Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/840 K.2025/913

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı ... vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

02/06/2023 tarihinde davalı ...Sigorta şirketi tarafından sigortalanmış ... plakalı aracın, müvekkilinin maliki olduğu ... plakalı araç ile çarpıştığını, davalı sürücünün tam kusurlu olarak maddi hasarlı trafik kazasına sebebiyet verdiğini, kaza neticesinde müvekkilinin aracında hasar oluştuğunu ve tamir sürecinde müvekkilinin aracını uzun süre kullanamadığını, meydana gelen zararlar sebebiyle sigorta şirketine taraflarınca başvuruda bulunulduğunu, başvurularına cevap verilmediğini, taraflarınca arabuluculuğa başvurulduğunu, ancak anlaşma sağlanamadığını belirterek,

fazlaya ilişkin talep ve dava hakları saklı kalmak kaydıyla, davanın kabulü ile, müvekkili şirkete ait araçta meydana gelen değer kaybı bedelinin (ileride artırılmak üzere belirsiz alacak davası olarak şimdilik 100,00 TL) tüm davalılardan, araç mahrumiyet bedelinin (ileride artırılmak üzere belirsiz alacak davası olarak şimdilik 100,00 TL) sigorta şirketi dışındaki diğer davalıdan, kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle birlikte müşterek ve müteselsilen tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davacı vekili 09/01/2025 tarihli bedel artırım dilekçesinde özetle, talepleri uyarınca alınan bilirkişi raporunda, müvekkiline ait araçta ilgili kaza sebebi ile 210.000,00 TL değer kaybı, 7.020,00 TL mahrumiyet bedeli oluşacağının belirlendiğini, bu durumda fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile talep ettikleri toplam 200,00 TL taleplerini 216.820,00 TL arttırarak 217.020,00 TL'ye çıkardıklarını belirterek, fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydı ile; 210.000,00 TL değer kaybı bedelinin tüm davalılardan, 7.020,00 TL mahrumiyet bedelinin sigorta şirketi dışındaki davalılardan kaza tarihinden itibaren işleyecek yasal faiziyle tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı ...vekili cevap dilekçesinde özetle; Görev ve yetki itirazlarının bulunduğunu, zamanaşımı itirazlarının bulunduğunu, davacının davasını açmadan önce sigorta şirketine başvurmadığından davanın dava şartı yokluğundan reddi gerektiğini, davanın belirsiz alacak davası olarak açılmasında hukuki yarar bulunmadığını, söz konusu olayda müvekkilinin sorumluluğundan kaynaklanmayan tamamıyla çalışanın sorumluğunda olan bir ihmal söz konusu olduğunu, tek başına tespit tutanağının delil vasfı taşımadığını, araç mahrumiyet zararının ZMMS kapsamına girmediğini, açıklanan nedenlerle davanın reddine, yargılama giderleri ve vekalet ücretinin davacının üzerine bırakılmasına karar verilmesini istemiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesinde özetle; yetki itirazlarının bulunduğunu, müvekkili sigorta şirketi tarafından yapılan ödemeler dikkate alındığında ve kaza tarihindeki poliçe teminat limitinin 120.000,00 TL olduğu gözetildiğinde, poliçe teminat limitlerinin tükendiğinin görüleceğini, müvekkilinin sorumluğunun trafik poliçe limitleri ili sınırlı olduğundan ve teminat limitleri tükendiğinden huzurdaki davanın reddini talep ettiklerini, müvekkili şirket tarafından huzurdaki başvuruya dair hasar sebebi ile başvuru sahibine ait aracın kasko sigortacısına 120.000,00 TL rücuen tazminat ödemesi yapıldığın,

davacının huzurdaki davayı ikame etmeden önce müvekkili şirketi usulüne uygun başvuru da bulunmadığını, bu sebeple dava şartı yokluğu nedeniyle reddini talep ettiklerini, davacının araç mahrumiyeti gelir kaybı tazminatına ilişkin taleplerinin teminat kapsamında olmadığını, açıklanan nedenlerle huzurdaki davanın usulden reddine, mahkeme aksi kanaatte ise izah olunan nedenlerle davanın esastan reddine, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı tarafa tahmiline, karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile; davalı şirketin kazaya karışan kusurlu aracın maliki olduğundan 2918 sayılı KTK hükümleri uyarınca işleten sıfatıyla kusursuz olarak sorumlu olduğu; davalı ...'nın ise kazaya karışan kusurlu aracın sürücüsü olması nedeniyle kusur sorumluluğuna haiz olduğu, nihai olarak malikin kusursuz sorumlu olması (kurtuluş kanıtı getirilmemiş olması nedeniyle zarardan sorumludur);

sürücünün ise kazanın meydana gelmesinde kusurunun olmadığının kanıtlanamaması nedeniyle TBK 49 maddesi gereğince haksız fiil hükümleri gereğince müştereken ve müteselsilen davacının aracında kaza nedeniyle meydana gelen tüm zararlardan sorumlu olduğunu, haksız fiilden doğan tazminat alacaklarında kural olarak faiz başlangıcının olay tarihi olduğunu, zarar görenin, tazminat alacağına zararın doğduğu an hak kazanacağını,

haksız fiillerde olayın vuku tarihinde alacağın muaccel olduğu ve dolayısıyla borçlunun temerrüde düştüğü kabul edilmekte haksız fiil failinin temerrüdü için ayrıca alacağı istemeye yönelik ihtar keşide edilmesine gerek bulunmadığı gerekçesiyle, davanın kısmen kabulü ile, davanın davalı ...

Anonim Şirketi yönünden poliçe limitinin dolması nedeniyle reddine, diğer davalılar ... ile ... yönünden davanın kabulü ile, 210.000,00 TL değer kaybı bedeli ve 7.020,00 TL araç mahrumiyet bedeli olmak üzere toplam 217.020,00 TL'nin kaza tarihi olan 02/06/2023 tarihinden itibaren işleyecek yasal faizi ile davalılar ... ile ...'dan müştereken ve müteselsilen alınarak davacı tarafa verilmesine karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı ... vekili istinaf başvuru dilekçesinde.

Davacı tarafın açmış olduğu işbu dosya hakkında yetki bakımından itiraz ettiklerini, Yetkili mahkemenin davalının ikametgahı olan ...Asliye Hukuk Mahkemeleri olduğunu, davacı tarafın açmış olduğu işbu dosya hakkında görevli mahkeme olan Asliye hukuk mahkemesinde açılmadığından görev bakımından itiraz ettiklerini, ölümlü veya yaralamalı trafik kazaları nedeniyle açılacak maddi ve manevi tazminat davalarında görevli mahkeme kural olarak Asliye Hukuk Mahkemesi (HMK md.2/1) olduğunu, ...

Mahkemesi görevli olmayıp, davanın Asliye Hukuk Mahkemesinde görülmesi gerektiğini, bu nedenle İlk derece mahkemesinin kararının kaldırılması gerektiğini, davalı şirketin çalışanı tarafından davalı şirkete ait araç ile yapılan kaza sonucunun taraflarına davacı tarafından haksız fiilden kaynaklı tazminat istemiyle dava açıldığını, açılan işbu dava kapsamında söz konusu kazadan sorumlu tutulamayacaklarını, kazalı bir araçta değer kaybı oluşup oluşmadığı veya oluşan değer kaybının miktarı;

aracın modeli, markası, kaza tarihindeki yaşı, kilometresi, hasarın nitelik ve niceliği vs. gibi hususlara bağlı olarak değişiklik gösterebileceğini, değer kaybının; bahsedilen kriterler göz önüne alınarak, aracın hasarsız hâliyle ve kaza tarihi itibariyle serbest piyasadaki ikinci el piyasa rayiç değeri ile aracın hasarı onarıldıktan sonraki hâline göre serbest piyasadaki ikinci el piyasa değeri arasındaki farkın tespit edilmesiyle bulunacağını, daha önce dava konusu bölgeden hasar almış bir aracın tekrar aynı bölgeden onarım ve tamir görmesi o araçta değer kaybına yol açmayacağını,

bu nedenle aracın daha önce hangi onarımlardan geçtiği ve hangi kazalara karıştığının da belirlenerek tüm bu hususlar nazara alınarak değerlendirme yapılması gerektiğini, bu hususta davacının tarafın aracının kazaya karışıp karışmadığının hangi onarımlardan geçtiğinin araştırılması gerektiğini, bu nedenlerle yerel mahkeme kararının davalı şirket lehine kaldırılmasını istemiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

İstinaf başvurusuna konu uyuşmazlık, trafik kazasından kaynaklı değer kaybı ile araç mahrumiyet bedeli talebine ilişkindir.

Türk Borçlar Kanunu'nun 49. maddesi gereğince kasten veya taksirle başkasına zarar veren bu zararı gidermekle yükümlüdür. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 85. maddesi gereği ise motorlu araç işleteni doğan zararlardan sürücü ile birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur. 2918 Sayılı Karayolları Trafik Kanunu'nun 91, 97 ve 99. maddeleri gereği trafik kazasına ve zarara sebebiyet veren motorlu aracın zorunlu mali sorumluluk sigortacısı, yasa ve genel sigorta şartları kapsamına dahil maddi zararlardan işletenle birlikte müştereken ve müteselsilen sorumludur.

Dosyadaki belgelere, mevcut delil durumuna, kararın dayandığı delillerle belirtilen gerekçelere, yetki ve görev itirazlarının yerinde olmadığına, davalı sürücünün tam kusurluğu olduğunun kaza tespit tutanağı ile bilirkişi raporu ile sabit olduğuna, değer kaybı ve araç mahrumiyet bedelinin hesaplayan ve hükme esas alınan bilirkişi raporunda hata bulunmamasına göre, ilk derece mahkemesi karar ve gerekçesinin usul ve yasaya uygun olduğu, kanunun olaya uygulanmasında hata edilmediği, ihtilafın doğru tanımlandığı anlaşmakla; davalı ... vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b.1 maddesi uyarınca esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.