Denizli Bölge Adliye Mahkemesi 4. Hukuk Dairesi E.2025/975 K.2025/923

İlk derece mahkemesinin yukarıda belirtilen kararına yönelik davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine 6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde; ...... adlı şirkete ait ......isimli motor yatın (yabancı bayraklı) ......ili ......ilçesi ......bağlama manevrası yaptığı sırada sancak (sağ) tarafında bağlı konumunda (halatla sahile bağlı hareketsiz) bulunan ......LTD'e ait ......bandrallı "......" isimli motor yatla çatma gerçekletirmiş olup çatma sırasında ......LTD'e ait ......bandrallı "......" adlı yatın iskele tarafında hasar meydana geldiğini, bu çatma nedeniyle tamamen kusursuz ve hareketsiz olan ......ŞTİ'ne ait ......Cumhuriyeti bandrallı "......" isimli motor yatın iskele tarafında derin yarıklar oluştuğunu,

hasarın onarımının 4.320 Euro tutmuş olup söz konusu tutarın ......Ticaret Mahkemesi ......D.

İş sayılı kararı gereğince verilen ihtiyati haciz sonrasında cebri icra yoluyla tahsil edildiğini, tekne onarımı tamamlanmış olup onarım bedeli dışında ayrıca, ......Euro teknenin karaya çekilmesi, karadan denize atılması bedeli, ......Euro onarım sırasında kullanılan elektrik ve su bedeli olmak üzere ayrıca toplam ......Euro masraf yapıldığını beyan ederek hasarın giderimi için yapılan; ......Euro teknenin karaya çekilmesi, karadan denize atılması bedeli, ......Euro onarım sırasında kullanılan elektrik ve su bedeli olmak üzere toplam ......Euro masraf bedelini karşılamak üzere.

Davalı ......şirketine ait hasar veren Virgin Island bandıralı ......adlı gemiye ve başkaca gemileri varsa onların da ihtiyaten haczine karar verilmesini, davalının menkul ve gayrimenkul malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacaklarının ihtiyaten haczine karar verilmesini, davalıya ait teknenin özel amaçla kullanılan motor yat olması, ticari faaliyeti olmaması ve meydana gelen zararların deniz alacağı kapsamında kalması düşünüldüğünde TTK 1363/1 maddesi kapsamında teminatsız olarak aksi kabil ise TTK 1363/4 gereğince uygun bir teminata hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde.

Karşı tarafça ......Euroluk faturayı, haciz ve seferden men baskısı nedeniyle ödemek zorunda kaldığını, ödeme yapıldıktan sonra karşı yanca bu kez "nasılsa ödeme yapılıyor" yaklaşımıyla kendilerince hiçbir ilgisi bulunmayan bir fatura alacağı yönünden ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, akabinde ihtiyati haciz kararı alındığını ve davalının haciz baskısı altında bırakıldığını, söz konusu ihtiyati haciz kararına itiraz ettiklerini, davalının takip konusu fatura alacakları ile ilgili hiçbir sorumluluğu ve yükümlülüğünün bulunmadığını, davalıya ait gemi sadece karada giderilebilecek başka sorunları nedeniyle (şaft tamiri,

pervane bakım söküm takımı, tutya bakımı ve platform hidrolikleri tamiri vs) karaya alındığını, bu süre içerisinde de bu tamiratlarını gerçekleştirdiğini, masrafa girmeden kolaylıkla denizde giderilebilecek bir tamirat açısından karaya alınıp karada 2 hafta karalama yapılmasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, tamirat alanının su kesim hattının çok üzerinde olduğunu ve kolaylıkla denizde tamir edilebilineceğinin ortada olduğunu, gerekli görülürse ......(......)'den gemiye yapılan işlemlerin (marina taşeronları ......LTD.ŞTİ-......LTd.ŞTİ aracılığıyla) dökümünün celp edilebileceğini,

bununla birlikte talep konusu alacağın TTK 1352.maddesinde değinilen "deniz alacağı" kavramına dahil olmadığını, zira karaya alma ve bakım, alacaklıya ait geminin keyfi ihtiyaçları nedeniyle gerçekleştirildiğini, borcun bu nedenle doğduğunu, davalıya ait geminin vermiş olduğu zarar halihazırda alacaklının diğer dosyasıyla giderilmiş olup eldeki talebin nedeni davalının vermiş olduğu zarar olmadığını beyan ederek ihtiyati haciz kararının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

İlk derece mahkemesinin yukarıda tarih ve sayısı belirtilen kararı ile.

