Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 2. Hukuk Dairesi E.2023/99 K.2023/316

Diyarbakır .. Asliye Hukuk Mahkemesi ve Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ayrı ayrı görevsizlik kararı verilmesi nedeni ile yargı yerinin belirlenmesi için Dairemize gönderilen dosya incelendi;

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

Dava haksız fiilden kaynaklı maddi tazminat istemine ilişkindir.

Diyarbakır ... Asliye Hukuk Mahkemesince; “Davacı vekilinin mahkememizin .... tarihli duruşmasında alınan imzalı beyanına göre, dava konusu edilen aracın davacı şirketin iştigal ettiği araç kiralama işinde kiralık araç olarak kullanıldığı anlaşılmıştır.

Davacının ticaret şirketi olması ve aracın şirket adına kayıtlı olup davacı vekilinin imzalı beyanına göre ticari olarak kullanılması, davalıya ait aracında ticari taksi olarak kullanılması nedeniyle dava konusu olayın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili hususlardan doğduğu anlaşılmakla, davanın TTK’nın 4. maddesine göre Asliye Ticaret Mahkemesinde görülmesi gerekmektedir.” gerekçesiyle görevsizlik kararı verilmiştir.

Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesince, “davalının tacir olmadığı, dolayısıyla görevli mahkemenin genel mahkeme olan asliye hukuk mahkemesi olduğu, davalı aracının ticari taksi olarak kullanılmasının mahkemeyi görevli hale getirmeyeceği” gerekçesiyle karşı görevsizlik kararı verilmiştir.

Karşılıklı iki mahkemenin aynı dava hakkında göreve veya yetkiye ilişkin olarak verdikleri kararlar, kanun yoluna başvurulmaksızın kesinleştiği takdirde görevli veya yetkili mahkeme, ilgisine göre bölge adliye mahkemesince veya Yargıtayca belirlenir (HMK md.22/2).

Aksine hüküm bulunmadıkça, dava olunan şeyin değerine veya tutarına bakılmaksızın asliye ticaret mahkemesi tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerine bakmakla görevlidir (TTK md.5).

Ticari davalar Türk Ticaret Kanunu’nun 4. maddesinde sayılmıştır. Buna göre 4/1. maddesinde nispi ticari davalar, 4/1-a fıkrasından f fıkrasına kadar sayılan hususlar ise mutlak ticari davalardır.

Bir davanın nispi ticari dava sayılması için Türk Ticaret Kanunu’nun 4/1. maddesinde belirtildiği gibi her iki tarafında tacir olması ve her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili bir dava olması gerekmektedir.

Mutlak ticari davalar ise, Türk Ticaret Kanunu’nun 4/1-a maddesi uyarınca, iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olup olmadığına bakılmaksızın Türk Ticaret Kanunu’nda düzenlenen hususlar ile yine Türk Ticaret Kanunu’nun 4/1-f bendine kadar sayılan yasalarda belirtilen davalar olarak sayılmıştır.

Somut olayda da; uyuşmazlığın mutlak ticari dava olmadığı gibi niteliği itibarı ile haksız fiilden kaynaklandığı, davalının tacir de olmadığı, bu durumda TTK'nın 4/1. maddesinde belirtilen her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili nispi ticari dava kapsamında da bulunmadığı anlaşılmakla haksız fiilden kaynaklanan uyuşmazlığın asliye hukuk mahkemesinde görülüp sonuçlandırılması gerekir.

Açıklanan nedenlerle, Diyarbakır ... Asliye Hukuk Mahkemesinin yargı yeri olarak belirlenmesine karar vermek gerekmiştir.