Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/318 K.2025/367

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; müvekkilinin 03/06/2022 tarihli fatura ile toplam 118.000,00 TL bedelinde cam balkon ve ekipmanlarını davalıya sattığını, söz konusu malların 10/06/2022 tarihinde teslim edildiğini, söz konusu faturanın ödemesinin davalı tarafından müvekkiline yapılmadığını, alacağın tahsili amacıyla... İcra Müdürlüğü'nün .... Esas sayılı dosyasıyla faturaya dayalı olarak takip başlatıldığını ancak davalı tarafından yapılan itiraz üzerine dosyanın ,...

İcra Müdürlüğüne gönderildiğini ve .... esas numarasını aldığını, davalı tarafa ödeme emrinin tebliğ edildiğini, davalı tarafça borca itiraz edilerek takibin durdurulduğunu, ticari defterler üzerinde yapılan inceleme neticesinde müvekkilinin alacaklı olduğunun görüleceğini, icra dosyasına yapılan itirazın iptalini, takibin devamını ve davalının icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Açılan davanın haksız olduğunu, tarafların ticari defterlerinin incelenmesinde müvekkilinin borçlu olmadığının anlaşılacağını, davacının zorunlu arabulucuğa başvuru yapmadan dava açtığını ve davanın reddini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; ; taraflar arasında alım-satım sözleşmesinden kaynaklı ticari ilişki bulunduğu, takibe konu 118.000,00 TL bedelli ...nolu faturanın taraf defterlerinde kayıtlı olduğu, dosya kapsamında aldırılan gerekçeli ve hüküm kurmaya elverişli bilirkişi raporuna mahkemece itibar edilerek ispat ile yükümlü olan davacının davasını usulüne uygun düzenlenmiş defter kayıtları, vergi beyannameleri ve HMK'ın 222. maddesi kapsamında ispat ettiği, bu haliyle davalı tarafın takibe konu alacağı ödemediği gerekçesiyle davanın kısmen kabulü ile takibin 118.000,00 TL asıl alacak üzerinden devamına dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde. Dosyada 06.10.2024 tarihli Bilirkişi raporu neticesi müvekkilinin davacıdan alacaklı olduğu, 2.500 Euro bedelli fatura hesap edilmeden rapor tanzim edildiğini, davacıdan alacağının sağlanması amacıyla .... İcra Müdürlüğünün ...

Esas Sayılı dosyası ile 2.500 Euro bedelli faturaya dayalı navlun alacağı için fiili ödeme günündeki Efektif satış kuru üzerinden icra takibine başladığını, bu takibe 16.02.2024 tarihinde itiraz edildiği, haksız olan bu itiraz nedeniyle icra takibi durduğunu, müvekkilinin......plaklı araçları ile davalının yükünü Türkiye - Fransa - Almanya arasında taşıdığını, bu alacak için başlatılan icra takibine itiraz neticesi...Asliye Ticaret Mahkemesi ....Esas sayılı dava dosyası ile itirazın iptali davası açıldığını, bu dava ile tarafların aynı olması nedeni ile dosyaların birleştirilmesi gerektiğini,

birleştirme taleplerinin haksız yere reddedildiğini, taraflar arasında yüklemeye dair herhangi bir sözleşme olmadığını, davacının iddia edildiği gibi bir yüklemenin olup olmadığı, yükleme olmuş kabul edilse bile ; yükleme bedelin ne olabileceği , davacının edimlerini yerine getirip getirmediği araştırılmadan sadece faturaya dayanılarak hüküm kurulduğunu, eksik inceleme ile hüküm kurulmasının hukuka aykırı olduğunu, bu nedenlerle öncelikle mahkeme kararında aleyhlerine hükmedilen alacak miktarı, yargılama masrafları ve vekalet ücreti için devam edecek olan icra takibi ve/veya....İcra dairesi ...

