil eden portatif veya sabit eşya inşa edemeyecekleri gibi genel olarak huzurlu bir ortamda dinlenmeyi sağlayacak hükümler ile tüm ortakların bu hükümlere uymakla yükümlü olduğu aksi halde aynı Yönerge' nin 27 nci maddesine göre Yönetim Kurulu'na yükümlülüğe uymayan ortağı "ortaklıktan çıkarma yetkisi" verildiği hususu kabul edildiğini, davalı tarafın, 1163 sayılı Kooperatifler Kanunu, 4721 sayılı Türk Medeni Kanunu,

Olağan Genel Kurul Kararları ve Site Ana Yönerge hükümlerine aykırı biçimde kullanımına tahsis edilmiş 84 numaralı konutun bahçe bölümüne kamelya yapmak suretiyle bir kısım site sakinlerinin manzarasını kapatmış olması nedeniyle kamelyayı kaldırması için müvekkil Kooperatif tarafından Milas 3. Noterliği aracılığıyla 12 Ağustos 2022 tarih ve 09234 yevmiye numaralı ihtarname gönderilmiş ise de;

davalı taraf müdahalesine son vermediğini, davalının, müvekkilinin Kooperatif’in Olağan Genel Kurul Toplantına katılmış olup, Toplantı Kararı ile tadil edilmiş ve oybirliği ile kabul edilmiş Site Ana Yönergesi’nden haberdar olduğunu, davalının yaptığı haksız müdahale nedeniyle, davacı müvekkilinin haklı davasının kabulü ile; ... sayılı kayıtlı 35.166,72 m2 miktarındaki 99 Adet 2 katlı Turistik Tesis İdare Binası ve Arsası niteliğindeki taşınmaz ana taşınmaz üzerindeki davalıya tahsis edilmiş 11 kapı numaralı bağımsız bölümün ortak alanda meydana getirdiği müdahalesinin ve haksız el atmasının önlenmesine,

site ana yönergesine aykırı yapı ve imalatların kal'ine, taşınmazın eski haline getirilmesine ve ortak alanın davacının kullanımı için teslim edilmesine, davalarının eski hale getirme ve yıkım bedeli 500,00 TL olarak belirlendiği üzere arttırmak koşuluyla belirsiz alacak davası olarak kabul edilmesine, ihtarname masrafları, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle: Müvekkilinin kooferatifin ortağı olarak 11 nolu bağımsız bölümünü kullanma hakkına sahip olduğunu, müvekkilinin kendisine tahsis olunan 11 nolu bağımsız bölümün cephesinin güney - batı yönünde olması nedeniyle yaz aylarında güneşten korunmak için kendisine tahsis eline 11 nolu bağımsız bölümün bahçe bölümünde davacı kooperatif ortakları tarafından onaylanan "Site İşletme Ve Kullanımı Ana Yönergesi" uyarınca, yönergede belirlenen kriterlere uygun ve diğer ortakları rahatsız etmeyecek şekilde düzenleme yaptığını, davacı tarafından sunulan ...

Kooperatifi Site İşletme ve Kullanım Ana Yönergesi incelendiğinde, Yönergenin 1 maddesinde;"KONUT/DAİRE" ad çekme yoluyla 25.01.1987 tarihinde ortakların kullanımına tahsis olunan 99 adet bahçeli binalardan her birini..."ORTAK YERLER" konutlar dışında kalan yol, bahçe, çiçeklik, park, sahil şeridi, plaj, yüzme havuzu lojmanlar ve bunun gibi müşterek tesis ve yerleri ifade ettiğini, müvekkilin kullandığı bahçenin 1. Maddedeki konut/daire tanımlamasındaki bahçeli bina olduğunu, müvekkilinin hiç bir suretle 1.maddesi ortak alan tanımlamasındaki bahçe tanımında müdahalede bulunmadığı gibi tecavüzününde söz konusu olmadığını,

