Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/2341 K.2026/346

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkili şirketin Mercedes Benz marka araçların yetkili servisi olarak davalı ...Tur. Sey. Org. İth. İhr. Taş. El. Elek. İnş. San Tic. Ltd. Şti'ye ait ... plaka sayılı aracın, geçirdiği kaza sonrasında kendisine getirilmesi ile tamiratını ve gerekli olan parça değişimlerini yaptığını, davalı şirket aracının sigorta tarafından karşılanmak üzere onarım yapılacağı yönünde müvekkili şirkete bilgi verdiğini, ...

Sigorta A.Ş.'de hasar kaydı açtırıldığını, sigorta aracın onarımına başlanmasını belirtmiş ise de, sonrasında ödeme için yapılan başvuru neticesinde gerekli incelemeler yapıldığını ve tamir giderlerinin sigorta tarafından karşılanmasının onaylanmadığını, davalı şirkete sigorta şirketine başvuru yapılmadan önce sigorta tarafından ödeme yapılmaması halinde kendisinin ödeme yapmak zorunda kalacağı yönünde bilgi verildiğini ve hatta davalı şirket yetkilisinin bu yönde taahhüt imzaladığını,

sigorta şirketinin ödememe gerekçesi olarak kazaya karışan davalı şirketin aracının otobüs vasfında olması ve söz konusu aracı kullanan şoförün buna yönelik ehliyetinin bulunmaması olarak bildirdiğini, davalı şirket çalışan şoförün ehliyeti almaya hak kazandığını iddia etmiş ise de, ehliyet sınavına girdiğini ve sınavı kazanmış kişinin ehliyeti olduğunun kabul edilmediğini, bu nedenle sigorta şirketinin ödeme talebini reddettiğini, sigorta şirketinin ödeme talebini reddetmesi üzerine davalı şirkete durumun bildirildiğini ve tamir bedelinin sigorta tarafından karşılanmayacağı gerekçesiyle fatura bedelini ödemesinin istendiğini,

ancak davalı sigortanın ödemesi gerektiği yönünde ısrarcı olmaya devam ettiğini, taleplerini sigorta şirketine yöneltmelerini tavsiye ettiğini, bu sebeple davalı yanın aracının tamirini ve parça değişimlerini yapan müvekkili şirketin fatura alacağı için.... İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyası üzerinden icra takibine başladığını davalı şirketin haksız olarak itiraz ettiğini belirterek, borçlunun ...

İcra Müdürlüğü'nün ...esas sayılı takibe yaptığı itirazının iptali ile takibin devamına ve %20’den aşağı olmamak üzere icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde; yetki ve zamanaşımı itirazında bulunmuş, müvekkili şirkete ait ...plakalı aracın 24/08/2023 tarihinde sürücü ...'nun sevk ve idaresindeyken maddi hasarlı trafik kazasına karıştığını ve araçta maddi hasar meydana geldiğini, kazanın ardından anılan aracın anlaşmalı/yetkili servis olduğu için davacı şirkete ait servise çekildiğini, ... plakalı araca ilişkin ... poliçe numarasıyla ...

Sigorta A.Ş. nezdinde Kasko yaptırılmış olduğundan kazanın sigorta şirketine ihbar edilmesiyle birlikte kazaya ilişkin... numaralı hasar dosyası açıldığını ve sigorta şirketi tarafından eksper görevlendirildiğini, eksper tarafından yapılan ilk incelemeyle birlikte hasar dosyasına onay verilerek kazanın kasko poliçesi kapsamı içinde kaldığı belirtildiğinden,

davacı şirket tarafından gerekli tüm evraklar toplanmadan ve davacı dilekçesinde iddia edildiğinin aksine müvekkili şirketten imzalı onay, taahhütname ve/veya tanzim edilmesi gereken sair evraklar alınmadan Anlaşmalı/Yetkili servis olarak ...plakalı aracın onarımına başlandığını, keza ... plakalı aracın sürücüsünün ehliyetinin yetersiz olduğu dahi tamirin tamamlanmasından da sonra Aralık/2023 döneminde fark edildiğini, işbu nedenlerle yetkili servis olan davacı şirketçe,

