Diyarbakır Bölge Adliye Mahkemesi 6. Hukuk Dairesi E.2023/3071 K.2024/14

Taraflar arasında görülen davada Mahkemece verilen kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup incelendikten sonra, gereği görüşülüp düşünüldü:

TARAFLARIN İDDİA VE SAVUNMALARININ ÖZETİ

Davacı vekili; davalı .... plaka sayılı iş makinesinin müvekkili şirket nezdinde .....numaralı ZMSS poliçesi ile sigortalandığını, aracın ehliyetsiz sürücü ....sevk ve idaresinde iken karıştığı kaza sonucu .......dlı şahsın yaralandığını, yaralının Diyarbakır ....

Asliye Hukuk Mahkemesi'nin ...E. sayılı dosyası ile maddi tazminat davası açtığını, yapılan yargılama sonucunda davanın kabulüne karar verilmesi üzerine müvekkili şirketçe ilgili icra dosyasına toplam 53.501,62 TL yatırılmak zorunda kalındığını, yargılama esnasında alınan bilirkişi raporuna göre araç sürücüsü diğer davalı ....'ın ehliyetinin bulunmadığı ve kusurlu olarak kazaya sebebiyet verdiğine hükmedildiğini, bu nedenle hak sahibine ödenen tazminatın tahsili amacıyla davalılar aleyhine Diyarbakır İcra Müdürlüğünün ....

E. sayılı dosyası üzerinden icra takibi başlatıldığını, ancak haksız itiraz sonucu takibin durdurulduğunu beyan ederek itirazın iptaline ve %20 oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesine karar verilmesini talep etmiştir.

Davalılar vekili; davacı tarafın iddialarının gerçeği yansıtmadığını, TMMOB Makina Mühendisleri Odası Diyarbakır Şubesi'ne müzekkere yazılması halinde müvekkili ..... operatörlük belgesine sahip olduğunun anlaşılacağını, ilgili belgeyi işbu cevap dilekçesi ekinde sunduklarını, ayrıca kazayla ilgili müvekkili şirket yetkilileri .... Diyarbakır .... Asliye Ceza Mahkemesi'nin ....E. sayılı dosyasında yargılandıklarını, yargılamada sürücü belgesi bulunmadığına dair herhangi bir gerekçeye yer verilmediğini, davacının takibinde haksız olduğunu beyan ederek davanın reddini savunmuştur.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

Mahkemece yapılan yargılama sonucunda; 6102 sayılı TTK m. 4 ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalarda, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurma şartının bulunduğunu, dava dilekçesi ve eklerinde arabuluculuk son tutanağının aslı veya arabulucu tarafından onaylı suretinin sunulmadığı, eksikliğin ikmali için tensip zaptının 12 nolu bendi ile davacı vekiline 1 haftalık kesin süre verildiği fakat bu süre zarfında eksikliğin ikmal edilmediği gerekçesiyle davanın dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir. Karara karşı, davacı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF SEBEPLERİ

İstinaf kanun yoluna başvuran davacı vekili; dava açılmadan önce zorunlu arabuluculuk şartının yerine getirildiğini, anlaşamamayla sonuçlanan arabuluculuk son tutanağının UYAP üzerinden dava dilekçesi eki olarak mahkemeye sunulduğunu, yine UYAP sistemi üzerinden dava açılırken arabuluculuk dosya numaralarını eklemenin zorunlu olduğunu, aksi takdirde sistemin dava açılışına izin vermediğini, arabuluculuk tutanak aslının yargılama aşamasında Mahkemeye sunulduğunu, davanın usulden reddine karar verilmesinin hatalı olduğunu, ayrıca ön inceleme tutanağı imzalanmadan dava reddedildiğinden vekalet ücretinin yarısına hükmedilmesi gerektiğini, mahkemece hatalı bir şekilde tamamına hükmedildiğini beyan ederek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi uyarınca istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzeni ile sınırlı olarak yapılan istinaf incelemesinde;

Dava, ZMSS poliçesi ile sigortalı olan aracın ehliyetsiz sürücü idaresinde iken sebep olduğu trafik kazasından kaynaklı alacağın rücuen tahsili amacıyla başlatılan icra takibine vaki itirazın iptali istemine ilişkindir.

2004 sayılı İİK m. 67/1 hükmüne göre; takip talebine itiraz edilen alacaklı, itirazın tebliği tarihinden itibaren bir sene içinde mahkemeye başvurarak, genel hükümler dairesinde alacağının varlığını ispat suretiyle itirazın iptalini dava edebilir.

Dosya kapsamının incelenmesinden;

► Davacı sigorta şirketince ....plaka sayılı iş makinası için sigorta ettirenin ...... olduğu, ....bitiş tarihli ..... numaralı zorunlu mali sorumluluk sigorta poliçesinin tanzim edildiği, sigortalı aracın ....tarihinde davalı sürücü .... sevk ve idaresinde iken trafik kazası meydana geldiği, kaza nedeniyle Diyarbakır ... Asliye Hukuk Mahkemesinin ...E. sayılı dosyasında kazada yaralanan hak sahibi tarafından açılan dava sonucu hükmedilen tazminatın ve ferilerinin icra dosyasına davacı sigorta şirketi tarafından...TL olarak ödendiği,

► Davacı sigorta şirketi tarafından ödenen tazminatın sigortalıdan rücuen tahsili amacıyla Diyarbakır İcra Müdürlüğünün .... E. sayılı dosyasında icra takibi yapıldığı, söz konusu icra takibinde alacaklının... borçluların .... olduğu, 53.501,62 TL asıl alacak, 1.846,91 TL işlemiş faiz olmak üzere toplam 55.348,53 TL üzerinden .... tarihinde genel haciz yoluyla icra takip başlatıldığı, ödeme emrinin ...tarihinde borçlulara tebliğ edildiği, borçlular vekilinin asıl alacak ve ferilerine .... tarihinde itiraz ettiği, itiraz üzerine 2004 sayılı İİK m. 66 hükmü uyarınca takibin kendiliğinden durduğu, itiraz dilekçesinin alacaklı vekiline tebliğ edilmediği, işbu itirazın iptali davasının hak düşürücü süre içerisinde açıldığı,

anlaşılmıştır.

