Erzurum Bölge Adliye Mahkemesi 3. Hukuk Dairesi E.2022/723 K.2024/437

Taraflar arasında görülen davanın yapılan yargılaması sonunda; kararda yazılı gerekçeyle davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı vekili tarafından yasal süresi içerisinde istinaf kanun yoluna başvurulması üzerine HMK'nın 353. maddesi uyarınca dosya incelendi.

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, alacaklısı ... Otomotiv San. ve Tic. A.Ş., borçlusu ... Beton İnşaat Nak. San. Ve Tic. Ltd. Şti. olan Erzurum ....

İcra Müdürlüğü'nün 2018/...Esas sayılı dosyasından, müvekkili Bankaya KEP üzerinden 11...2018 tarihinde birinci haciz ihbarnamesi gönderdiğini, müvekkili banka tarafından, yasal süresi içerisinde itiraz edildiğini, müvekkili banka tarafından KEP sisteminden gönderilen itiraz yazısının okunup, kabul edildiğini, buna ilişkin KEP delili bulunduğunu, bu itiraza rağmen, Erzurum ...

İcra Müdürlüğünün 2018/...Esas sayılı dosyasından hukuka aykırı bir şekilde 14...2018 tarihinde ikinci haciz ihbarnamesi gönderildiğini, müvekkili bankanın bu ihbarnameye de yasal süresi içerisinde itiraz ettiğini, bahse konu icra dosyasından bu kez de üçüncü haciz ihbarnamesi gönderildiği ve 15....2019 tarihinde müvekkili bankaya tebliğ edildiğini, Erzurum...

İcra Müdürlüğü'nün 2018/...Esas sayılı dosyasına 20....2019 tarihinde talepte bulunularak, dosyadan gönderilen ikinci ve üçüncü haciz ihbarnamelerinin kaldırılmasının talep edildiğini, ancak talebin reddedildiğini, dosya borçlusu ... Beton İnşaat Nak. San. Ve Tic. Ltd.

Şti. firmasının müvekkili banka nezdinde hiçbir hak ve alacağı bulunmadığını, müvekkili bankanın takip borçlusuna hiçbir borcunun bulunmadığını belirtilmek suretiyle menfi tespit davası açılmasının zorunluluğunun hasıl olduğunu, ayrıca söz konusu haciz ihbarnamelerinin iptali amacıyla Erzurum İcra Hukuk Mahkemeleri nezdinde de şikayet başvurusunda bulunulduğu belirtilmekle, Erzurum ...

İcra Müdürlüğü'nün 2018/...Esas sayılı dosyasından müvekkili bankaya gönderilen haciz ihbarnamelerinin iptali ile müvekkili bankanın takip borçlusuna borcu olmadığının, takip borçlusunun müvekkili bankada hiçbir alacağının bulunmadığının tespitine karar verilmesini, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin karşı tarafa yükletilmesine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacıya tanınan kesin süreye riayet edilmediğini, eldeki dosya yargılamasının müvekkili şirketi adına dava dışı bir şirkete karşı açılmış bir icra takibi ile ilgili olduğunu, söz konusu icra takibi nezdinde müvekkili şirketin vergi kimlik numarasının bağlı bulunan vergi müdürlüğü ve müvekkil şirketin ticaret siciline kayıtlı açık adres bilgisi bulunduğunu, bir şirketin yalnızca vergi kimlik numarası ile dahi MERSİS ve Ticaret Sicili Gazetesi'nden şirkete dair pek çok bilgiye erişilebildiği dikkate alındığında,

davacıya adres bildirimi için tensip ile birlikte tanınan bir haftalık kesin sürede müvekkili şirketin tarih boyunca hiç faaliyet göstermediği Antalya ilindeki bir adresin gösterilmiş olması kabul edilebilir olmadığını, davacıya tanınan kesin süre içerisinde müvekkili şirketin adresi gösterilememiş olduğundan davanın açılmamış sayılmasına karar verilmesi gerektiğini, dava nezdinde Asliye Hukuk Mahkemesinin görevli olmadığını, tarafların tacir olduğu işbu dava görevli olmayan mahkemede ikame edildiğini, keza davacı bankanın ticari anlamda borcu olmadığının tespiti için açmış olduğu bu davanın,

ticari ilişkinin saptanmasına tespitine yönelik olduğunu, bu nedenle görevsizlik kararı verilerek dosyanın asliye ticaret mahkemesine gönderilmesi gerektiğini, izah edilen ve re'sen gözetilecek hususlar gereği davanın reddine, vekalet ücreti ve yargılama giderinin karşı tarafa tahmiline, mahkeme aksi kanaatteyse dahi emsal kararlar gereği müvekkili şirket aleyhine yargılama gideri ve vekalet ücret tahsiline hükmedilmemesine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARININ ÖZETİ

