Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2022/2004 K.2022/2173

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle, müvekkili şirkete ait .......... plakalı aracın yağ değişiminin davalı tarafça yapıldığını, aracın teslim alınmasından sonra araçta motor arızası meydana geldiğini, arızanın araca konulan motor yağının uygun olmamasından kaynaklandığının yapılan muayene neticesinde anlaşıldığını, ayrıca Erzurum 1. Asliye Hukuk Mahkemesi'nin 2021/.......

D.İş sayılı delil tespiti dosyasında alınan bilirkişi raporunun da aynı yönde olduğunu, taşıtta meydana gelen zararın müvekkilince giderildiğini, onarım için geçen 20 gün süre zarfında aracı çalıştırılamaması nedeniyle kazanç kaybı yaşandığını ileri sürerek ayıplı mal ve hizmetin satım bedeli olan 1.000,00-TL'nin satım tarihi olan 02/10/2021 tarihinden itibaren yasal faiziyle, meydana gelen hasar bedeli 38.221,50-TL ile müvekkilinin mahrum kaldığı 12.000,00-TL kazanç kaybının ise 02/10/2021 tarihinden itibaren işleyecek ticari reeskont faiziyle davalıdan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle, dava dilekçesinde davalı olarak şirket gösterilmiş ise de müvekkilinin ... isimli işletmenin sahibi olduğunu, işletmesinin esnaf işletmesi sınırları içinde olduğunu, mahkemenin görevli olmadığını, görevli mahkemenin tüketici mahkemesi olduğunu, keza işin yapıldığı yerin Oltu olması nedeniyle yetkili mahkemenin de Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi (Tüketici Mahkemesi Sıfatıyla) olduğunu, dava dilekçesinde belirtilen unvanda bir şirketin mevcut olmaması nedeniyle davanın usulden reddi gerektiğini, araçtaki arızanın yağ değişimi için yapılan işlemden kaynaklanmadığını savunarak davanın reddine karar verilmesini talep etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, "Somut uyuşmazlıkta taraflar arasındaki dava, ayıplı hizmet nedeniyle meydana gelen zarara ilişkin olduğundan davanın mutlak ticari dava ve yukarıda belirtilen üçüncü grup ticari davalardan olmadığı açıktır. Bu davanın nispi ticari dava olması için ise davacı ve davalının tacir olması ve uyuşmazlığın her iki tarafın ticari işletmesi ile ilgili olması gerekir.

Mahkememiz'ce davalının tacir olup olmadığı hususunda ticaret odasına yazılan müzekkere cevabın davalının tacir olmadığı belirtilmiştir. Esnaf odasına yazılan müzekkerede davalının esnaf kaydının bulunduğu belirtilmiştir. Yine Gelir İdaresi Başkanlığı'na yazılan müzekkere cevabında da davalının gerçek usulde vergiye tabi olduğu ve gelirinin ticari işletme sınırının altında kaldığı belirtilmiştir.

Davalının vergi kayıtları ve esnaf odası ile ticaret odası kayıtlarından anlaşılacağı üzere tacir olmadığı sabittir. Bu nedenle taraflar arasındaki uyuşmazlık nispi ticari dava olarak da değerlendirilemez.

Eldeki dosya ile benzer doğrultuda olan Yargıtay 20. Hukuk Dairesi'nin 2019/4302 Esas 2019/5615 Karar 08/10/2019 karar sayılı ilamı doğrultusunda, davacının davasının görev nedeniyle usulden reddine, Mahkememizin görevsizliğine, dosyada görevli mahkemenin Erzurum Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.

KARAR

Yukarıda açıklanan gerekçelerle; 1-Davacının davasının görev nedeniyle usulden reddine, Mahkememizin görevsizliğine, dosyada görevli Mahkemenin Erzurum Nöbetçi Asliye Hukuk Mahkemesi olduğuna" şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili istinaf dilekçesinde özetle, mahkemenin görevsizlik kararı yerinde ise öncelikle husumetten reddi gerektiğini, ayrıca mahkemece görevli Mahkemenin Erzurum Asliye Hukuk Mahkemesi olduğu belirtilmiş ise de işin Oltu'da görülmesi nedeniyle yetkili mahkemenin Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi olduğunu, yerel mahkeme kararının belirtilen nedenlerden ötürü kaldırılması gerektiğini ileri sürerek istinaf başvurusunun kabulü ile mahkemece verilen kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep ettiği görülmüştür.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında 6100 sayılı HMK'nun 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda;

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 12. maddesi uyarınca, "(1)Bir ticari işletmeyi, kısmen de olsa, kendi adına işleten kişiye tacir denir. (2) Bir ticari işletmeyi kurup açtığını, sirküler, gazete, radyo, televizyon ve diğer ilan araçlarıyla halka bildirmiş veya işletmesini ticaret siciline tescil ettirerek durumu ilan etmiş olan kimse, fiilen işletmeye başlamamış olsa bile tacir sayılır.

Mahkemece davalının tacir olup olmadığı hususunda ticaret odasına yazılan müzekkere cevabında davalının tacir olmadığı, esnaf odasına yazılan müzekkerede davalının esnaf kaydının bulunduğu belirtilmiş ise de Erzurum Esnaf ve Sanatkarlar Odası Başkanlığının 16.06.2022 tarih ve 2022/....... sayılı yazısında davalının esnaf sicil kaydını 05.04.2004 tarihinde sildirdiği belirtilmiştir. Oltu Ticaret ve Sanayi Odasının 10.02.2022 tarih ve ... sayılı sicil suretinden davalının Oltu Ticaret Odasına kayıtlı olduğu görülmektedir. Diğer taraftan Türkiye Ticaret Sicil Gazetesinin 12.11.2003 tarih ve 5926 sayılı nüshasında davalının ... sicil numarası ile ticaret siciline tescil edildiği anlaşılmaktadır. Şu halde mahkemenin davalının tacir olmadığına yönelik tespiti yerinde değildir.

6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu'nun 5. maddesi uyarınca aksine hüküm bulunmadıkça tüm ticari davalar ile ticari nitelikteki çekişmesiz yargı işlerinde görevli mahkeme asliye ticaret mahkemesidir. Asliye ticaret mahkemesi ile asliye hukuk mahkemesi arasındaki ilişki görev ilişkisidir.

Ticari davalar TTK'nun 4. maddesinde düzenlenmiş olup her iki tarafın ticari işletmesiyle ilgili hususlardan doğan hukuk davaları (TTK 4/1; nispi ticari davalar) ile TTK'nun 4/1-a, b, c, d, e, f bentlerinde sayılan davalar (mutlak ticari davalar) ticari davalardır.

Taraflar arasındaki akdi ilişkinin TTK'nun 4/1-a, b, c, d, e, f bentlerinde sayılan mutlak ticari davalardan olmamakla birlikte her iki tarafın tacir ve işin ticari işletmeleri ile ilgisi olması itibariyle dava nispi ticari davadır. Görev kamu düzeninden olup her aşamada re'sen dikkate alınır ve taraflara kazanılmış hak bahşetmez. Açıklanan nedenlerle somut uyuşmazlıkta görevli mahkemenin asliye ticaret mahkemesi olmasına rağmen görevsizlik kararı verilmesi yerinde olmamıştır.

HMK'nun 355. madde gereğince istinaf dilekçesinde belirtilen sebepler ve kamu düzenine ilişkin hususlarla sınırlı olarak yapılan inceleme neticesinde davalı vekilinin istinaf itirazının kabulü ile 6100 sayılı HMK'nun 353/1-a.3. maddesi gereğince kararın kaldırılmasına dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur.