Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 10. Hukuk Dairesi E.2024/519 K.2024/117

Taraflar arasındaki davasının yapılan yargılaması sonunda ilk derece mahkemesince verilen ve yukarıda tarih numarası gösterilen karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmakla; dosya incelendi.

A) TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMASININ ÖZETİ

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle. Müvekkili şirket tarafından kiralanan işyerinin daha önce işyeri sahibi tarafından dava dışı ...

Şti'ne kiralandığını, bu şirketin işyerine ait .... tesisat nolu elektrik abonesini kendi adına aldığını ancak uzun süre elektrik borcunu ödemeyip işyerinden ayrıldığını, müvekkili şirketin davalı tarafa defalarca başvuru yaparak tarafına borçsuz abonelik verilmesini talep ettiğini ancak davalı tarafın haksız bir şekilde bu talebini abonenin önceki borçlarını gerekçe göstererek abonelik başvurusunu reddettiğini, davalı tarafın müvekkili şirket ile sözleşme yapmaktan kaçınmasının, tamamen hukuki dayanaktan yoksun ve haksız olduğunu,

bu nedenlerle davanın kabulü ile davalının elektrik abonelik sözleşmesi yapmamak sureti ile yarattığı muarazanın men’ine, dava sonuna kadar tedbiren .... tesisat nolu abonenin elektriğin bağlanmasına, yargılama gideri ve vekâlet ücretinin davalıdan tahsiline karar verilmesini iddia ve talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; Dava konusu edilen .... numaralı tesisat üzerinde yeniden abonelik tesis edilmesi mümkün olmadığını, tesisat üzerindeki mevcut abonenin aboneliğinin iptal edilerek yeni talep de bulunanın abonelik devir talebinin usul ve yasaya uygun olması halinde aboneliğin devrinin gerçekleştirileceğini, davacı tarafın usul ve yasaya uygun davranmaksızın huzurda dava açtığını, hukuki yarar yokluğundan davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

B) İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; davacının aboneliğe konu işyerini kiraladığını ve eski abonenin borcu nedeniyle kendisine abonelik verilmediğini, davalının ise eski abonelik kapatılmadan yeni aboneliğin tesisinin mümkün olmadığı, tarafların yaptığı devrin muvazaalı olduğunu ileri sürdüğü, kolluk birimlerinden dava konusu yerin kim tarafından işletildiği konusunda araştırma yapılması istenildiği, adresdeki işyerinde gross marketin faaliyette bulunulduğu ve davacı şirket tarafından işletildiği, ticari sicil kayıtlarına göre her iki şirketin faaliyet adreslerinin ve şirket ortaklarının da farklı olduğu,

davacı şirketin faaliyet merkezinin dava konusu yer olduğu, yapılan tahkikat sonucunda davacının kiraladığı işyerini gerçekten işlettiği, devir ilişkisinde davalının iddia ettiği üzere bir muvazaa bulunmadığı sonucuna ulaşıldığı, davalının, davacıya elektrik aboneliği vermemesine yönelik işleminin herhangi bir somut gerekçeye dayanmadığı, devrin muvazaalı olmadığı tespit edildiğinden açılan davanın kabulü ile ....adresinde bulunan iş yerinde davalı tarafından elektrik aboneliği tesisine, muarazanın bu şekilde giderilmesine" şeklinde karar verilmiştir.

C) İSTİNAF SEBEPLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; mahkemece yeterli ve gerekli araştırma yapılmadan karar verildiğini, davacının dava açmakta hukuki yararının bulunmadığını, abonelik iptal edilmedikçe fiili kullanıcının da abone ile birlikte borçtan sorumlu olduğunu, abonelik iptal edilmediğinden davacıya yeni abonelik verilemeyeceğini, davacının muvazaalı işlemler ile iş yerini kiraladığını ve vergi levhasını kuruma sunmadığını, borçları ödemediğini, bu nedenlerle davanın reddi gerektiğini savunmuştur.

D) DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf sebepleri ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesi sonunda; Dava; elektrik aboneliği sözleşmesi kurulması talebinin reddi suretiyle oluşan muarazanın giderilmesi istemine ilişkindir. Davacı, yeni abonelik tesisi isteminin reddi suretiyle yaratılan muarazanın giderilmesini talep etmiş; davalı davanın reddini savunmuş; mahkemece davanın kabulüne karar verilmiş; karara karşı davalı vekilince istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Bilindiği üzere, Yargıtay 3. H.D ve Hukuk Genel Kurulu' nca benimsenen ilke gereği, kural olarak sonraki abonelik, önceki abonenin borcunun ödenmesine bağlı kılınamaz. Ancak, davalı, dava konusu abonelik üzerinden yararlandırılan elektrik hizmet bedelinin ödenmemiş olması nedeniyle alacağının bulunduğunu ve bu alacağın ödenmesini önlemek amacıyla danışıklı bir işlem (kira akti) yapıldığını, kendisinin zararlandırılmak istendiğini savunabilecektir.

Muvazaa, mülga 818 sayılı BK’nun 18. maddesinde ve olay tarihi itibariyle yürürlükte bulunan 6098 sayılı yasanın 19. maddesinde düzenlenmiş olup, yasa metninde “ Bir sözleşmenin türünün ve içeriğinin belirlenmesinde ve yorumlanmasında, tarafların yanlışlıkla veya gerçek amaçlarını gizlemek için kullandıkları sözcüklere bakılmaksızın, gerçek ve ortak iradelerinin esas alınacağı” belirtilmiştir.

Buna göre; muvazaa nedeniyle hakları ihlal olunan ve zarar gören 3. kişiler tek taraflı veya çok taraflı hukuki işlemlerin geçersizliğini ileri sürebilecektirler.

Somut olayda davacının abonelik istediği adrese ilişkin kira sözleşmesi ibraz ettiği, bu adresi ticaret siciline şirket merkezi olarak tescil ettirdiği, yapılan kolluk araştırmasında abonelik istenilen adreste bir fiil faaliyette bulunduğunun tespit edildiği, dava dışı .... Şti'nin bu adreste faaliyetinin devam ettiğine dair bir tespit yapılamadığı, dava dışı şirket ile davacı şirketin; faaliyet konularının farklı olduğu, kurucu ve temsilcilerinin farklı kişiler olduğu, bu kişiler arasında akrabalık, ortaklık v.s bir ilişki bulunduğuna dair bir tespit yapılamadığı anlaşılmıştır.

Bu halde ilk derece mahkemesince; dosyadaki bilgi, belge, ve kayıtlar davacı ile borçlu konumdaki önceki abonenin arasında fiili ve hukuki bağın ve dolayısıyla muvazaa olgusunun davalı tarafça isbatlanamadığı kanaatiyle, davanın kabulü ile .... adresinde bulunan iş yerinde davalı tarafından elektrik aboneliği tesisine, muarazanın bu şekilde giderilmesine karar verilmesi usul ve yasaya uygun olup, davalı vekilinin istinaf başvuru nedenleri yerinde görülmemiştir.

Bununla birlikte; dairemizce yapılan kontrolde Ticaret Sicil Gazetesi'nin ... de yayımlanan ilanda, Diyarbakır Büyükşehir Belediye Başkanlığı İmar ve Şehircilik Dairesi Başkanlığı Adres ve Numaralandırma Şube Müdürlüğü'nün 04/08/2021 tarih ve ....sayılı yazısına istinaden .... Şirketi'nin adresinin numarataj yönetmeliği doğrultusunda değiştirilerek ...olarak kayıtlara geçtiği, 04/08/2021 tarihinde re'sen tescil edildiği anlaşılmasına rağmen mahkemece hüküm kısmında adres kapı numarası ...olarak gösterilmiş ise de; söz konusu husus mahallinde her zaman düzeltilebilecek maddi hata niteliğinde görüldüğünden Dairemizce kaldırma nedeni yapılmamıştır.

Açıklanan nedenlerle; dosya kapsamı ve ileri sürülen istinaf sebepleri dikkate alındığında mahkemenin vaka ve hukuki değerlendirmesinde usul ve esas yönünden yasaya aykırılık olmadığı ve hükümde kamu düzenine aykırılık bulunmadığı, davalının istinaf nedenlerinin yerinde olmadığı anlaşıldığından davalı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353/1-b-1 maddesi gereğince esastan reddine karar vermek gerekmiş, aşağıdaki hüküm kurulmuştur.