Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/1472 K.2021/1646

Av. ... DAVANIN KONUSU : Tazminat

İSTİNAF KARARININ

KARAR TARİHİ : 03/11/2021

YAZIM TARİHİ : 03/11/2021

Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 20/09/2017 tarih ve 2014/2625 Esas, 2017/844 Karar sayılı kararının istinaf incelemesi davalı .... SAN. VE TİC. LTD. ŞTİ. vekili ile davalı ... vekili tarafından istenmiş olmakla, 6100 sayılı HMK’nın 353. Maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten, istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşıldıktan, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçeler, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

-K A R A R-

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; ....Tic. A.Ş.'ne ait olan bakır katod emtiasının müvekkili şirket nezdinde .... numaralı Nakliyat Abonman Sözleşmesine bağlı ...numaralı (dövizli) ....Poliçesi ile teminat altına alındığını, sigorta konusu olan 21.000 kg bakır katod emtiasının sevki için müvekkili şirket sigortalısı olan ... San. ve Tic. A.Ş. İle davalılardan .... Ltd.

Şti. arasında Navlun Sözleşmesi imzalandığını, davalı ...'ın sözleşmeye taşıtıcı firma sıfatı ile taraf olduğunu, taşımaya konu Navlun Sözleşmesine istinaden bakır katod emtianın ...'dan Türkiye'ye sevk edilmek üzere .... plakalı araca yüklendiğini, yükleme yapılan ve nakliyeyi gerçekleştiren aracın davalılardan .. Nakliyat Ltd.

Şti.'nin CMR'sine kayıtlı olduğunu ve araç şoförünün de adıgeçen şirkette çalışan diğer davalı ... olduğunu, taşıyıcı aracın yüklü malı boşaltma yerine getirmemesi ve araç hakkında herhangi bir bilgi alınamaması sebebiyle sigortalı şirket tarafından davalı şirketler ... ile ...2.

Noterliğinin ... tarih, ...yevmiye nolu ihtarnamesinin gönderildiğini emtianın başına gelecek herhangi bir hasar veya çalıntı durumunda belirtilen şirketlerin sorumluluğuna gidileceğinin ihtar edildiğini, nakliye sırasında çalınmak suretiyle kaybolduğu belirtilen emtia sebebiyle davacı ... şirketi tarafından sigortalısına toplam ...USD hasar tazminatının ödendiğinden bahisle, takipte ve tahsilde tekerrüre neden olmamak ve fazlaya ilişkin hakları saklı kalmak kaydıyla, taşımaya konu .... plakalı aracın üçüncü kişilere devrinin önlenmesi bakımından teminatsız olarak trafik kaydına ihtiyati tedbir konulmasını,

haklı davalarının kabulü ile rücuan tazminat bedeli ... USD'nin müvekkili sigorta şirketinde sigortalıya ödeme tarihi olan ... tarihinden itibaren Merkez Bankasının 1 yıl vadeli mevduata uyguladığı USD bazındaki en yüksek döviz faizi üzerinden işleyecek faiz ile birlikte davalılardan tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ve yargılama aşamasındaki beyanlarında özetle: Müvekkili ile dava ...San. ve Tic. A.Ş.'ne ait bakır katod emtiasının sevki için ... Sözleşmesi imzalandığını, müvekkili firmanın ..Sözleşmesinin gereği olarak emtianın taşınması için ... ile ... tarihli protokol imzalandığını, taşıma işleri komisyonculuğu yapan müvekkili ile diğer davalıların müteselsilen sorumlu tutulmalarının mümkün olmadığını, dava konusu emtianın çalınmış olmasının müvekkili firmanın da ticari itibarının zedelenmesine yol açtığını, sorumluluğun münhasıran ...Ltd. Şti. Ve şoför ...'a ait olduğundan bahisle, haksız ve hukuka aykırı işbu davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı... . Nak. ve Tic. Ltd. Şti. vekili cevap dilekçesi ve yargılama aşamasındaki beyanlarında özetle: Davacı tarafından açılan davayı kabul etmediklerini, müvekkili firmaya atfı kabil bir kusurun söz konusu olmadığını, uluslararası taşımacılıkta uygulanan CMR Konvansiyonu hükümlerinde belirtilen şekil şartlarının bu olayda yerine getirilmediğinden bahisle, hukuken korunmaya elverişli olmayan davanın reddine karar verilmesini talep ve beyan etmiştir.

Davalı ... vekili cevap dilekçesi ve yargılama aşamasındaki beyanlarında özetle: Davanın yetkisiz yerde açıldığını, davayı davalının ikameti olan Tokat ili Turhal mahkemelerinin yetkili olduğunu, anılan zarardan müvekkilinin sorumlu olmadığını, zarara konu yükü taşıyan aracın şoförü olduğunu, müvekkilinin anılan aracı ile yükün sevki sırasında aracın arızalandığını ve müvekkilinin aracın arızasının giderilmesi için usta bulmak için gittiğini ve geldiğinde aracın çalınmış olduunu gördüğünü araç bulunduğunda ise yükün üzerinden alınmış olduğunu, aracın arızasının müvekkil kaynaklı olmadığı gibi bizzat diğer davalı araç sahibinin işleteninin ihmali kaynaklı olduğundan bahisle, davanın reddini talep etmiştir.