araç sürücüsünün ehliyetini dahi kontrol etmeden tamir işlemlerine başlanması ve ehliyet yetersizliğini tamir tamamlandıktan sonra fark edilmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde davacı şirketin dürüstlük kuralına aykırı davrandığı ve kötü niyetli olduğunun açık olduğunu, dava dilekçesinde her ne kadar ... plakalı araçta meydana hasarın onarım işlemlerine başlanması ve ilgili sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmaması durumunda müvekkili şirketin ödeme yapmayı taahhüt ettiği iddia edilmiş olsa da, işbu iddiaların asılsız ve mesnetsiz olduğunu, zira ancak dava dilekçesi ekinde sunulan evraklar incelendiğinde;

davacının iddialarını dayandırdığı sözleşme ve taahhüt evraklarının keşide tarihlerinin 29/12/2023 olduğu yani ... plakalı aracın tamirinin tamamlanmasından ve ilgili sigorta şirketi tarafından ödeme yapılmayacağının öğrenilmesinden sonra müvekkili şirket yetkilisine imzalattırıldığının anlaşıldığını, davacı şirket tarafından anılan evrakların müvekkili şirkete keşide ettirilmesinden sonra da; davaya konu icra takibinin dayanağı olan 29/02/2024 tarih ve ... nolu 356.060,00 TL bedelli fatura tanzim edildiğini, faturaya karşı süresi içerisinde müvekkili şirket tarafından hem E-Posta hem de ..

Noterliği'nin 06/03/2024 tarih ... yevmiye numaralı ihtarnamesi ile itiraz edildiğini, ancak davacı şirket tarafından anılan fatura dayanak gösterilerek ....

İcra Dairesi'nin ...Esas sayılı dosyası kapsamında müvekkili şirkete karşı ilamsız takip başlatıldığını, işbu takibe karşı da süresi içerisinde itirazlarının sunulduğunu ve takibin durdurulduğunu, TBK 36/1 ve 39. Maddeleri gereğince, aldatılma sonucu sözleşme yapan tarafın aldatmayı öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde bildirimde bulunması halinde sözleşmeye bağlı olmayacağının belirtildiğini, nitekim TBK’nın Md. 36 ve Md.39 gereğince.

24/08/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle müvekkili şirkete ait ...plakalı araçta meydana gelen hasarın onarılması hususunda davacı şirketin "Aldatma" saikiyle hareket ederek keşide ettirdiği özellikle 29/12/2024 tarihli sözleşme, taahhütname vb. olmak üzere ilgili hiçbir sözleşmeye, taahhütnameye ve sair bir belgeye bağlı olunmadığı hususunun ...Noterliği'nin 03/09/2024 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile davacı şirkete bildirildiğini, işbu ihtarnamenin 10/09/2024 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiğini, davacı şirketin dürüstlük kuralına aykırı davrandığı sabit olduğundan karşı tarafça,

haksız ve mesnetsiz iddialara dayanılarak müvekkiline karşı açılan yasaya ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini, kabul anlamına gelmemekle birlikte; müvekkil şirkete ait... plakalı araçta meydana gelen hasarın onarılması hususunda taraflar arasında hukuka uygun olarak kurulmuş ve/veya devam etmekte olan sözleşme ile taahhüt ilişkisi bulunmadığını,

bu nedenle taraflar arasında akdedilmemiş ve/veya "aldatma" saikiyle kurulmuş ancak daha sonra müvekkili şirket tarafından sözleşmeye bağlı olunmadığı bildirilmiş sözleşme ve taahhüt ilişkisine istinaden davacı şirketçe gerçekleştirilen edimlere karşılık Hizmet Sözleşmesine dayanılarak İtirazın İptali (Ticari Nitelikten Kaynaklanan Hizmet Sözleşmesi) davası açılmasının da mümkün olmadığını, zira uyuşmazlığa konu sözleşmeler ile taahhütler geçersiz olduğundan icra takibine konu faturaya ilişkin müvekkili şirketin talep edilen edimleri yerine getirmekle yükümlü olmadığını,

karşı tarafça sözleşme ilişkisine olmadan yerine getirdiği edimlerin iadesi amacıyla istihkak davası ve/veya sebepsiz zenginleşme davası açılması gerektiğini, davacı tarafça müvekkillerine karşı ileri sürülen haksız ve mesnetsiz iddialara dayanan davanın "Hukuki Yarar Yokluğundan" reddine karar verilmesi gerektiğini savunarak, davanın reddini ve davacı taraf hakkında %20 den az olmamak üzere kötü niyet tazminatına hükmedilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