"Her ne kadar talebe konu iddia olunan ......Euro hasar bedelini karşılamak üzere davalı ......firmasına ait hasar veren ......bandrallı ......gemisi dışında ayrıca başkaca gemileri varsa onlara da haciz konulması ve ayrıca menkul ve gayrimenkul malları ile 3. Kişilerdeki hak ve alacaklarına da haciz konulması talep edilmiş ise de; ihtiyati haciz talebinin dayanağı hukuki sebepler ve dosya kapsamı ile yukarıda yer alan mevzuat hükmü göz önüne alınarak fazlaya ilişkin talebin yerinde olmadığı anlaşılmakla;

......firmasına ait ......bandrallı ......isimli motor yata ihtiyati hacze konu alacak miktarı olan ......Euro üzerinden ihtiyati haciz konulması yönündeki talebin kabul edilerek talebin bu hali ile kısmen kabulüne, yukarıda açıklandığı üzere, 6102 sayılı TTK'nın 1352/1. (a) maddesi gereğince deniz alacağı hükmünde olduğu, 6102 sayılı TTK'nın 1362. maddesi gereğince.

Alacaklının, alacağının 1352 nci maddede sayılan deniz alacaklarından olduğu anlaşıldığından; ......firmasına ait ......bandrallı ......isimli motor yata ......EURO bedel üzerinden İHTİYATİ HACİZ KONULMASINA" dair karar verilmiştir.

İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde.

İhtiyati haciz talep eden davacının talebi ile ......-EURO bedel üzerinden davacı şirkete ait ......isimli motor yat üzerine ihtiyati haciz konulduğunu, ihtiyati haczin hukuka aykırı olmasına karşı yapılan itirazların reddedildiğini, davacı şirkete ait ......isimli motor yatın davacı tarafın ......isimli motor yatı ile yaşadığı çatma olayına istinaden yaşanan çizilme olayına ilişkin davacı tarafça dava konusu ile ilgili olmayan çok yüksek meblağda faturaların alındığını, yaşanan olayın yalnızca çizilme olayı olduğu davacı tarafın da kabulünde olduğunu,

karşı yanca tahmini ......-Euroluk bir tamir gideri olan basit bir çizik tamiri için yerel mahkemeye sunulduğunu ve şişirilmiş ......Euroluk faturayı, haciz ve seferden men baskısı nedeniyle davacının ödemek zorunda bırakıldığını, ödeme yapıldıktan sonra karşı yanca bu kez "nasılsa ödeme yapılıyor" yaklaşımıyla davacı şirketle hiçbir ilgisi bulunmayan fatura alacakları yönünden ihtiyati haciz talebinde bulunulduğunu, akabinde ihtiyati haciz kararının alındığını ve davacının haciz baskısı altında bırakıldığını, davacının takip konusu fatura alacakları ile ilgili hiçbir sorumluluğu ve yükümlülüğünün bulunmadığını,

alacaklı tarafın karaya çıkma nedeni (talep konusu borcun doğum nedeni) verilen zararın giderilmesinin olmadığını, davalıya ait gemi sadece karada giderilebilecek başka sorunları nedeniyle (şaft tamiri, pervane bakım söküm takımı, tutya bakımı ve platform hidrolikleri tamiri vs) karaya alındığını, bu süre içerisinde de bu tamiratlarını gerçekleştirdiğini, dosyaya davacı tarafça koyulan fatura içerikleri incelendiğinde çizik tamiri için ne karalama yapılması gerekmeyeceği ne de 2 hafta boyunca mekanik işlemlerle ilgili tamir yapılmasının yaşanan çizilme olayı ile bağlantılı olmadığının görüleceğini,

gerekli görülürse karalamanın yapıldığı ......(......)'den gemiye yapılan işlemlerin (.....LTD.ŞTİ-Yes ......LTd.ŞTİ aracılığıyla) dökümünün istenebileceğini, talep konusu alacağın TTK 1352.maddesinde değinilen "deniz alacağı" kavramına dahil olmadığını, zira karaya alma ve bakım, alacaklıya ait geminin keyfi ihtiyaçları nedeniyle gerçekleştirildiğini, borcun bu nedenle doğduğunu, fakat mahkemece ''alacağın 1352.