İlk Derece Mahkemesince, " Tüm deliller birlikte değerlendirildiğinde; davacı vekili müvekkili olduğu bankaya, dava dışı borçlu ... Otomotiv Ltd.

Şti.'nin borcundan dolayı İİK'nin 89/1.maddesi kapsamında haciz ihbarnamesi gönderildiğini, bu haciz ihbarnamesine KEP üzerinden süresi içerisinde itiraz ettiklerini, bu itiraza rağmen icra dairesi tarafından ikinci haciz ihbarnamesinin gönderildiğini, bu haciz ihbarnamesine de KEP üzerinden süresi içerisinde itiraz ettiklerini, ancak bu kez icra dairesi tarafından üçüncü haciz ihbarnamesinin de gönderildiğini, icra dairesinden haciz ihbarnamelerinin kaldırılmasını talep ettiklerini ancak talebin reddedildiğini, davacı bankanın icra takibinde borçlu olarak görünen şirkete herhangi bir borcunun olmadığını beyan etmiştir.

Mahkememiz'ce davacının belirttiği itiraz yazılarının gönderildiği KEP adresine yönelik sistem hatası olup olmadığı yönünde Adalet Bakanlığı Bilgi İşlem Genel Müdürlüğü'ne müzekkere yazılmış ve gelen cevabi yazıda sistem hatası nedeniyle davacının itirazlarının icra dairesine iletilemediği tespit edilmiştir.

Davacı vekili tarafından icra dairesinin ret kararına karşı başvurdukları icra mahkemesi tarafından PTT'ye yazılan müzekkere cevabı sunulmuş, Mahkememiz'ce de bu yazı cevabı Erzurum ...İcra Hukuk Mahkememsinden bu yazı cevabı istenilmiştir. PTT cevabi yazısı incelendiğinde davacı tarafından KEP üzerinden yapılan itirazların, Adalet Bakanlığı KEP posta kutusuna teslim edildiği ancak Bakanlık tarafından UYAP sistemine aktarılamadığı bildirilmiştir.

Adalet Bakanlığı ve PTT yazı cevaplarından anlaşılacağı üzere davacının yasal süresi içerisinde birinci ve ikinci haciz ihbarnamelerine itiraz ettiği ancak sistem hatası nedeniyle bu itirazların icra dairesine ulaşmadığı anlaşıldığından davanın kabulüne dair aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur. " gerekçesiyle " Davanın kabulü ile. Davacının Erzurum ...

İcra Dairesinin 2018/...Esas sayılı dosyasında İİK'nın 89/1,2,3 maddesi doğrultusunda gönderilen haciz ihbarnameleri kapsamında borçlu olmadığının tespitine, " şeklinde karar verilmiştir.

İLERİ SÜRÜLEN İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili istinaf başvuru dilekçesinde; icra dosyasının haricen tahsil kaydı ile kapatıldığını, davanın konusuz kaldığına yönelik karar verilmesi gerektiğini, davanın açılmasına müvekkili şirketin neden olmadığını, bu nedenle müvekkili aleyhine vekalet ücretine ve yargılama giderlerine hükmedilemeyeceğini, ikinci ve üçüncü haciz ihbarnamelerinin gönderilmesinin hukuka uygun olduğunu, vekalet ücreti ve yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılması talebi ile istinafa başvurmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEPLER VE GEREKÇE

Dava, İİK'nin 89/1 maddesine göre gönderilen birinci, ikinci ve üçüncü haciz ihbarnameleri nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti istemine ilişkindir. İstinaf kanun yolu başvurusuna konu edilen karar hakkında; 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesindeki düzenleme gereğince, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırılık bulunup bulunmadığı hususlarıyla sınırlı olarak inceleme yapılmıştır.