Esas sayılı dosyadan devam edecek takip için Tehir-i İcra taleplerinin kabulünü, Yerel mahkemenin kararının istinaf incelemesi neticesinde kaldırılmasını, davanın reddi yönünde hüküm kurulmasını, vekalet ücreti ve masrafların karşı tarafa yüklenmesine karar verilmesini istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde; Dava; fatura alacağından kaynaklanan alacağın tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir. İlk derece mahkemesince davanın kabulüne ilişkin verilen karara karşı davalı vekili istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

Ticari defterlerin ibrazı ve delil niteliği, HMK’nın 222 nci maddesinde düzenlenmiş olup maddenin 1 inci fıkrasında mahkemenin, ticari davalarda tarafların ticarî defterlerinin ibrazına kendiliğinden veya taraflardan birinin talebi üzerine karar verebileceği ve aynı maddenin 2 nci fıkrasında ise ticarî defterlerin, ticarî davalarda delil olarak kabul edilebilmesi için, kanuna göre eksiksiz ve usulüne uygun olarak tutulmuş, açılış ve kapanış onayları yaptırılmış ve defter kayıtlarının birbirini doğrulamış olması gerektiği düzenlenmiştir.

Ticari defter kayıtları ikinci fıkrada belirtilen şartlara uygun olarak tutulan tarafın, ticari defter kayıtlarının sahibi ve halefleri lehine delil olarak kabul edilebilmesi için, diğer tarafın aynı şartlara uygun olarak tutulmuş ticari defterlerindeki kayıtların bunlara aykırı olmaması veya diğer tarafın ticari defterlerini ibraz etmemesi yahut defter kayıtlarının aksinin senet veya diğer kesin delillerle ispatlanmamış olması gerekir (HMK m. 222/3).

İlk derece mahkemesince yapılan yargılamada tarafların ticari defter ve kayıtları incelenmiş olup, dava konusu 118.000,00 TL bedelli 03/04/2022 tarihli faturanın tarafların ticari defterlerinde kayıtlı olduğu, davacı tarafın 2022 yılı yevmiye defteri kapanış tasdikinin yasal süresinde yaptırılmadığı, taraf defterleri arasındaki farkın davalı tarafından düzenlenen ve birleştirme talep edilen ....Asliye Ticaret Mahkemesinin...esas sayılı dosyasında yargılama konusu olan 24/06/2022 tarihli faturanın davacı tarafın ticari defterlerinde 2.500,00 TL olarak,

davalı ticari defterlerinde ise 2.500,00 Euro tutarlı olarak kaydedilmesinden kaynaklandığı, buna göre davacı tarafın kendi ticari defterlerine göre alacağının 115.500,00 TL olduğu, davalı tarafın ticari defterlerine göre ise 2.500,00 Euro'nun TL karşılığı olan 45.696,00 TL tutarlı fatura düşüldüğünde davacının alacağının 72.304,00 TL olarak tespit edildiği anlaşılmaktadır.Yine alınan rapor ile her ne kadar davacı taraf 24/06/2022 tarihli faturayı ticari defterlerine 2.500,00 TL bedelli olarak kaydedip alacağından bu miktarı düşmüşse de ilgili yıla ait BA formunda aynı faturayı Euro karşılığı 45.696,00 TL olarak beyan ettiği,

BA formunda 2.500 Euronun TL karşılığı beyan ettiği faturayı ticari defterlerinde 2.500,00 TL olarak kayıtladığı, taraf defterleri arasındaki farkın bu nedenden kaynaklandığı, sonuç olarak davacı tarafın kendi ticari defterlerinde dahi alacağı 115.500,00 TL iken bunun aleyhe kayıt olacağı değerlendirilmeksizin davanın 118.000,00 TL'lik fatura bedeli üzerinden kabul edildiği anlaşılmaktadır.

Oysa açıklandığı üzere birleştirme talep edilen dosya ile iş bu dosyada her iki tarafın alacak iddiası da farklı faturalardan kaynaklanıyorsa da ticari defter ve kayıtların bir bütünlük içerisinde değerlendirilmesi için davaların birleştirilmesi gerektiğinin düşünülmesi ve sonuç olarak takip tarihi itibariyle hasıl olacak sonuca göre karar verilmesi gerekirken sadece dava konusu faturanın davalı tarafın ticari defterlerinde kayıtlı olduğu gerekçesiyle davanın kabulü doğru görülmemiştir.

Açıklanan nedenlerle, davalı vekilinin istinaf başvurusunun kabulüyle HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiş , aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.