Maddede sayılan deniz alacaklarından olduğu ve parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirilecek delil gösterildiği anlaşıldığından ve yaklaşık ispat şartının gerçekleştiği'' gerekçesi ile itirazının reddedildiğini, verilen hasarın ne olduğu ve talebin neden kaynaklandığı bir arada değerlendirildiğinde TTK çerçevesince aranan "yakın ispat" koşulunun oluşmadığının açıkça görüldüğünü, davacıya ait motor yatın vermiş olduğu zararın halihazırda alacaklının diğer dosyasıyla giderilmiş olup eldeki talebin nedeni davacının vermiş olduğu zararın herhangi bir illiyet bağının bulunmadığını,

diğer dosyadaki zararın davacı şirketçe fazlası ile giderildiğini beyan ederek ......Ticaret Mahkemesinin ......Değişik iş ve ......Karar numaralı ilamının kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Davacı vekili istinaf cevap dilekçesinde özetle; davalı yanın basit bir çizik olarak tabir ettiği çiziğin boyunun aralıklarla 4 metreyi geçtiği gibi büyük bir kısmının gemi karinasının yani geminin sualtı kesiminin altında bulunan alanlarda bulunmadığını, bu hasarların onarımı için çizik alanı yaklaşık hasardan iki katı boyunda açılmakta açılan alan kuruduktan sonra kat ve kat uygulanan elyaf ve jelkot eşliğinde dolgu yapılıp hitamında zımpara yapılarak boyandığını,

bu uygulama esnasında katmanlar arasına su ya da hava kabarcığı bırakıldığında ozmoz oluştuğunu (katmanlar arasında kabarcıklarda canlı bakteri) ve bunun adeta uyuz gibi tüm teknenin gövdesine yayıldığını, bu nedenle su kesimin altında bulunan alanlarda bu onarımın denizde yapılma imkanının olmadığını, davalı yan tarafından konuya ilişkin sözlü itiraz haricinde ne bir uzman görüşü ne de olduğu iddia edilen kamera kayıtları ile en önemlisi hasarın denizde yapılabileceğine ilişkin uzman görüşünün dosyaya sunulmadığının açık olduğunu beyan ederek davalı tarafın istinaf başvurusunun reddine karar verilmesini talep etmiştir.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI VE GEREKÇE

Dairemizce HMK'nın 355. maddesi kapsamında istinaf dilekçesinde belirtilen hususlarla sınırlı olmak üzere ve kamu düzenine ilişkin hususlar resen dikkate alınarak yapılan inceleme neticesinde;

Talep, 6102 sayılı TTK'nın 1352/1.(ı), 1353. maddeleri uyarınca, deniz alacağının teminat altına alınması amacıyla, gemi üzerine ihtiyati haciz konulması istemine ilişkindir.

Mahkemece ihtiyati haciz talebinin kabulüne karar verilmesi üzerine karara karşı davalı tarafından itiraz edilmiş, itirazın duruşmalı değerlendirilmesi ile reddine karar verilmesi üzerine karara karşı davalı tarafından istinaf yoluna başvurulmuştur.

6102 sayılı TTK'nın 'Deniz Ticareti' başlıklı beşinci kitabında gemilere ilişkin ihtiyati haciz düzenlenmiştir. Anılan Kanun'un 1362. maddesi gereğince alacaklının, alacağının 1352. maddeden sayılan deniz alacaklarından olduğu ve parasal değeri hakkında mahkemeye kanaat getirecek delilleri sunması gerekmektedir. Buna göre, HMK'nın 389. ve İİK'nın 257.maddesinde olduğu gibi talep konusunda yaklaşık ispat gerekli ve yeterlidir. '(Yargıtay 11. Hukuk Dairesinin 2014/11222 Esas ve 2014/13495 Karar sayılı İlamı)

6102 sayılı TTK' nın 1352. maddesinde;

(1) “Deniz alacağı”; aşağıda sayılan hususların birinden veya birkaçından doğan istem anlamına gelir:

a) Geminin işletilmesinin sebep olduğu zıya veya hasar.

b) Geminin işletilmesi ile doğrudan doğruya ilgili olarak karada veya suda meydana gelen can kaybı veya diğer bedensel zararlar.

c) Kurtarma faaliyeti veya her türlü kurtarma sözleşmesi, çevre zararı tehdidi oluşturan bir gemi veya gemideki eşya ile ilgili kurtarma faaliyeti için ödenecek özel tazminat.

d) Çevreye, kıyı şeridine veya bunlara ilişkin menfaatlere gemi ile verilen zarar ya da zarar verme tehdidi; bu zararı önlemek, sınırlandırmak veya ortadan kaldırmak için alınan önlemler; bu zarar karşılığı ödenecek tazminat; çevrenin eski duruma getirilmesi için fiilen alınan veya alınacak olan makul önlemlerin giderleri; bu zarar ile bağlantılı olarak üçüncü kişilerin uğradığı veya uğrayabileceği kayıplar ve bu bentte belirtilenlere benzer nitelikteki zararlar, giderler veya kayıplar.

e) Geminin içinde bulunan veya bulunmuş olan şeyler de dâhil olmak üzere, batmış, enkaz hâline gelmiş, karaya oturmuş veya terkedilmiş olan bir geminin yüzdürülmesi, kaldırılması, çıkartılması, yok edilmesi veya zararsız hâle getirilmesi için yapılan giderler ve harcamalar ile terk edilmiş bir geminin korunması ve gemi adamlarının iaşesi ile ilgili giderler ve harcamalar.