Dosyadaki bilgi ve belgelerin incelenmesinden, davacı vekilinin dava dilekçesinde, alacaklısı davalı ...Otomotiv A.Ş olan Erzurum ... İcra Dairesinin 2018/...E.

Sayılı dosyasında davacıya İİK'nin 89/1 maddesine göre birinci haciz ihbarnamesi gönderildiğini, davacının süresi içerisinde itiraz etmesine rağmen icra müdürlüğü tarafından ikinci ve üçünçü haciz ihbarnamelerinin gönderildiğini belirterek davacı nezdinde icra dosyası borçlusunun herhangi bir alacağı bulunmadığından davacının takip borçlusu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ettiği, davalı vekili cevap dilekçesinde, davacı tarafın icra dosyasına yaptığı bir itiraz bulunmadığından ikinci ve üçüncü haciz ihbarnamelerinin gönderilmesinde bir usulsüzlük bulunmadığını,

bu nedenle davacının haklı görülmesi halinde dahi davanın açılmasına davalı sebebiyet vermediğinden davalı aleyhine yargılama giderleri ve vekalet ücreti takdir edilmemesi gerektiğini savunarak davanın reddini istediği, mahkemece yapılan yargılama toplanan deliller ve tüm dosya kapsamına göre davanın kabulüne karar verildiği anlaşılmaktadır.

Dosya kapsamında Adalet Bankalığı tarafından gönderilen belgelerden davacı tarafından gönderilen itiraz yazılarının KEP üzerinden Uyap'a aktarılmasında ortaya çıkan bir aksaklık bulunduğu bu bağlamda davanın kabulüne karar verildiği görülmektedir. Kaldı ki, ilk derece mahkemesi kararından önce Erzurum .... İcra Hukuk Mahkemesinin 16/12/2021 tarihli ve 2021/.... E.- 2021/... K. Sayılı ilamı ile davaya konu haciz ihbarnamelerinin iptaline karar verilmiş ise de ilk derece mahkemesinin karar tarihi itibariyle bu kararın kesinleştiğine dair bir belge dosya kapsamında ve UYAP'ta görülememiştir.

Diğer taraftan İİK'nin 89. Maddesinde;"Üçüncü şahıs, haciz ihbarnamesinin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde itiraz etmezse, mal yedinde veya borç zimmetinde sayılır ve kendisine gönderilen haciz ihbarnamesine süresinde itiraz etmediği, bu nedenle de malın yedinde veya borcun zimmetinde sayıldığı ikinci bir ihbarname ile bildirilir.

Bu ikinci ihbarnamede ayrıca, üçüncü şahsın ihbarnamenin kendisine tebliğinden itibaren yedi gün içinde ikinci fıkrada belirtilen sebeplerle itirazda bulunması, itirazda bulunmadığı takdirde zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmesi istenir.

İkinci ihbarnameye süresi içinde itiraz etmeyen ve zimmetinde sayılan borcu icra dairesine ödemeyen veya yedinde sayılan malı icra dairesine teslim etmeyen üçüncü şahsa onbeş gün içinde parayı icra dairesine ödemesi veya yedinde sayılan malı teslim etmesi yahut bu süre içinde menfi tespit davası açması, aksi takdirde zimmetinde sayılan borcu ödemeye veya yedinde sayılan malı teslime zorlanacağı bildirilir.

Bu bildirimi alan üçüncü şahıs, icra takibinin yapıldığı veya yerleşim yerinin bulunduğu yer mahkemesinde süresi içinde menfi tespit davası açtığına dair belgeyi bildirimin yapıldığı tarihten itibaren yirmi gün içinde ilgili icra dairesine teslim ettiği takdirde, hakkında yürütülen cebri icra işlemleri menfi tespit davası sonunda verilen kararın kesinleşmesine kadar durur. Bu süre içinde 106 ncı maddede belirtilen süreler işlemez.

Bu davada üçüncü şahıs, takip borçlusuna borçlu olmadığını veya malın takip borçlusuna ait olmadığını ispat etmeye mecburdur. Üçüncü şahıs açtığı bu davayı kaybederse, mahkemece, dava konusu şeyin yüzde yirmisinden aşağı olmamak üzere bir tazminata mahkûm edilir. Bu fıkraya göre açılacak menfi tespit davaları maktu harca tabidir. (1)

" düzenlemesine yer verildiği görülmektedir.

