Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1779 K.2025/2051

... VEKİLLERİ : Av. ... Av. ... Av. ...

DAVALI

1- ...SİGORTA ANONİM ŞİRKETİ ... VEKİLİ : Av. ...

DAVALI : 2- ... ...

DAVANIN KONUSU

Tazminat (Haksız Fiilden Kaynaklanan)

G.KARAR YAZIM TARİHİ : 11/12/2025

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı sigorta şirketi vekilince istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ GÖRÜŞÜLDÜ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle: 11/09/2021 tarihinde davalı ....'nın işleteni ve maliki olduğu ... plaka sayılı aracıyla ... ili ... ilçesi ... Caddesi ... önünde yolun en sağ tarafında park halindeyken ....

Kavşağı istikametine doğru U dönüşü yapmak istediği esnada davacıya ait ....plakalı motorlu bisikleti ile ... kavşağı istikametinden gelip .... caddesine takiben .... kavşağı istikametine seyir halinde iken motosikletinin ön kısımları ile sürücü .... sevk ve idaresindeki ... plakalı aracın sol ön kapı kısmına çarpması sonucu yaralanmalı ve maddi maddi hasarlı trafik kazası meydana geldiğini, kazanın oluşumunda davalı araç sürücüsünün tam kusurlu olduğunu, müvekkilinin kaza neticesinde sol femur şaft kırığı, sağ femur şaft kırığı meydana geldiğini ve ...Üniversite Hastanesinde 15/09/2021 ve 17/09/2021 tarihinde iki ameliyat olduğunu,

ameliyat neticesinde her iki bacağına platin ve toplam 8 vida takıldığını ve uzuvda güç kaybı oluştuğunu, müvekkilinin 15 dakikadan fazla ayakta duramadığını, sol ayağında kalıcı şekilde aksama meydana geldiğini, müvekkilinin muayeneleri nedeniyle SGK'nın karşıladığı ödemeler dışında ödemelerde bulunduğunu, manevi tazminat açısından, davalılar (kasko poliçesi) müştereken müteselsilen sorumlu olduğunu, müvekkilinin ....Eğitim ve Araştırma Hastanesinden alınan rapora göre %12 oranında işgücü kaybı engeli tespit edildiğini, müvekkilinin kaza nedeniyle askerliğe elverişli olmadığı tespit edildiğini,

müvekkilinin vatani görevini yerine getirememesi ve halk arasında ''çürük'' olarak adlandırılmasının ve bu ithamla kendisiyle alay edilmesinin acısını yaşadığını ve tüm bu yaşananlarda müvekkilinin daha da yıprandığını, 24/08/2023 tarihinde yine davalı sigorta şirketinin .... kasko poliçe numarası üzerinden müracaat edildiğini, sonuç alınamadığını, bu nedenlerle trafik kazası sonucu müvekkilinin yaşadığı manevi olarak yıpratıcı olan bu süreçte,

kazazede olan müvekkilinin düştüğü bu durumu tatmin ederek bir nebze de olsa azaltmak için manevi olarak yıpranan ve malul duruma düşen müvekkilin 100.000.00 TL manevi tazminatın davalı Bedri Kamara ile davalı sigorta şirketinden (kasko poliçesi kapsamında) haksız fiilin gerçekleştiği tarih olan 11/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte tahsiline,

müvekkilinin geçici/tam işgöremezlik nedeniyle iş ve kazanç kaybı olarak şimdilik 500,00 TL ile sürekli işgöremezlik nedeniyle iş ve kazanç kaybı olarak şimdilik 500,00 TL maddi tazminat ile 3.637,37 TL tedavi giderinin haksız fiilin gerçekleştiği tarih olan 11/09/2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsiline, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davalı tarafa tahmiline karar verilmesini dava ve talep etmiştir.

Davacı vekili 05/03/2025 tarihli bedel artırım dilekçesi ile; müvekkilinin geçici/tam işgöremezlik nedeniyle iş ve kazanç kaybı olarak uğradığı maddi tazminatını bilirkişi raporu doğrultusunda 32.451,27-TL artırarak 32.951,27-TL'ye ve de sürekli kısmi işgöremezlik nedeniyle iş ve kazanç kaybı olarak uğradığı maddi tazminatını bilirkişi raporu doğrultusunda 1.401.695,10TL artırarak 1.402.195,10-TL'ye yükseltmiş ve talebini harçlandırmıştır.