f) Bir çarter parti düzenlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, geminin kullanılması veya kiralanması amacıyla yapılmış her türlü sözleşme.

g) Bir çarter parti düzenlenmiş olup olmadığına bakılmaksızın, gemide eşya veya yolcu taşınması amacıyla yapılmış her türlü sözleşme.

h) Gemide taşınan, bagaj dâhil, eşyaya gelen veya bu eşyaya ilişkin zıya veya hasar.

i) Müşterek avarya.

j) Römorkaj.

k) Kılavuzluk.

l) Geminin işletilmesi, yönetimi, korunması veya bakımı için sağlanan eşya, malzeme, kumanya, yakıt, konteynerler dâhil teçhizat ve bu amaçlarla verilen hizmetler.

m) Geminin yapımı, yeniden yapımı, onarımı, donatılması ya da geminin niteliğinde değişiklik yapılması.

n) Liman, kanal, dok, iskele ve rıhtım, diğer su yolları ile karantina için ödenecek resimlerle diğer paralar.

o) Ülkelerine getirilme giderlerini ve onlar adına ödenmesi gereken sosyal sigorta katılma paylarını da içererek, gemi adamlarına, gemide çalışmaları dolayısıyla ödenecek ücretlerle, onlara ödenmesi gereken diğer tutarlara ilişkin istemler.

p) Gemi için alınmış krediler dâhil olmak üzere, geminin veya malikinin adına yapılmış harcamalar.

r) Geminin maliki tarafından veya onun hesabına ödenecek, karşılıklı sigorta aidatları da dâhil sigorta primleri.

s) Geminin maliki tarafından veya onun hesabına gemiye ilişkin olarak ödenecek her türlü komisyon, brokaj veya acente ücretleri.

t) Geminin mülkiyeti veya zilyetliğine ilişkin her türlü uyuşmazlık.

u) Geminin ortak malikleri arasında çıkan, geminin işletilmesine ya da gemiden sağlanan hasılata ilişkin her türlü uyuşmazlık.

v) Gemi rehni, gemi ipoteği veya gemi üzerinde aynı nitelikteki ayni bir yükümlülük.

y) Geminin satışına ilişkin bir sözleşmeden kaynaklanan her türlü uyuşmazlık." şeklinde

TTK nın 1353. Maddesinde ise;

(1) Deniz alacaklarının teminat altına alınması için, geminin sadece ihtiyati haczine karar verilebilir. Bu alacaklar için gemi üzerine ihtiyati tedbir konulması veya başka bir surette geminin seferden menedilmesi istenemez.

(2) Akdî veya kanuni bir rehin ile teminat altına alınmış deniz alacakları hakkında da birinci fıkra hükmü uygulanır.

(3) Deniz alacaklarından başka alacaklar için gemi hakkında ihtiyati haciz kararı verilemez.

(4) Alacağın, 1352 nci maddede sayılan bir deniz alacağı olması, ihtiyati haciz sebebidir.

(5) Vadesi gelmemiş deniz alacaklarında, İcra ve İflas Kanununun 257 nci maddesinin ikinci fıkrasında öngörülen şartlar gerçekleştiği takdirde geminin ihtiyati haczi istenebilir" şeklinde düzenleme bulunmaktadır.

"Alacaklı tarafından teminat gösterilmesi" başlıklı 6102 sayılı TTK'nın 1363. maddesi ise ; "(1) Deniz alacağını teminat altına almak üzere ihtiyati haciz kararı verilmesini isteyen alacaklının, 10.000 Özel Çekme Hakkı tutarında teminat vermesi zorunludur."hükmünü içerir.

Açıklanan nedenlerle dosya kapsamındaki yazı, belge ve bilgilere, yasaya uygun gerektirici nedenlere, ilk derece mahkemesi ara kararının gerekçesinde dayanılan delillerle, delillerin tartışılması sonucu maddi olay ve hukuki değerlendirmede usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına; incelemenin istinaf dilekçesinde belirtilen sebeplerle sınırlı olarak yapılıp, kamu düzenine herhangi bir aykırılığın da bulunmamasına; geminin işletilmesinin sebep olduğu maddi zıya veya hasardan doğan ve haksız fiile dayanan alacaklar ile ilgili her türlü uyuşmazlığın deniz alacağı hükmünde olmasına,

ihtiyati haciz için yaklaşık ispat koşulunun gerçekleşmiş olmasına, göre davalı vekilinin istinaf itirazları yerinde görülmediğinden 6100 Sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi uyarınca istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilerek aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.