Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 1. Hukuk Dairesi E.2022/375 K.2022/259

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle.

23/08/2018 tarihinde ... idaresindeki ... plakalı sigortasız kamyonetin seyir halinde iken tehlikeli virajlı yolda ilerlerken, tek kabinli olan araçta sürücü hariç 3 yolcunun bulunmakta iken oluşan kazada araçta yolcu olarak bulunan ... araçtan fırlaması sonucu yaralandığını, sigorta tarafından ...'a %48 maluliyet nedeni ile toplam 210.937,00 TL ödeme yapıldığını, davalıdan rücu için İcra Müdürlüğüne takip başlatıldığını ve davalının borca itiraz ettiğini, kazada ...'ın yaralanmasına sebep olan, ... plakalı sigortasız kamyonetin sürücüsü olduğunu, kaza tutanağında araç sürücüsü ...'in,

Karayolları Trafik Kanununun diğer kusurlarından 65/1A maddesi uyarınca taşıma sınırı üstünde yolcu almak ve 52/1A maddesi uyarınca aracın hızını, kavşaklara yaklaşırken, dönemeçlere girerken, tepe üstlerine yaklaşırken, dönemeçli yollarda ilerlerken, yaya geçitlerine, hemzemin geçitlere, tünellere, dar köprü ve menfezlere yaklaşırken, yapım ve onarım alanlarına girerken azaltmamak kurallarını ihlali nedeniyle asli ve tam kusurlu olduğu, araç sigortasının kazanın oluş saatinden sonra yapıldığını, ...’ın %48 oranında iş göremezliğe uğradığını, düzenlenen aktüer raporu sonucu ... için 210.937,00-TL ...

Hesabı tarafından ödeme yapıldığını, bu suretle yasanın aradığı rücu şartları gerçekleştiğini, davalının 210.937,68 TL asıl alacağı karşılayacak kadar taşınır/taşınmaz malları ile üçüncü kişilerdeki hak ve alacakları üzerine ihtiyati haciz konulmasına, ihtiyati haciz kararının İcra Müdürlüğünce infazını, Oltu İcra Müdürlüğü 2020/...

E. Sayılı dosyaya yapılan itirazın iptalini, 210,937,00 TL'nin ödeme tarihi olan 14/01/2020 dan itibaren takip tarihine kadar işlemiş 8.165,86 TL Yasal faizi, 852,40TL ihtiyati haciz gideri ve vekalet ücreti olmak üzere, toplam 219.102,68 TL takip çıkışı üzerinden takibin devamını, alacağa yıllık %9 yasal faiz işletilmesini, davalı aleyhine İİK67/2 gereği alacağın %20’si oranında icra inkar tazminatına hükmedilmesini talep ve dava etmiştir.

İLK DERECE MAHKEMELERİNİN KARARLARININ ÖZETİ

Oltu Asliye Hukuk (Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) Mahkemesi 30/11/2021 tarih ve 2020/309 E. - 2021/338 K sayılı kararı ile, Hâkimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu'nun 07/07/2021 tarihli 608 karar nolu, 08/07/2021 tarihli... sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan kararına göre; Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi yargı çevresinin Erzurum ilinin mülki sınırları olarak belirlendiğini, dava dosyasında ki iddianın ileri sürülüş biçimi ve yargılamanın "Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla" yürütülmesi gerektiğinden eldeki davaya "Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla" bakılmaya devam edilemeyeceği gerekçesiyle dosyasının Erzurum Ticaret Mahkemesine gönderilmesine karar vermiştir.

Erzurum Asliye Ticaret Mahkemesi 21/12/2021 tarih ve 2021/623 Esas-2021/482 K. sayılı kararı ile; Hakimler ve Savcılar Kurulu Genel Kurulu kararında yargı çevresinin belirlenmesine ilişkin kararın 01/09/2021 tarihinden itibaren uygulanmasına karar verildiği, HSK kararında görülmekte olan davaların devri ile ilgili bir düzenlemenin bulunmadığı, tabii hakim ilkesi gereğince, söz konusu genel kurul kararının görülmekte olan davaların da devredilmesi gerektiği şeklinde yorumlanarak kapsamı genişletilemeyeceğinden, gönderme kararı ile il ticaret mahkemesine gönderilemeyeceğini, davanın 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olması nedeniyle, dava dosyasının Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi'ne (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) iadesine karar verildiği anlaşılmıştır.

DELİLLERİN DEĞERLENDİRİLMESİ VE GEREKÇE

Her iki mahkeme tarafından verilen gönderme kararları ile çıkan olumsuz görev uyuşmazlığının çözümü için dosya HMK'nın 21/1-c maddesi uyarınca re'sen merci tayini için dairemize gönderilmiştir.

Davanın açılmasının usul hukuku bakımından doğurduğu sonuçlardan biri de davanın açılması anında görevli ve yetkili olan mahkemenin sabit hale gelmesi, sonradan ortaya çıkan değişikliklerden görev ve yetkinin etkilenmeyeceğidir. (Yargıtay 10. HD., 2020/2863 E., 2020/6518 K., Yargıtay 10. HD., 2019/2596 E., 2019/7517 K.) Dava usulüne uygun olarak görevli mahkemede açılmışsa, daha sonra yürürlüğe giren yeni kanun ile görev konusunda yapılan değişikliklikler görülmekte olan davayı etkilemez, bu halde görevsizlik kararı verilemez. Bu kural, usul ekonomisinin (Anayasa 141/4, HMK 30), hukuki güvenliğin,

işlemlerde istikrarın, yargıya güvenin sağlanması ve hukuk devletinin gerçekleştirilmesinin gereği olup

kamu düzenindendir. (Medenî Usûl Hukukunda Görev Kurallarının Zaman İtibariyle Uygulanması

, ......., ........ Üniversitesi, Hukuk Fakültesi Dergisi, 2005/2, s. 163-192)

Yargı çevresi bir mahkemenin hangi coğrafi alandaki davalara bakacağıyla ilgili olup görev kuralı niteliğinde değildir. 5235 sayılı Adlî Yargı İlk Derece Mahkemeleri ile Bölge Adliye Mahkemelerinin Kuruluş, Görev ve Yetkileri Hakkında Kanun'un 7/1. maddesi uyarınca, özel kanunlarla kurulanlar da dâhil olmak üzere, hukuk mahkemelerinin yargı çevresi, il ve ilçe sınırlarına bakılmaksızın Adalet Bakanlığının önerisi üzerine Hâkimler ve Savcılar Kurulunca belirlenebilir.

Hakimler ve Savcılar Kurulu'nun 07.07.2021 gün ve 608 sayılı kararı yargı çevresi belirlenmesine ilişkin bir karar olup bu kararın yürürlüğe girdiği 01/09/2021 tarihi ve sonrasında açılacak davaları ilgilendirir. Bu nedenlerle mahkemelerin, derdest bulunan ticari dava dosyalarını anılan yargı çevresine dair karardan bahisle göndermeleri mümkün değildir.

Açıklanan gerekçelerle somut olaya konu ticari dava 01/09/2021 tarihinden önce açılmış olup davada görevli mahkemenin Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi (Asliye Ticaret Mahkemesi Sıfatıyla) olduğu anlaşıldığından Oltu Asliye Hukuk Mahkemesi kararının kaldırılarak yargı yeri olarak belirlenmesi gerekmiştir.