Davalı sigorta vekili cevap dilekçesinde özetle: Maddi tazminat taleplerinin kalem kalem belirtilmediğini, müvekkili şirkete başvuru şartının usulüne uygun olarak yerine getirilmediğini, davacının kusur durumunun öncelikle tespit edilmesi gerektiğini, müvekkili şirketin kaza tarihi itibari ile sürekli iş göremezlikten sorumlu olduğunu, diğer tazminat taleplerinde sorumluluklarının olmadığını, SGK tarafından karşılanması beklenen bakıcı, tedavi gideri ve geçici iş göremezlik giderlerinin talep konusu olmasının hukuka aykırı olduğunu, müvekkilinin sorumluluğunun poliçe limitleri ile sınırlı olduğunu,

maluliyet oranı bakımından müvekkilinin sorumluluğunun söz konusu kaza ile illiyet bağı kurulabilen maluliyet oranı ile sınırlı olduğunu, davacının kaza öncesinde vücudunda bulunan rahatsızlıklar, doğuştan getirdiği genetik arazlar ya da geçirmiş olduğu diğer kazalar sonucunda oluşan arazlar nedeniyle müvekkili şirketin sorumluluğuna gidilmesinin hukuken mümkün olmadığını, zarar görenin kazadan kaynaklı maluliyet oranının da yetkili kurumlarca tespiti gerektiğini, müvekkili şirketin temerrüde düşmediğini, kabul anlamına gelmemekle, tazminat hesabının kanunda belirtilen usule göre yapılması gerektiğini,

talep edilen manevi tazminat miktarının fahiş olduğunu, genel şartlar gereği davanın reddinin gerektiğini, haksız, mesnetsiz, usul ve yasaya aykırı davanın reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin davacı üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava dilekçesinin usulüne uygun tebliğine rağmen davalı Bedri Kamara cevap dilekçesi ibraz etmeyerek davacı yanın dava dilekçesindeki iddialarını inkar etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk Derece Mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile özetle; tarafların iddia ve savunmaları, dosya kapsamında toplanan tüm deliller, tanık beyanları, adli tıp raporu, bilirkişi kök ve ek raporları birlikte değerlendirilmek suretiyle;

"1- A-) Davacının Sürekli İş Görememezlikten kaynaklanan tazminat davasının KABULÜ ile, 1.402.195,10-TL'nin davalı sigorta şirketi 430.000,00-TL 'sinden ZMMS poliçe teminat limiti ile 250.000,00-TL'sinden İMM teminat limiti ile olmak üzere toplam 680.000,00-TL'sinden temerrüt tarihi olan 05.01.2022 tarihinden, davalı Bedri Kamara tamamından kaza tarihi olan 11.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

2-) A-) Davacının Geçici İş görememezlikten ve Tedavi Giderinden kaynaklanan tazminat davasının KABULÜ İLE, 32.951,27-TL Geçici İş Göremezlik Tazminatı ve 3.637,37-TL Tedavi Gideri tazminatının davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan 05.01.2022 tarihinden davalı ... 'dan kaza tarihi olan 11.09.2021 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olmak üzere davalılardan alınarak davacıya verilmesine,

3-) A-) Davacı Manevi Tazminat Talebi yönünden davanın KISMEN KABULÜ KISMEN REDDİ İLE, 75.000,00-TL Manevi Tazminatın (62.500,00-TL'sinden davalı sigorta şirketi, davalı .... ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumlu olmakla) davalı ...'dan kaza tarihi olan 11.09.2021, davalı sigorta şirketinden temerrüt tarihi olan 05.01.2022 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile müştereken ve müteselsilen alınarak davacıya verilmesine," dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı sigorta şirketi vekili istinaf başvuru dilekçesinde özetle: Yerel mahkeme kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu, kasko poliçesi ihtiyari teminat limiti aşılarak hüküm kurulmuş olmasının açıkça hatalı olduğunu, dosyada teminat limiti hususunda tespit yapabilecek sigorta hukukunda uzman bir bilirkişiden rapor alınması gerektiğini, müvekkili şirket nezdinde sigortalı araç sürücüsüne verilen kusur oranının hatalı olduğunu, maluliyete ilişkin raporun hükme elverişli olmadığını, raporda ilgili sakatlık konusunda uzman hekim imzaları bulunmadığını, pasif dönem hesaplamasında esas alınan gelirin hatalı olduğunu,

pasif devre zararının hesaplanması sırasında dikkate alınan asgari ücretin, bir çalışmanın karşılığı değil, ekonomik değer taşıyan yaşamsal faaliyetlerin sürdürülmesinin karşılığı olduğundan, pasif devre hesabında asgari ücrete, asgari geçim indirimi-vergi indirimi-vergi istisnası eklenmeksizin tespit edilmesi gerektiğini, davayı kabul anlamına gelmemek kaydıyla;

kaza tarihi itibariyle TRH 2010 yaşam tablosu kullanılarak 1.8 teknik faiz indirimi uygulanması gerekirken bilirkişi raporunda %10 artırım ve %10 iskontolu hesaplama uygulanmasının haksız olduğunu, aktüer hesabının kanuna uygun olmadığını, kaza tarihi itibariyle geçerli olan Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası (Trafik) şahıs başına ölüm için teminat limiti ile sınırlı olduğunu, ancak öncelikle yapılacak inceleme ile davacının gerçek zararının tespit edilmesinin gerektiğini, bilirkişi raporunda poliçe teminat limitinin gözetilmediğini, bu nedenlerle tehiri icra talepleri kabul edilerek istinaf incelemesi sonuçlanıncaya kadar ....

Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilmiş olan kararın icrasının geriye bırakılmasına, istinaf talebinin kabulüne, hatalı ve hukuka aykırı....Asliye Ticaret Mahkemesi'nin ...Esas ... Karar sayılı ve 16/04/2025 karar tarihli kararının usul ve esas yönünden kaldırılmasına, yargılama masraf ve giderlerinin davacı yana tahmiline karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklı geçici ve kalıcı iş göremezlik tazminatı, tedavi gideri alacağı ve de manevi tazminat istemine ilişkindir.

Kusura ilişkin itirazın incelenmesinde:

Söz konusu olay nedeniyle tutulan trafik kaza tespit tutanağında; davalı sürücüye kusur atfedildiği, davacı sürücünün kural ihlalinin olmadığının rapor edildiği anlaşılmaktadır.

İlk derece mahkemesince aldırılan 26.04.2024 havale tarihli adli trafik bilirkişisi raporunda da özetle; davalı sürücü ...'nın asli kusurların belirtildiği kuralları ihlal ettiği, davacı motorlu bisiklet sürücüsü ...'nin kural ihlalinin olmadığının belirtilmesi karşısında davalı tarafın kusura ilişkin istinaf itirazları yerinde görülmemiştir.

Davacı ...'nin maluliyetine ilişkin itirazın incelenmesinde:

Maluliyete ilişkin alınacak raporların 11/10/2008 tarihinden önce Sosyal Sigorta Sağlık İşlemleri Tüzüğü, 11/10/2008 tarihi ile 01/09/2013 tarihleri arasında Çalışma Gücü Ve Meslekte Kazanma Gücü Kaybı Oranı Tespit İşlemleri Yönetmeliği, 01/09/2013 tarihinden sonra Maluliyet Tespiti İşlemleri Yönetmeliği, 01/06/2015 tarihi ile 20/02/2019 tarihleri arasında Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliği, 20/02/2019 tarihinden sonra da Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirilmesi Hakkındaki Yönetmeliğe uygun olarak düzenlenmesi gerekir. (Yargıtay 4.HD'nin 29.06.2022 tarih ve 2022/1706 E. - 2022/9633 K.)

Bu kapsamda eldeki dosya konusu kaza tarihi 11/09/2021 olup, bu tarihte Özürlülük Ölçütü, Sınıflandırması ve Özürlülere Verilecek Sağlık Kurulu Raporları Hakkında Yönetmeliğin yürürlükten kaldırıldığı, kaza tarihi itibariyle Erişkinler İçin Engellilik Değerlendirmesi Hakkında Yönetmeliğin geçerli olduğu anlaşılmasına göre, hükme esas alınan ve ... Üniversitesi Tıp Fakültesi Adli Tıp Anabilim Dalı tarafından düzenlenen 19.08.2024 tarihli rapor bu yönüyle hükme elverişli olduğu anlaşılmakla mezkur maluliyet raporunun mahkemece hükme esas alınmasında isabetsizlik görülmemiştir.

Keza, maluliyet raporu Üniversite Hastanelerinin Adli Tıp Anabilim Dalı bölümleri gibi kuruluşlardan alınmasının yeterli olduğu, Adli Tıp Kurumu İhtisas Dairesinden alınma zorunluluğu bulunmamaktadır.

Hesap raporuna ilişkin itirazın incelenmesinde:

Davalı sigorta vekili, hesap raporuna itiraz etmiş olup, 25.12.2021 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan “7349 sayılı Gelir Vergisi Kanunu ile Bazı Kanunlarda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun” ile, Gelir Vergisi Kanunu’nun “Ücretlerde istisna” başlıklı 23. maddesine 18. bent eklenmek suretiyle, hizmet erbabının, ödemenin yapıldığı ayda geçerli olan asgari ücretin aylık brüt tutarından işçi sosyal güvenlik kurumu primi ve işsizlik sigorta primi indirildikten sonra, kalan tutara isabet eden ücretler gelir vergisinden istisna edilmiştir.