Davalı taraf süresi içerisinde davaya cevap dilekçesi sunmadığından, aldatılma iddiası ve tanık dinletme talepleri kabul edilmediği, taraflar arasında usulüne uygun olarak kurulmuş bir sözleşme ilişkisi bulunmamasına rağmen davacı tarafından yapılan ve davalı araç malikinin yararına olan işler varsa, bu işlerin bedeli vekaletsiz iş görme hükümlerine göre talep edilebileceği, Makine Mühendisi ve Sigorta Eksperi bilirkişiden davacının gerçekleştirdiği iş ve imalâtların işin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine göre bedelinin tespiti hususunda rapor tanzimi istenilmiş olup dosyaya ibraz edilen bilirkişi raporunda özetle;

kaza sebebiyle araçta oluşan hasarla davaya konu faturada belirtilen işlerin birbiri ile uyumlu olduğu faturada belirtilen işlerin yapıldığı tarihteki mahalli piyasa rayiçlerine uygun olduğu hususlarının tespit edildiği, davacı her ne kadar takip talebinde takip öncesi işlemiş faiz talep ettiği ve TTK 1530.

Maddenin uygulanmasını talep etmiş ise de, davacının takip tarihinden önce davalıyı usulüne uygun temerrüde düşürdüğü hususunun yazılı belge ile kanıtlanamadığı yine dosya kapsamına göre TTK'nın 1530. maddesi anlamında bir tedarik ilişkisinin mevcudiyeti kanıtlanmadığından, somut olayda TTK'nın 1530/7 maddesinde öngörülen faiz oranlarının uygulanması da mümkün olmadığı, davacı tarafça talep edilebilecek faiz türünün her iki tarafın da tacir olduğu göz önüne alınarak avans faizi olduğu gerekçesiyle, 2004 Sayılı İİK'nın 67/2 maddesi gereğince açılan davanın kısmen kabulü ile; ...

İcra Müdürlüğü'nün... Esas sayılı takip dosyasında; davalı borçlunun 356.060,00-TL asıl alacak yönünden itirazının iptaline, takibin 356.060,00-TL asıl alacak üzerinden ve asıl alacağa takip tarihinden itibaren avans faiz işletilmek suretiyle devamına, fazlaya ilişkin talebin reddine, hükmolunan 356.060,00-TL'nin % 20'si olan 71.212,00-TL icra inkar tazminatının davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; cevap dilekçesindeki beyanlarını tekrarla, yerel mahkeme tarafından eksik inceleme ve araştırma yapılmak suretiyle hatalı tespitlerle dolu hüküm tesis edildiğini, müvekkili şirketin "Adil Dinlenilme Hakkı" nın ihlal edildiğini, ilk derece mahkemesi kararında "(...)Davalı taraf süresi içerisinde davaya cevap dilekçesi sunmadığından,

aldatılma iddiası ve tanık dinletme talepleri kabul edilmemiştir(...)" şeklinde hüküm kurulduğu üzere huzurda görülen davada davalı taraf olarak süresi içerisinde cevap dilekçesi sunmadıkları gerekçesiyle iddiaları/savunmalarının dinlenmediğini, haklılıklarını ortaya koyan delillerinin toplanmadığını ve hükme esas alınmadığını, yerel mahkeme tarafından davalıya gönderilen ve içerisinde Dava Dilekçesi ile eklerini, 14/08/2024 tarihli Tensip Zaptını ihtiva eden tebligatın, müvekkili şirketin UETS adresine 14/08/2024 tarihinde gönderildiğini ve yasal mevzuat gereği 19/08/2024 tarihinde tebliğ edilmiş sayıldığını,

dava dilekçesi ekleri müvekkili şirkete 19/08/2024 tarihinde tebliğ edilmiş olduğundan cevap verme süresinin son gününün 02/09/2024 tarihi olduğunu, akabinde yerel mahkeme tarafından tesis edilen 02/09/2024 tarihli ara kararında; cevap verme süresinin uzatılmasına ilişkin taleplerinin kabul edilerek HMK 317.

Maddesi gereğince cevap süresinin 02/09/2024 tarihinden itibaren 2 hafta uzatılmasına karar verildiğini, işbu ara karar ile cevap verme süresinin son gününün 16/09/2024 tarihi olduğunun açık olduğunu, nitekim davaya ilişkin cevaplarını ihtiva eden cevap dilekçesi ile eklerinin dosyaya 16/09/2024 tarihinde "..." iş emir numaralı işlemle süresi içerisinde sunulduğunu,

bu kapsamda yerel mahkeme tarafından davaya ilişkin iddiaları dinlendikten ve delilleri usulüne uygun toplandıktan sonra dava hakkında hüküm tesis edilmesi gerekirken eksik inceleme ve araştırma yapılmak suretiyle hatalı tespitlerle dolu hüküm tesis edildiğini ve müvekkili şirketin "Adil Dinlenilme Hakkı" nın ihlal edildiğini, bu şekilde kurulan hükmün kaldırılmasına karar verilmesi gerektiğini, ayrıca dosyaya taraflarınca sunulan davacı şirket yetkilisi ile müvekkili şirket muhasebesi arasında gerçekleşen e-mail yazışmaları incelendiğinde;

davacı şirket adına [email protected] tarafından müvekkili şirket muhasebesine gönderilen 29/12/2023 tarihli ve "... Evraklar" konulu mail yazışmasında; "... Hanım Merhaba konu plakalı kasko ile ilgili evrakları ekte olup her sayfaya kaşe ve imza sirkülerindeki yetkili kişinin imzası ile birlikte taratıp tarafımıza iletmenizi rica ederiz.

ISLAK İMZA ve İLETİŞİM KARTI yazan evrağı kim imzalayacaksa alttaki bilgileri ayrıca doldurup kimliğini iletmenizi rica ederiz. evrakları gün içerisinde mail ile iletmenizi rica eder, asıllarını araç alınırken veya bu tarafa gelen bir araçla gönderebilirseniz seviniriz." şeklinde belirtildiği üzere; dava dilekçesinin ekinde yer alan 29/12/2023 tarihli sözleşme ve taahhüt evrakları gönderilerek müvekkili şirket yetkilisi tarafından ıslak imza ve kaşe yapılarak geri iletilmesinin talep edildiğini, davacı şirket adına [email protected] tarafından müvekkili şirket muhasebesine gönderilen 02/01/2024 tarihli ve "...

Evraklar" konulu mail yazışmasında.

"Merhaba Konu evrakları iletmiştim. kaşeli imzalı acil olarak iletmenizi rica ederiz mail olarak. dosya kapanışı için bu evraklar gerekli şuan kapatamıyoruz." şeklinde belirtildiği üzere; dava dilekçesinin ekinde sunulan ve bir üst madde de yer alan müvekkili şirket yetkilisi tarafından ıslak ve kaşe yapılarak geri iletilmesi talep eden sözleşme ve taahhüt evraklarının sigorta dosyasının kapanışı yapılabilmesi için gerekli olduğu beyan edilerek ACİL olarak iletilmesinin talep edildiğini, davacı şirket adına... [email protected] tarafından müvekkili şirket muhasebesine gönderilen 15/01/2024 tarihli ve "...

Evraklar" konulu mail yazışmasında; "... Hanım Günaydın bu evrakların asıllarını tarafımıza ulaştırmanızı rica ederiz. ... sigorta dönüş yapmış olup adreslerine kargolayacağım.

Mailleri ve diğer istedikleri evraklar aşağıdaki gibidir." şeklinde belirtildiği üzere; dava dilekçesinin ekinde sunulan ve bir üst madde de yer alan müvekkili şirket yetkilisi tarafından ıslak ve kaşe yapılarak geri iletilmesi talep eden sözleşme ve taahhüt evraklarının asıllarının sigorta şirketine kargolanması gerektiği beyan edilerek iletilmesinin talep edildiğini, bu mail yazışmalarında müvekkili şirket ile iletişime gecen [email protected] mail adresi üzerinden davacı şirket adına hareket ettiğini, nitekim dosya kapsamına davacı şirket tarafından sunulan 14/10/2024 tarihli Taşra Cevap Dilekçesinin ekleri incelendiğinde;

uyuşmazlığa konu maddi hasarlı trafik kazasında sigorta şirketi tarafından görevlendirilen Eksper ....ile davacı şirket adına ... [email protected] mail adresi üzerinden iletişime geçtiğinin görüldüğünü, bu kapsamda uyuşmazlığa konu trafik kazasının meydana geldiği tarihin 24/08/2023 olması, alıntılanan mail yazışmaları ve mail yazışmalarına uygun olarak davacı şirketin iddialarını dayandırdığı dava dilekçesi ekinde sunulan sözleşme ile taahhüt evrakları delillerinin keşide tarihlerinin aracın tamirinin tamamlanmasından sonrası olan 29/12/2024 tarihli olması bir bütün olarak değerlendirildiğinde;

uyuşmazlığa konu trafik kazasına ilişkin sigorta şirketince ödeme yapılmayacağı öğrenildikten sonra sözleşme, taahhüt ile sair evrakların davacı şirket tarafından -sigorta şirketinden ödeme alınabilmesi için gerekli olduğu gerekçesiyle- ALDATMA saikiyle hareket edilerek müvekkili şirket yetkilisine keşide ettirildiği ve kendi kusuru neden olduğu hukuka aykırı işlemleri "Aldatma" saikiyle hareket ederek hukuka uygun hale getirip müvekkili şirketten ödeme almaya çalışıldığının açık olduğunu, bu davanın açılmasında davacı şirketin yegane amacının;

ilgili sigorta şirketinden ödeme alınmayacağını öğrendikten sonra "Aldatma" saikiyle hareket ederek kendi kusurlu işlemlerini hukuka uygun hale getirebilmek ve müvekkili şirketten ödeme alabilmek olduğunu, TBK'nun 36/1 ve 39. maddeleri gereğince aldatılma sonucu sözleşme yapan tarafın aldatmayı öğrendiği tarihten itibaren 1 yıl içinde bildirimde bulunması halinde sözleşmeye bağlı olmayacağının belirtildiğini, TBK’nın Md. 36 ve Md.39 gereğince.

24/08/2023 tarihinde meydana gelen maddi hasarlı trafik kazası nedeniyle müvekkili şirkete ait "..." plakalı araçta meydana gelen hasarın onarılması hususunda davacı şirketin "Aldatma" saikiyle hareket ederek keşide ettirdiği özellikle 29/12/2024 tarihli sözleşme, taahhütname vb. olmak üzere ilgili hiçbir sözleşmeye, taahhütnameye ve sair bir belgeye bağlı olunmadığı hususunun...

Noterliği'nin 03/09/2024 tarih ve ... yevmiye numaralı ihtarname ile davacı şirkete bildirildiğini, işbu ihtarnamenin 10/09/2024 tarihinde davacı şirkete tebliğ edildiğini, tebliğ mazbatasının celbi talep edilmiş olsa da, yerel mahkemece delillerinin toplanmadığını, sonuç olarak huzurda görülecek davaya konu icra takibi ile icra takibine dayanak faturaya ilişkin davacı şirket ile müvekkili şirket arasında hukuka uygun akdedilmiş hiçbir sözleşme ilişkisi, ödeme taahhütname bulunmadığı ve davacı şirketin dürüstlük kuralına aykırı davrandığı sabit olduğundan karşı tarafça,

haksız ve mesnetsiz iddialara dayanılarak müvekkiline karşı açılan yasaya ve hukuka aykırı davanın reddine karar verilmesi gerektiğini ileri sürerek, ilk derece mahkemesi kararının kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık, araç tamirinden kaynaklı alacağın tahsili için başlatılan icra takibine itirazın iptali talebine ilişkindir.

Davalı vekili tarafından, cevap dilekçelerinin süresinde sunulmuş olmasına rağmen, mahkemece süresinde kabul edilmediği ileri sürüldüğünden öncelikle cevap dilekçesinin süresinde verilip verilmediği değerlendirilmelidir. Dava dilekçesinin davalıya 19/08/2024 tarihinde tebliğ edildiği, ilk derece mahkemesince 02/09/2024 tarihli ara kararla cevap süresinin; son gün olan 02/09/2024 tarihinden itibaren 2 hafta uzatıldığı, davalı vekili tarafından da uzatılan sürenin son günü olan 16/09/2024 tarihinde cevap dilekçesinin UYAP üzerinden oluşturulduğu, UYAP işlem kütüğünden anlaşılmıştır.

Hal böyle olunca, davalı tarafın cevap dilekçesi süresinde olduğu kabul edilerek, savunma hakkı kapsamında ilk itirazları değerlendirilip, sunduğu deliller toplanarak yargılama yapılması yerine, cevap dilekçesinin süresinde olmadığı gerekçesiyle yazılı şekilde karar verilmesi hukuki dinlenilme hakkına aykırı olmuştur.

Açıklanan nedenlerle, kaldırma nedenine göre sair istinaf itirazları değerlendirilmeksizin, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.