müvekkilinin hiçbir surette 1. maddedeki ortak alan tanımlamasındaki bahçe tanımında müdahalede bulunmadığı gibi tecavüzü de söz konusu olmadığını, davacının tamamen yanıltıcı olarak bağımsız bölümün ortak alanda meydana getirdiği müdahaleden söz ettiğini, bir bağımsız bölümün ortak alanda müdahalesinden söz edilemeyeceğini, zilyetliğinde bulunan bahçeli bina dışında hiçbir bir alanı kullanmadığı gibi müdahale ve tecavüzü olmadığını, müvekkilinin kullanımında olan 11 nolu bağımsız bölüme üsten bitişik olan 10 nolu bağımsız bölümün zilyedi tarafından öncelikle avlu (hayat) içine,

hem kendi hayat duvarına hem müvekkil 11 nolu konut duvarına yakın Karabiber ağacı diktiği, ağacın 11 nolu konutun hayat duvar ve temelini çatlattığı, ağacın agresif köklerinin konutunun atık su giderlerini tıkadığı, şikayetler üzerine 10 nolu konutun kullanım hakkına sahip ..., ana yönergeyi ihlal ederek sırf ağacı kesmemek için ağacın köklerini rahatlatmak maksadıyla, çatlayan hayat duvarı ve temelini 2 metre kadar yıkması ve duvardan geçen tesisat borularının yerini değiştirmesi ve ağacın kökleri için kooperatif genel alanına tecavüz ederek 2 metre kare kadar yeri betonla çevirdiği bu suretle, yığma tekniği ile yapılmış,

hep birbirine bağh çalışan binaların temel ve duvar sistemini zayıflattığı bunun yapıların ana sistemlerine yapılan müdahale olduğu, yapıların ana sistemini bozması ile telafisi imkansız zararların doğuracını belirtilerek ihtarnamenin keşide ettiğini, müvekkilinin, bir hukuksuz davranışı olmadığı gibi komşularına zarar verecek nitelikte bir davranış sergilemediğini, davacının tamamen müvekkilin dava öncesi keşide ettiği ihtar sebebiyle,

ihtarda belirtilen 10 nolu bağımsız bölüm zilyedinin taleplerine cevap verecek nitelikte davranış sergileyerek uzlaşmacı olmaktan uzak bir şekilde ortaklar arasında husumet doğuran bir tutum içinde kötüniyetli olarak iş bu davayı ikame ettiğini, açılan davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Yasada nelerin taşkınlık sayılacağı yönünde genel bir kural öngörülmediği, Hakimin her somut olayın özelliğini, taşınmazın durumunu, niteliğini ve yerel adetleri gözeterek komşuların birbirine göstermekle yükümlü oldukları tahammülün sınırını, çıkar çatışmalarını olaya en uygun düşecek şekilde çözümlemesi gerektiği, her ne kadar dava konusu 11 nolu bağımsız bölümün kullanımına terkedilen kısımda yapılan pergolenin 10 numaralı bağımsız bölümün manzarasını kısmen kapatıldığı yönünde rapor düzenlenmiş ise de, Mahkememizce yapılan keşif gözleminde,

ortak alan olarak adlandırılan ve davalının pergole yaptığı alanın her kooperatif malikine yani bağımsız bölümüne tahsis edilen alan olduğu, her kooperatif hissedarının ( dava konusu edilmeyen 3. Kişilere ait bağımsız bölümlerde de) kendine hasredilen alanda, birbirinden farklı bazı imalatlar yaptığı, davalı tarafından yapılan imalatın açılır kapanır şeklinde düzenlenmiş ve sabit bir yapı olmadığı, bu pergolenin, üst tarafta oturan kooperatif üyesinin manzarasını engellemediği, bu hususun komşuluk katlanma sınırını aşan bir davranış olmadığı gerekçesiyle "Davanın REDDİNE," dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Yerel mahkeme kararının hakka ve hukuka uygun olmadığını, davalının kendisine ait bağımsız bölümün bahçesinde açılabilir ve kapanabilir pergole yaptırdığının 16/05/2024 tarihinde yapılan keşifte ve bilirkişi raporunda sabit olduğunu, keşif tarihinde davalı kendisine tahsis edilen 11 nolu yazlıkta yaşamadığı için manzara sanki kısmen kapatılıyor gibi fotoğraflandığını, pergolenin tamamen kapanmış/zemini örten ve manzarayı kapatan durumu ise davalı evde olmadığı için gözlemlenemediğini, davalı tarafın konutu yazlık olarak kullandığını,

