Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2022/1489 K.2022/1100

Mahkemece geçici hukukî koruma talebinin kabulü kararına yönelik itirazın reddine dair verilen ek kararın istinaf incelemesi aleyhine ihtiyati haciz istenen vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

İhtiyati haciz talep eden vekili; müvekkili ...'ın, aleyhine ihtiyati haciz talep olunan şirketin keşidecisi olduğu ... Bankası AŞ ... Şubesine ait ... numaralı, ... keşide tarihli ve ... TL meblağlı çekin yetkili hâmili olduğunu, Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesinin ... E. sayılı dosyası ile çek hakkında ödeme yasağı kararı alındığını, çekin bankaya ibrazı üzerine bankanın çekin arkasına "işbu çek ... tarihinde takasa ibraz edilmiştir. T.C. Diyarbakır Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından ... Esas nolu karar ödeme yasağı konulduğundan iade edilmiştir." şeklinde şerh düşüldüğünü, alacağın ödenmediğini beyan ederek ihtiyati haciz talebinde bulunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece,... tarihli karar ile, talebin kabulüne ve aleyhine ihtiyati haciz istenen tarafın ... TL borç miktarına yetecek kadar taşınır, taşınmaz malları ile üçüncü şahıslardaki hak ve alacaklarının 2004 sayılı İİK'nın m. 257 ve müteakip hükümleri gereğince ihtiyaten haczine karar verilmiştir.

Söz konusu karara, aleyhine ihtiyati haciz istenilen vekili tarafından verilen ... tarihli dilekçe ile itiraz edilmesi üzerine Mahkemece 2004 sayılı İİK m. 265/4 hükmü uyarınca itiraz duruşmalı olarak incelenerek ... tarihli duruşmada alınan ek karar ile ihtiyati haciz kararına itirazın reddine karar verilmiş ve bu hususta gerekçeli ek karar yazılmıştır.

... tarihli ek karara karşı, aleyhine ihtiyati haciz istenilen vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran aleyhine ihtiyati haciz istenen vekili; çekteki borcun tefecilik neticesinde alınmış olduğunu ve eksik borç olarak sınıflandırıldığını, taraflar arasında herhangi bir ticari ilişkinin varlığını destekleyecek bir delil bulunmadığını, taraflar arasındaki borç ilişkisinin kesin hükümsüz olduğunu, çekin kambiyo vasfı dahi taşımadığını, çekin süresinde bankaya ibraz edilmediğini, ibraz tarihi geçmiş olan çek hakkında ihtiyati haciz kararı verilemeyeceğini, verilen ihtiyati haciz kararının usul ve yasaya aykırı olduğunu beyan ederek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde; Talep, 2004 sayılı İİK m. 257 vd. hükümleri uyarınca ihtiyati haciz kararı verilmesi istemine ilişkin olup; uyuşmazlık, somut olayda ihtiyati haciz koşullarının oluşup oluşmadığı noktasında toplanmaktadır.

İhtiyati haciz, alacaklının bir para alacağının zamanında ödenmesini garanti altına almak için mahkeme kararıyla borçlunun mallarına önceden geçici olarak el konulmasıdır. İhtiyati hacze ilişkin yasal düzenleme 2004 sayılı İcra ve İflas Kanunu'nun 257 ila 268. maddesinde yer almaktadır.

Bilindiği gibi ihtiyati haciz talep edebilme koşulları İİK’nın 257. maddesinde gösterilmiş olup maddede hem vadesi gelen hem de henüz vadesi gelmemiş para alacakları için ihtiyati haciz şartları düzenlenmiştir. Bunlar muaccel alacaklarda alacağın vadesinin gelmiş olması ve alacağın rehinle temin edilmemiş olmasıdır.

Müeccel alacaklarda ise kural ihtiyati haciz istenemeyeceği ise de borçlunun belli bir adresinin olmaması veya borçlunun taahhütlerinden kurtulmak amacıyla mallarını gizlemeye, kaçırmaya veya kendisi kaçmaya hazırlanır yahut kaçar ya da bu amaçla alacaklının haklarını ihlal eden hileli işlemlerde bulunursa vadesi gelmemiş alacaklarda da ihtiyati haciz kararı verilebilir. Sözü edilen maddede bunun dışında herhangi bir koşul öngörülmemiştir.

2004 sayılı İİK’nın 258. maddesi “Alacaklı alacağı ve icabında haciz sebepleri hakkında mahkemeye kanaat getirecek deliller göstermeye mecburdur” hükmünü içermekte olup ihtiyati haciz kararı verilebilmesi için alacağın varlığı hakkında kanaat verilmesi yeterlidir. Mahkemenin alacağın varlığına kanaat getirmesinden anlaşılması gereken alacağın usul hukuku kurallarına göre kesin bir şekilde ispat edilmesi olmayıp yaklaşık ispat ölçüsünde alacağın varlığını gösteren delillerin sunulması aranmaktadır.

Talebe konu ... keşide tarihli, ... seri numaralı ve ... TL bedelli çekin ... tarafından hâmiline olarak keşide edildiği, hâmil ... tarafından da çekin ... tarihinde bankaya ibrazı üzerine ödeme yasağı kararı nedeniyle çekin ödenmediği anlaşılmaktadır.

Yukarıda anılan ilke ve esaslar çerçevesinde somut olayın değerlendirilmesinde, Yargıtay'ın yerleşik kararlarında da benimsendiği üzere ihtiyati hacze konu alacağın kesin olarak ispatı gerekmeyip, yaklaşık ispatın yeterli olduğu, ihtiyati haczin niteliği, talebe dayanak kambiyo senedinin çekin tüm unsurlarını taşıdığı, süresinde bankaya ibraz edildiği, ödeme yasağı kararı nedeniyle işlem yapılamadığı, çek ile ilgili ödeme yasağı bulunması ya da hasımsız çek iptali davası açılmasının ihtiyati haciz kararı verilmesine engel teşkil etmediği,

aleyhine ihtiyati haciz istenen vekili tarafından borcun doğumuna yönelik iddiaların menfi tespit davasında incelenebileceği, bu itibarla, dosya mevcuduna göre talep dilekçesi ekinde sunulan belgelerin alacağın varlığı hususunda kanaat uyandırıcı ve yaklaşık ispata yarar nitelikte olduğu,

dolayısıyla 2004 sayılı İİK'nın 257. maddesindeki şartların oluştuğu sonuç ve kanaatine varılmış olup, ilk derece mahkemesince ihtiyati haciz kararına itirazın reddine dair verilen ... tarihli ek kararın usul ve yasaya uygun olduğu anlaşılmakla, aleyhine ihtiyati haciz istenen vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın 353(1)-b-1 maddesi uyarınca esastan reddine karar verilerek, aşağıdaki şekilde hüküm tesis edilmiştir.