Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/1831 K.2025/1966

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin uzun yıllardan beri orman ürünleri ve inşaat sektöründe faaliyet gösterdiğini, ticari yaşantısında kendisini kanıtlayan müvekkilinin hem iş deneyimi ile hem de tüm malvarlıkları bir yana, sadece adı ile bile büyük bir maddi değeri bulunduğunu, ancak son yıllarda ülkemizde yaşanan ekonomik istikrarsızlığın oluşturduğu buhran, yoğun enflasyonist ortam, dövizdeki artışlar, kamu ödemelerinde yaşanan gecikmeler ve çevresel faktörler ile müvekkili şirketin mali durumunun ağır derecede ve pasif yönde etkilendiğini, müvekkilinin mali yapısını ortaya koyan belgeler incelendiğinde;

müracaat tarihlerini kapsayan dönem itibariyle vadesi gelecek olan dönem borçlarının ödenemez hale geldiğinin anlaşılacağını, bu durumun doğurduğu tehlike ile yapılacak olan en ufak bir takip ile, diğer tüm alacaklıların aynı anda ve vadelerinden önce harekete geçmesi ile de müvekkilinin likiditesinin tamamen bozulacağı, elindeki işlerin de yapılamaz hale geleceği, sözleşmelerinin de fesih olacağı ve müvekkili şirketin iflasa kadar sürüklenmesinin muhtemel olduğunun ortada olduğunu, müvekkilinin dürüst bir borçlu olarak bu başvuru ile;

muhtemel bir iflasa sürüklenmesi halinde alacaklarını alamayarak zarara uğrayacak olan tüm alacaklıları, çalışanları, ailelerini düşünerek ve şirketin varlığını korumak üzere hareket ettiğini belirterek, konkordatonun tasdiki kararının tesisine kadar müvekkili şirket aleyhine başlatılacak icra takipleri ile başlatılmış icra takipleri hakkında İİK 193/1 uyarınca durdurulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesini, yine İİK uyarınca alacaklıların haklarının korunması amacı ile müvekkilinin tüm malvarlığı (taşınmaz ve araçlar) üzerine İİK 159 hükmü uyarınca ihtiyati tedbir konulmasını,

müvekkilinin dava tarihi itibari ile ileri vadeli çekleri ve bonoları hakkında ödemeden men yasağı konulması yönünde ihtiyati tedbir kararı verilmesi tedbir taleplerinin kabulü ve öncelikle geçici mühlet kararı verilmesine, Geçici Mühlet kararı ile birlikte Geçici Komiser atamasının yapılmasına, ilgili yerlerde ilan ve bildirimlerin yapılmasına, Geçici mühlet süresi içerisinde yapılacak inceleme ile birlikte 6 aylık mühlet tayinine ve mühlet süresince müvekkilinin elindeki işlerine ön proje gereği devam etmesinin sağlanmasına,

alacaklıların alacaklarına kavuşmalarını teminen müvekkili için geçici konkordato mühletinin verilmesine ve gerekli sürecin yürütülmesine, karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davacı şirketin verilen kesin süreye rağmen İİK 285. Maddesi kapsamında makul güvence veren denetim raporunu dosyaya sunmadığı gerekçesiyle, davanın 6100 Sayılı HMK 114/2 mad. delaleti ile 115/2 gereğince dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davacı vekili istinaf başvuru dilekçesinde.

Yerel Mahkeme tarafından "Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler Hakkında Yönetmelik" uyarınca belgelerin dosyaya verilen süre içerisinde sunulmadığı gerekçesiyle davanın usulden reddine dair hüküm kurulmuşsa da verilen kararın açıkça hukuka aykırı olduğunu, konkordatoya ilişkin düzenlemeler kapsamında talebe eklenecek belgelerin neler olduğu mevzuatta gösterilmiş olmasına rağmen söz konusu bilgi ve belgelerin sunulmasına ilişkin sürenin düzenlenmediğini, bu kapsamda doktrin ve Yargıtay içtihatları uyarınca Yönetmelikte sayılan belgelerin sunulabilmesi için Mahkeme tarafından makul bir sürenin verilmesi gerektiğini,