yaz sezonunda yazlığına gelen davalının pergoleyi yaz sezonu boyunca üstü örtülü kullandığını, böylece komşusunun manzarasını engellediğinin açık olduğunu, yerel mahkemenin davanın reddine karar vermesinin müvekkil Kooperetife üye ortaklar arasında huzur ve barışın bozulmasına sebebiyet verdiğini, bu nedenlerle istinaf başvurusunun kabulü ile yaz sezonunda kamelya açık biçimde iken kamelya nedeniyle kapanan deniz manzarası ile birlikte denizden esen rüzgarı olumsuz etkilediği, müdahalenin komşuluk hukukuna göre katlanılamaz boyuta geldiği değerlendirilerek, İlk Derece Mahkemesi'nin ...

Esas ...

Karar sayılı 14/01/2025 tarihli kararının kaldırılmasına, ... sayılı kayıtlı 35.166,72 m2 miktarındaki 99 Adet 2 katlı Turistik Tesis İdare Binası ve Arsası niteliğindeki taşınmaz ana taşınmaz üzerindeki davalıya tahsis edilmiş 11 kapı numaralı bağımsız bölümün Bilirkişi Raporu ile tespit edilmiş alanda meydana getirdiği kamelya/pergole yapımından kaynaklı müdahalesinin ve haksız el atmasının önlenmesine, site ana yönergesine aykırı kamelya/pergole ve imalatlarin kal'ine, taşınmazın eski haline getirilmesine,

infaz aşamasında kâl bedelinin davalı taraftan tahsiline, ihtarname masrafları, yargılama giderleri ve avukatlık ücretinin davalıya yükletilmesine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; Dava, el atmanın önlenmesi ve kal istemine ilişkin olup, mahkemece davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davacı kooperatif, ana taşınmazın tapuda davacı kooperatif adına kayıtlı olup, davalının 11 nolu konutu kullanan kooperatif üyesi olduğunu, sitede henüz ferdi mülkiyet tesis edilmediğini, davalının kooperatife ait ortak alanda, kooperatifin 07/07/2019 tarihli olağan genel kurul toplantısına oybirliği ile kabul edilmiş olan karara aykırı olarak ortak alanda bir kısım imalatlar gerçekleştirerek kullanımına tahsis edilmiş konutun bahçe bölümüne kamelya yapma sureti ile bir kısım site sakinlerinin deniz manzarasını kapattığını,

davalının ortak alana haksız müdahale niteliğindeki müdahalesinin ve haksız elatmasının önlenmesi ile yapılan her türlü imalat ve yapının kal'ini ve eski hale getirilmesini talep ettiği; davalının ise yaptırdığı portatif gölgeliğin kendi zilyetliğinde bulunan konutun bahçeli alanına yapıldığını, ortak alana bir müdahalesinin bulunmadığını, Site İşletme ve Kullanım Yönergesine uygun hareket ettiğini, portatif gölgeliğin tamamen güneşten korunma amaçlı diğer komşularının deniz manzarasını kapatmayacak şekilde ve yönergede belirlenen şartlara uygun şekilde yapıldığından davanın reddini talep ettiği anlaşılmıştır.

Mahkemece dava konusu taşınmaza ilişkin tapu kaydı dosya içerisine getirtilmiştir. İncelenmesinde, taşınmazın davacı kooperatif adına kayıtlı olup, 35.166,72 m2 ve "99 adet 2 katlı turistik tesis sosyal tesis idare binası ve arsası" vasfında olduğu, taşınmaz üzerinde kat mülkiyet ve kat irtifakı kurulmadığı anlaşılmıştır. Mahkeme, vaziyet planlı mimari projeyi, yapı ruhsatını ve yapı kullanma izin belgesini dosya içerisine getirtmiştir.