Anılan düzenlemeye göre somut olay değerlendirildiğinde davacı vekili tarafından KEP üzerinden icra dosyasına gönderilen haciz ihbarnamesi itiraz yazılarının UYAP'a aktarılamadığından dosyaya girmediği, bundan sonra alacaklı davalı vekili tarafından ikinci haciz ihbarnamesinin gönderilmesinin talep edildiği, davacı vekilince ikinci haciz ihbarnamesine yapılan itiraz yazısının da KEP üzerinden gönderildiği halde sistemsel nedenlerle UYAP'a aktarılmadığı bunun üzerine üçüncü haciz ihbarnamesinin gönderildiği anlaşılmaktadır.

Bu durumda icra dosyasına gönderilen itiraz yazılarının sistemsel nedenlerle icra dosyasına aktarılamadığı, davalı alacaklı vekilinin davacı 3. Kişi tarafından itiraz yazısı gönderildiğini bilebilecek durumda bulunmadığı, dosya kapsamı itibariyle davanın esasına yönelik olarak bir inceleme yapılarak kabul hükmü kurulmadığı,

maddi gerçeğin yargılama aşamasında Adalet Bakanlığı'nın 08/12/2021 tarihli yazısı ile anlaşıldığı da değerlendirildiğinde davanın açılmasına davalı tarafın sebebiyet verdiğinin kabulü mümkün bulunmadığından yargılama giderlerinin davalıya yüklenmemesinin hakkaniyete uygun olacağı değerlendirmesi ile yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına ve davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına yönelik karar verilmesi gerektiğinden davalı vekilinin istinaf talebinin kabulü ile ilk derce mahkemesi kararının kaldırılarak yeniden yargılama yapılmasını gerektirir bir husus bulunmadığından aşağıdaki şekilde hüküm kurulması

gerekmiştir. Ayrıca belirtmek gerekir ki, yargılama giderlerinin ihtilaf ve istinaf konusu olmasına göre davada maktu harç alınması gerekirken nispi harca hükmedilmesinin de doğru olmadığı gözetilerek bu durumda resen düzeltilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

II-KALDIRILIP DÜZELTİLEN HÜKMÜN YERİNE GEÇMEK ÜZERE

"1-Davanın kabulü ile; Davacının Erzurum... İcra Dairesinin 2018/...Esas sayılı dosyasında İİK'nın 89/1,2,3 maddesi doğrultusunda gönderilen haciz ihbarnameleri kapsamında borçlu olmadığının tespitine,

2-Alınması gereken 427,60 TL karar ve ilam harcının peşin alınan 491,29 TL'den mahsubu ile bakiye 63,69 TL'nin isteği halinde davacıya iadesine,

3-Davacı tarafça yapılan yargılama giderlerinin davacı üzerinde bırakılmasına,

4-Davacı yararına vekalet ücreti takdirine yer olmadığına,

5-Taraflarca yatırılan gider avansından arta kalan kısmın hüküm kesinleştiğinde yatıran tarafa iadesine," şeklinde YENİDEN HÜKÜM TESİSİNE,

III-Peşin alınan istinaf karar harcının davalıya iadesine,

IV-İstinaf aşamasında yapılan 220,70-TL başvuru harcı, tebliğ ve dosya gidiş dönüş masrafı 76,10-TL istinaf yargılama gideri toplamı 296,80-TL'nin davacıdan alınarak davalıya verilmesine,

V-İstinaf incelemesi duruşmasız yapıldığından vekalet ücretine hükmedilmesine yer olmadığına,

VI-İİK 36. maddesi gereğince istinaf aşamasında başvuruda bulunan tarafça varsa yatırılmış olan teminatın iadesine,

VII-Kararın taraflara tebliği, kesinleştirme, teminat, harç ve gider avansı iadesi/ikmaline ilişkin işlemlerin yerel mahkemesince yerine getirilmesine,

Dosya üzerinde yapılan inceleme sonunda HMK' nın 362/(1)-a maddesi gereğince kesin olmak üzere ... tarihinde oy birliğiyle karar verildi.