Aynı Kanun'la tüm ücret ve maaşların asgari ücret tutarı kısmından gelir ve damga vergisi de istisna edilmiştir. Söz konusu düzenleme, 01/01/2022 tarihinden itibaren yapılan ücret ödemelerine uygulanmak üzere yayımı tarihinde yürürlüğe girmiştir.

Dolayısıyla artık ücretlilere asgari ücret miktarından gelir vergisi ve damga vergisi kesintisi yapılmadan ödeme yapılması gerekmekte olup, 01/01/2022 tarihinden itibaren artık asgari ücretten herhangi bir indirim yapılmadan işgöremezlik tazminatı hesaplanması gerekmektedir.(Yargıtay 4. Hukuk Dairesinin 2023/2514 Esas - 2025/1018 Karar sayılı ilamı)

Ayrıca hak sahiplerinin bakiye ömürleri daha önceki yıllarda 1931 tarihli PMF cetvellerine göre saptanmakta ise de gerçek zarar hesabı özü itibariyle varsayımlara dayalı bir hesap olup, gerçeğe en yakın verilerin kullanılması esastır. Bu nedenle TRH 2010 yaşam tablosuna göre bakiye ömür sürelerinin belirlenmesi güncel veriler ve ülkemiz gerçeklerine daha uygun olduğundan tazminat hesaplamasında TRH 2010 yaşam yönteminin kullanılması gerekir.

(Yargıtay 4. HD'nın 03.01.2022 tarih ve 2021/9412 E - 2022/3622 K., 17. HD'nin 23.03.2021 tarih ve 2020/6173 E. - 2021/3121 K.) Aynı şekilde, yeni genel şartlar zamanında düzenlenen poliçelerde yeni genel şartlardaki hesaplama tekniği uygulanamayacağı için tazminat hesabında eski uygulamalardaki gibi progresif rant yönteminin kullanılması ile bilinmeyen (işleyecek) devredeki gelirlerin her yıl için % 10 artırılıp % 10 iskonto edilmesi icap etmektedir.

(Yargıtay 17. HD'nin 24.02.2021 tarih ve 2019/3292 E. - 20121/1848 K. ) Dosya kapsamına kazandırılan ve hükme esas alınan 17/01/2025 tarihli aktüer raporu tazminat hesabında TRH 2010 yaşam tablosu ve progresif rant sisteminin uygulanmasında isabetsizlik görülmemiştir.

Kasko Poliçesi ihtiyari teminat limitinin aşıldığı itirazı bakımından yapılan değerlendirmede; davalı ...Sigorta Anonim Şirketi'nin, 11/09/2021 kaza tarihi itibari ile; ...plaka sayılı sürücüsü ve işleteni davalı ... olan aracın Zorunlu Mali Sorumluluk Trafik Sigorta Poliçesi ile hem de genişletilmiş kasko sigorta poliçesi kapsamında İhtiyari Mali Mesuliyet bakımından sigortacısı olduğu anlaşılmaktadır.

01/02/2021 başlangıç, 01/02/2022 bitiş tarihli ... poliçe nolu Genişletilmiş Kasko Poliçesi incelendiğinde; ihtiyari mali mesuliyet teminat limitinin maddi bedeni ayrımı yapılmaksızın 250.000,00TL olduğu ve de manevi tazminat klozunda da manevi tazminatın ihtiyari mali mesuliyete dahil edildiği ancak bunu poliçede yazılı limitlere kadar temin edeceği ve manevi tazminat taleplerinin imm teminatında verilen maddi teminat limitinin azami %25'i ile teminata dahil edildiği belirtilmiştir.Yani manevi tazminat için ayrı bir limit öngörülmediği gibi teminat limiti de ilk derece mahkemesi kararında da belirtildiği üzere 62.500,00TL ile sınırlıdır.

Ancak belirtildiği üzere ihtiyari teminat limiti olan 250.000,00TL aşılmış bulunmaktadır.Bu kapsamda teminat limiti dikkate alınması gerekirken bu hususun göz ardı edilmesi yerinde olmamış ve davalı sigorta vekilinin istinaf talebi bu bakımdan yerinde görülmüştür.

6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu md. 353/1-b-2 uyarınca yargılamada bir eksiklik bulunmamakla birlikte kanunun olaya uygulanmasında hata edilip de yeniden yargılama yapılmasına ihtiyaç duyulmadığı veya yargılamada bulunan eksikler duruşma yapılmadan tamamlanacak nitelikte ise Bölge Adliye Mahkemesince düzelterek yeniden esas hakkında karar verilmesi mümkündür. Bu yasal düzenleme ve imkan doğrultusunda, HMK md. 353/1-b-2 uyarınca Dairemizce yukarıda belirtilen hususlarda gerekli düzeltmeler duruşma açılmaksızın yapılarak yeniden esas hakkında hüküm kurulmasına karar vermek gerekmiştir.