Mahkeme, dava konusu mahalde keşif yapmış; bilirkişiden rapor almıştır. Bilirkişi kök ve ek raporunda, davaya konu pergolenin ölçüleri ve bulunduğu konum gösterilerek pergolenin davalının zilyetliğindeki bağımsız bölümün bahçesinde bulunduğu, deniz manzarasını kısmen kapattığı, pergolenin proje harici ilave yapı olduğunun belirtildiği.

Mahkemece yapılan keşif gözleminde, ortak alan olarak adlandırılan ve davalının pergole yaptığı alanın her kooperatif malikine yani bağımsız bölümüne tahsis edilen alan olduğu, her kooperatif hissedarının ( dava konusu edilmeyen 3. Kişilere ait bağımsız bölümlerde de) kendine hasredilen alanda, birbirinden farklı bazı imalatlar yaptığı, davalı tarafından yapılan imalatın açılır kapanır şeklinde düzenlenmiş ve sabit bir yapı olmadığı, bu pergolenin, üst tarafta oturan kooperatif üyesinin manzarasını engellemediği, bu hususun komşuluk katlanma sınırını aşan bir davranış olmadığı anlaşıldığından davanın reddine karar verildiği anlaşılmıştır.

Tüm dosya kapsamı dikkate alındığında; davanın, kat irtifakı veya kat mülkiyeti kurulmamış; toplu yapı site yönetimine geçilmemiş kooperatife ait sitede; davalıya tahsisi yapılan ve onun kullanımındaki bağımsız bölümün bahçesinde bulunduğu, ortak alanda bulunmadığı bilirkişi raporu ve yapılan keşif ile sabit olan açılabilir/kapanabilir gölgeliğin (pergolenin) bir kısım site sakinlerinin deniz manzarasını kapattığından bahisle oluşan haksız müdahalesinin önlenmesi ve kal istemli açılan dava olduğu,

mahkemece davaya konu ve manzarayı kapattığı ileri sürülen, bağımsız bölümün bahçesindeki açılabilir ve kapanabilir pergolenin açılır kapanır duruma getirilebilir nitelikte olduğundan davanın reddine karar verilmiş ise de; keşfen hazırlanan bilirkişi raporunun yetersiz olduğu anlaşılmıştır.

Buna göre mahkemece refakate inşaat mühendisi bilirkişi alınarak ve mahalde yeniden keşif yapılarak pergolenin tamamen kapanmış/zemini örten ve manzarayı kapattığı iddia olunan durumu gözlemlenerek ve kapalı hali ile gerekli ölçümler yapılarak, pergolenin gölgelik işlevi ve yaz sezonu boyunca gündüz güneşin etkin olduğu saatlerde üstü kapalı olarak kullanılacağı da nazara alınarak başka site sakinlerinin manzarasını kısmen/tamamen engelleyip engellemediği,

pergolenin kapalı hali ile davalının kullanımındaki konutun komşularının manzarasının ne kadarını kapattığı, kısmen/tamamen manzarayı kapatma durumu var ise bu hususun komşuluk hukukuna göre katlanılabilir sınırlar içinde kalıp kalmadığı,

alınması gereken önlemlerin neler olması gerektiği yönünde kooperatifin Site İşletme ve Kullanım Yönergesi içeriği de değerlendirilerek ek rapor alınması ve Kooperatifler Kanunu'nun 23. maddesi gereğince koopertifin üyeler arasında eşit davranma yükümlülüğü olup, bu yükümlülük karşısında kooperatifin, aynı koşulları taşıyan üyeleri arasında eşit işlem yapmak yine yasa ve ana sözleşme ile Genel Kurul Kararlarını uygularken dürüstlük ilkesine uygun hareket etmek, çelişkili davranışlardan kaçınmak yükümlülüğü altında olacağı da gözetilerek,

oluşacak sonuca göre karar verilmesi gerekin iken, yetersiz inceleme ile davanın reddine karar verilmesi isabetsiz olmuştur.

Ayrıca kabule göre de, bilirkişi raporunda kal ve eski hale getirme bedeli olarak belirlenen 7.200,00 TL bedele ilişkin harcın davacı tarafa tamamlattırılmadan davanın esası hakkında karar verilmesi isabetsiz olmuştur. Açıklanan nedenlerle, davacı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.