Yönetmelikte sayılan belgelerin konkordato ön projesi ve projenin uygulanırlığını gösterir denetim raporu gibi mali kayıtların derinlemesine incelenmesini gerektiren, hazırlanması zaman alacak nitelikte belgeler olduğu dikkate alındığında sadece 1 haftalık kesin süre verilmesinin hakkaniyete aykırı olduğunu, taraflarınca müvekkili şirket yetkilisinin rahatsızlığı nedeniyle Konkordato Talebine Eklenecek Belgeler Hakkında Yönetmelik uyarınca sunulması gereken belgeler için verilen sürenin uzatılması talebinde bulunulduğunu,

süre uzatım taleplerine yönelik hüküm kurulmadan davanın usulden reddine dair verilen kararın açıkça hukuka aykırı olduğunu, müvekkili şirket yetkilisinin doktor raporu ile sabit olduğu üzere rahatsızlığının olması nedeniyle sunulamayan denetim raporu için süre uzatım taleplerinin hiçbir şekilde dikkate alınmadan hakkaniyete aykırı şekilde verilen sürenin geçmesi nedeniyle müvekkili şirketin iflasına ve piyasanın olumsuz yönde etkilenmesine neden olacak şekilde davanın usulden reddi kararı kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık, konkordato projesinin tasdiki ile geçici mühlet talebine ilişkindir. Adi konkordato, geçici mühlet, kesin mühlet, konkordatoya tabi (nisaba esas) alacaklı ve alacaklıların tespiti, alacaklılar toplantısının yapılması ve tasdik raporunun mahkemeye ibrazı ile başlayan tasdik aşamalarından oluşmaktadır.

Geçici mühlet aşamasında; geçici mühlet kararı verilebilmesi için davacının 2004 sayılı İcra İflas Kanunu'nun 286. maddesi gereği, dava dilekçesi ekinde, konkordato ön projesini, borçlunun malvarlığının durumunu gösteren belgeleri, alacaklıları, alacak miktarlarını ve alacaklıların imtiyaz durumunu gösteren listeyi, konkordato ön projesinde yer alan teklife göre alacaklıların eline geçmesi öngörülen miktar ile borçlunun iflası halinde alacaklıların eline geçebilecek muhtemel miktarı karşılaştırmalı olarak gösteren tabloyu,

konkordato ön projesinde yer alan teklifin gerçekleşeceği hususunda makul güvence veren denetim raporunu mahkemeye ibraz etmesi gerekir. Mahkemece, bizzat veya bilirkişi marifetiyle yapacağı inceleme neticesinde bu belgelerin tam olduğunun tespit edilmesi halinde İİK. m. 287/1 gereği borçluya derhal üç ay geçici mühlet verilmesi gerekir. Şartları mevcut olduğunda İİK. m. 287/4 gereği 3 aylık geçici sürenin 2 ay uzatılmasına karar verebilir.

HMK'nın 94. maddesi uyarınca kesin süreye ilişkin ara kararının hiçbir duraksamaya yer vermeyecek biçimde açık olması, taraflara yüklenen yükümlülüklerin, yapılması gereken işlerin neler olduğunun hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde açıklanması gerekir. Ayrıca verilen sürenin amaca uygun, yeterli ve elverişli olması, kesin süreye uymamanın doğuracağı hukuki sonuçların açık olarak anlatılması ve anlatılanların tutanağa geçirilmesi, bunlara uyulmaması durumunda mevcut kanıtlara göre karar verilip, gerektiğinde davanın ret veya kabul edileceğinin açıkça bildirilmesi suretiyle ilgili tarafın uyarılması gerekir

Eldeki davada, ilk derece mahkemesinin 25/06/2025 tarihli ara kararında. "Mahkememizin yukarıda numarası yazılı dosyasında davacı vekili olarak bulunmaktasınız.

Konkordato Talebe Eklenecek Belgeler Hakkında Yönetmelik gereği konkordato ön proje ve yönetmelikte yer alan diğer belgeleri sunmaz için tarafınıza 1 haftalık kaftalık kesin süre verildiği, kesin süre içerisinde belgeleri sunmadığınız taktirde açılan davanın 6100 sayılı HMK'nun 114/2 delaleti ile 115/1-2 maddeleri gereğince dava şartı noksanlığı nedeniyle usulden reddedileceği husus ihtar olunur." şeklinde muhtıra oluşturularak konkordato talep eden vekiline tebliğ edildiği, ancak hangi belgelerin eksik olduğunun ve yapılması gereken işlerin neler olduğunun açıkça yazılmadığı görülmektedir.

Bu şekilde usulüne uygun oluşturulmayan ihtarat ile davanın usulden reddine karar verilmesi konkordato talep edenin adil yargılanma hakkının ihlali niteliğindedir.

Açıklanan nedenlerle, konkordato talep eden vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-4. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.