7155 sayılı Kanun'un 20. maddesi ile 6102 sayılı TTK'ya eklenen dava şartı olarak arabuluculuk başlıklı 5/A maddesinde; "(1) Bu kanunun 4'üncü maddesinde ve diğer kanunlarda belirtilen ticari davalardan, konusu bir miktar paranın ödenmesi olan alacak ve tazminat talepleri hakkında dava açılmadan önce arabulucuya başvurulmuş olması dava şartıdır." düzenlemesi getirilmiştir.

6325 sayılı Hukuk Uyuşmazlıklarında Arabuluculuk Kanunu'na (HUAK) "Dava Şartı Olarak Arabuluculuk" başlığı ile eklenen 18/A maddesinin 2. fıkrasında ise "Davacı, arabuluculuk faaliyeti sonunda anlaşmaya varılamadığına ilişkin son tutanağın aslını veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğini dava dilekçesine eklemek zorundadır.

Bu zorunluluğa uyulmaması hâlinde mahkemece davacıya, son tutanağın bir haftalık kesin süre içinde mahkemeye sunulması gerektiği, aksi takdirde davanın usulden reddedileceği ihtarını içeren davetiye gönderilir. İhtarın gereği yerine getirilmez ise dava dilekçesi karşı tarafa tebliğe çıkarılmaksızın davanın usulden reddine karar verilir.

Arabulucuya başvurulmadan dava açıldığının anlaşılması hâlinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğu sebebiyle usulden reddine karar verilir." düzenlemesi getirilmiştir.

Bu yasal düzenlemeler gereğince 01/01/2019 tarihinden sonra konusu bir miktar paranın ödenmesi talebi ile açılan ticarî davalarda dava açılmadan önce uyuşmazlıkla ilgili arabulucuya başvurup anlaşılamaması halinde son tutanağın aslının veya arabulucu tarafından onaylanmış bir örneğinin dava dilekçesine eklenmesi zorunludur. Arabulucuya başvurulmadan doğrudan dava açıldığının anlaşılması halinde herhangi bir işlem yapılmaksızın davanın, dava şartı yokluğundan usulden reddine karar verilecektir.

Öte yandan, Yargıtay 9. HD'nin 17/06/2020 tarih ve 2020/932 E., 2020/5773 K. sayılı uyuşmazlığın giderilmesi kararında da; taraf veya vekillerinin arabuluculuk son tutanak fotokopisinin/suretinin dosyaya sunmasının yeterli olmadığına, tutanağın aslının veya onaylanmış bir örneğinin elden veya UYAP sistemi üzerinden dosyaya ibrazının gerektiğine karar verilmiştir.

Dosya kapsamından, davanın ....tarihinde açıldığı, dava açılmadan önce davacı tarafından yapılan arabuluculuk müracaatı üzerine Diyarbakır Arabuluculuk Bürosunun .... arabuluculuk dosya numaralı dosyasında... tarihinde arabuluculuk son (anlaşamama) tutanağı düzenlendiği, davacı tarafından dava dilekçesine arabuluculuk son tutanağının fotokopisinin eklendiği,

Mahkemece tensip zaptının (12) numaralı bendi ile arabuluculuk son tutanağı aslı veya arabulucu tarafından imzalanmış onaylı suretini ibraz etmesi için davacı vekiline 1 haftalık kesin süre verilmesi üzerine davacı vekili tarafından ...tarihli beyan dilekçesi ekinde arabuluculuk tutanağının aslının UYAP üzerinden taranarak ibraz edildiği, yine ....tarihli duruşmada davacı vekili tarafından bu kez ıslak imzalı arabuluculuk son tutanağının dosyaya ibraz edildiği, ıslak imzalı tutanak aslının dosyada mevcut olduğu anlaşılmaktadır.

Şu hâle göre, arabuluculuk son tutanağının aslının ... tarihinde UYAP sistemi üzerinden, ...tarihinde de duruşmada elden Mahkemeye ibraz edildiği ve dava tarihinden önce arabuluculuk dava şartının yerine getirildiği anlaşılmaktadır.

Şu hâle göre, dava tarihinden önce arabuluculuk dava şartının sağlanmış olduğu gözetilerek, işin esasına girilmek suretiyle taraf iddia ve savunmaları ile toplanan ve toplanacak delillerin değerlendirilmesi sonucunda davanın esası hakkında bir karar verilmesi gerekirken, hatalı gerekçe ve yanılgılı değerlendirme ile yazılı şekilde hüküm tesisi isabetsiz görülmüştür.

Yukarıda açıklanan nedenlerle, mahkemece yargılamaya devam edilerek uyuşmazlığın esası hakkında bir karar verilmesi gerektiğinden, davacı vekilinin istinaf başvurusunun 6100 sayılı HMK'nın m. 353(1)-a-4 hükmü uyarınca kabulü ile ilk derece mahkemesinin kararının kaldırılmasına, dosyanın kararı veren yerel mahkemeye gönderilmesine karar verilmiştir.