Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2020/845 K.2022/238

Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 2. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 12/12/2019 tarih ve 2018/288 esas, 2019/1448 karar sayılı kararının istinaf incelemesi davacı vekilince istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkilinin ...Derneği'nin sahibi göründüğü ....Gazetesi'nin kuruluşundan itibaren imtiyaz sabihi olduğunu, müvekkilinin bu gazetenin kuruluş aşamasından itibaren kendisine devredildiği tarihe kadar tüm kuruluş, işleyiş ve çalışmasına dair bütün masraflarını kendisinin üstlendiğini, davalıların gazetenin devrini tamamen müvekkiline verdiklerini ve bu hususta sözleşme imzaladıklarını, müvekkilinin .... ilinde ikamet ettiğinden gazetenin tüm basım, yayın, dağıtım ve her türlü çalışan işlemleri ile yazı işleri müdürü ...... tarafından yürütüldüğünü,

müvekkilinin gazeteye ait işletimle ilgili yazı işleri müdürü ....'ya matbaaya ilişkin gazete borçlarının ödenmesi için imzalı ve üzeri boş olarak çek verdiğini, ancak vermiş olduğu çekin ... tarafından davalı ...'a müvekkilinin bilgisi ve rızası dışında verildiğini, çekin ... tarafından üzerinin doldurularak ve ciro edilerek davalı ...'a verildiğini ve çekin .....Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyası ile icra takibine konulduğunu, müvekkilinin davalılara böyle bir borcunun bulunmadığını, mağdur olduğunu, açıklanan bu nedenlerle;

müvekkilinin davalılara borçlu olmadığının tespitine ve davaya konu çekin iptaline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı ... vekili, davacının iddialarını kabul etmediklerini, müvekkilinin ciranta olduğunu ve davacının açtığı davanın Türk Ticaret Kanununda bulunan hükümlere aykırı olduğunu, davacının çekin rızası dışında elden çıktığı iddiasının doğru olmadığını, davacının bankaya çekin kaybolduğu bildiriminde bulunmadığını, açılan davanın haksız ve hukuka aykırı olduğunu, açıklanan bu nedenlerle; müvekkili aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini, ayrıca davacının %20 kötüniyet tazminatına mahkum edilmesine karar verilmesini istemiştir.

Davalı ..., davacının iddialarını kabul etmediğini, iddiaların gerçeği yansıtmadığını ve davacının çek bedellerinin ödemediğinden dolayı kendisi hakkındada icra takibi başlatıldığını ve mağdur olduğunu, açıklanan bu nedenlerle; aleyhine açılan davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, davacı tarafça davaya konu çekin dava dışı ....'ya imzalı ve boş şekilde teslim edildiği hususunun yazılı herhangi bir delil ile ispat edilemediği, davacı tarafça 1 nolu celse 3 nolu ara karar uyarınca yemin deliline dayanıp dayanmadığı hususunda 2 haftalık kesin süre verilmesine rağmen yemin deliline dayanıldığının bildirilmediği gerekçesiyle davacının davasının reddine, menfi tespit davası açan davacının kötü niyeti ispat edilemediğinden davalı tarafın kötü niyet tazminatı talebinin reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, mahkemece eksik inceleme sonucu usul ve yasaya aykırı olarak davanın reddine karar verildiğini, ceza davasında tespit edilen maddi olguların hukuk hakimini bağlayacağını, davalılar hakkında yapılan bedelsiz senet tahsili ve dolandırıcılık suçundan dolayı yürütülen soruşturmada verilen ifadelerden de açıkça anlaşılacağı üzere, davalılardan ... çeki tahsil etmesi için diğer davalıya ciro ettiğini beyan ettiğini, verilen ifadelerden açıkça anlaşılacağı üzere davalılardan ...'ın dava konusu çekten dolayı alacaklı ve yetkili hamil olmadığını, davalı ...'in ... memuru olup,

memur olan bir kişinin 300.000,00 TL gibi bir miktarı dernekten tanıdığı bir kişiye borç olarak vermesinin hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, ... açısından da, diğer davalı ...'den 300.000,00 TL borç alacak kadar ekonomik durumu bozuk olan bir kişinin, davacıya bu miktarı borç olarak verme olanağının olmadığını, davacının davalılara herhangi bir borcunun olmadığının açık olduğunu, mahkemenin sadece şekli bir şekilde inceleme yaptığını, müvekkilinin savunma hakkının kısıtlanarak eksik inceleme sonucu usul ve yasaya aykırı olarak davanın reddine karar verildiğini, mahkeme hükmünün gerekçesinin yasal şartları taşımadığını, mahkemelerin,

kararlarını somut ve açık bir şekilde gerekçelendirmek zorunda olduğunu, bu nedenle kararın kaldırılarak davanın kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, menfi tespit istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece yazılı gerekçelerle davanın reddine karar verilmiş ise de, dava dosyası ile ilgili ....Cumhuriyet Başsavcılığının... talimat sayılı soruşturma dosyasının olduğu anlaşılmaktadır. ....Cumhuriyet Başsavcılığının ... talimat sayılı soruşturma dosyasının kesinleştiğine ilişkin herhangi bir bilgi ve belge de bulunmadığı anlaşılmıştır.

Ceza ve Hukuk Mahkemeleri kararları arasındaki ilişkiyi düzenleyen 6098 sayılı TBK'nın 74. (818 sayılı BK 53) maddesi hükmü hukuk hakimini, ceza mahkemesinin kesinleşen kararı karşısında maddi hukuk bakımından kural olarak bağımsız kılmaktadır. Ancak hukuk hakiminin bu bağımsızlığı sınırsız değildir. Her mahkumiyet kararı o eylemin hukuka aykırılığını tespit etmesi bakımından hukuk hakimini bağlayıcı niteliktedir.

Ceza hakiminin saptadığı maddi olaylar ve özellikle fiilin hukuka aykırılığı ve davalı tarafından işlenmiş olup olmadığı hukuk hakimini bağlar. Bu itibarla mahkemece, ....

Cumhuriyet Başsavcılığının ...talimat sayılı soruşturma dosyasının incelenerek, bu davanın sonucunu etkileyecek nitelikte olup olmadığının, etkileyecek nitelikte ise sonucunun beklenilerek yargılamaya devamla esas hakkında karar verilmesi gerekirken yazılı olduğu şekilde eksik incelemeye dayalı olarak karar verilmesi doğru olmamıştır.

Davacı vekilinin istinaf başvurusunun açıklanan nedenle kabulü ile ilk derece mahkemesi kararının HMK 353. maddesi hükmü gereğince kaldırılarak davanın yeniden görülmesi için dosyanın ilk derece mahkemesine gönderilmesine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."