Mahkemece;" Dava dışı ...Şirketi ile davalı ... şirketi ... tarihinde .. ton ...kg ağırlığındaki bakır katotun Kazakistan'dan Türkiye ye taşınması konusunda taşıma sözleşmesi imzalanmıştır. Aynı emtiaya ve taşımaya ilişkin olarak ... şirketi ile ...şirketi alt sözleşme imzalamışlardır. 29.11.2012 tarihinde emtia Kazkistan'da ... şirketine ait ve ... yönetimindeki araca yüklenmiştir.

14.12.2012 tarihinde geç saatlerde aracın arızalanması üzerine sürücü 15.12.2012 tarihinde saat gece 02:00 sularında şöför aracı ... da, ... karayolu üzerinde ... kavşağında bırakmış ve tamir için gerekli parçaları almak üzere aracı olduğu yerde bırakıp 3-4 km mesafedeki bir yerleşim yerine gitmiştir. Burada bir otelde kalmış ev 15.12.2012 tarihi sabah saatlerinde yedek parçayı alıp aracı bıraktığı yere gittiğinde yerinde olmadığını görmüştür.

İlgili birimlere yaptığı başvuru üzerine araç, 16.12.2012 tarihinde yakın bir yerde boş bir vaziyette bulunmuş olup, davaya konu emtianın bu şekilde kaybolduğu kabul edilmiştir. Nakliye sırasında kaybolan emtia nedeniyle davacı ... şirketi dava dışı taşıtan ...Şirketine ödeme yapmış olup, sorumlu olduğunu iddia ettiği davalılara ...

USD için rücu talebinde bulunmuştur.Taşımanın başlangıç ve bitiş ülkeleri nazara alındığında Eşyaların Karayolundan Uluslararası Nakliyat için Mukavele Sözleşmesi (CMR) esaslarına göre değerlendirilmesi gerekmektedir. CMR Konvansiyonunun 17/1 ve 3. hükümleri aşağıdaki gibidir.

1. Tasımacı, yükü teslim aldıgı andan, teslim edinceye kadar, bunların kısmen veya tamamen kaybından ve dogacak hasardan sorumludur....

3. Tasımacı tasımayı yapmak için kullandıgı kusurlu tasıtları, bu tasıtı kiraladıgı kisinin veya vekilinin yahut çalısanlarının hata ve veya ihmallerinden dolayı sorumludur.Belirtilen hükümler nazara alındığında davalı .... oluşan zarardan sorumludur.

CMR Konvansiyonunun 34. Maddesi aşağıdaki şekildedir.

34. madde "Tek bir mukaveleyle düzenlenen tasıma, karayolu tasımacıları tarafından ortaklasa yapıldığında, tüm tasımanın yapılmasından her biri sorumludur. kinci tasımacı ile onu takip eden tasımacılar, malları ve sevk mektubunu kabul etmis olmaları dolayısıyla ve sevk mektubundaki kosullar altında anlasmaya katılmıs olurlar"Davalı ...şirketi her nekadar husumetin kendisine yöneltilemeyeceğini ileri sürmüş ise de, yukarıda belirtilen CMR konvansiyonunun 34 ve 17/3 hükümleri birlikte nazara alındığında, oluşan zarardan Bostanoğlu şirketi de sorumlu kabul edilmiştir.

Davaya konu olayda değerlendirilmesi gereken bir diğer husus şöför ...'ın sorumlu olup olmadığıdır. Dava konusu emtianın çalındığı kabul edilmiş olup, davalı sürücünün sorumluluğu haksız fiil hükümleri kapsamındadır. Dava dışı .. şirketi ve onun haklarına halef olan davacıya karşı sorumludur.

Hava koşullarının önceden bilinebileceği, öngörülebilecek bu tip aksaklıklara karşı hiçbir tedbir alınmadığı ve aracın terkedilerek yol kenarında bırakıldığı nazara alındığında şöförün de sorumlu olduğu kabul edilmiştir.

(Benzer mahiyette Yargıtay 11 HD'nin 13.03.2014 tarih 2012/13597 Esas, 2014/4823 Karar sayılı ilamı)Mahkememizce ... tarihli raporda davalıların sorumluluğu konusunda ulaşılan sonuca yukarıda belirtilen nedenlerle tamamen itibar edilmemiş ise de; sorumluluk miktarının belirlenmesi açısından yapılan hesaplamaya itibar edilmiş ve davalı şirketlerin sorumlu olduğu miktarın (...), üst sınırı (... USD) aşmadığı kabul edilmiştir.

Hak sahibine ödenecek tazminat konusunda CMR'nin 27. Maddesinin uygulanması gerekmekle beraber davacının gönderen firmanın nakliyat emtia sigortacısı olduğu nazara alındığında 3095 sayılı yasa uyarınca faize hükmedilmiştir. (Benzer yöndeki Yargıtay 11 HD'nin 22/12/2014 tarih 2014/12083-20210 E.K sayılı ilamı) " şeklindeki gerekçe ile davanın kabulüne; ...

USD'nin .... tarihinden itibaren 3095 Sayılı Yasanın 4/a maddesi gereğince USD üzerinden açılan bir yıl vadeli mevduata uygulanan faiz oranıyla birlikte davalılardan müştereken ve müteselsilen tahsili ile davacıya ödenmesine karar verilmiştir.

Karara karşı Davalı .... San. ve Tic, Ltd. Şti. vekili ile davalı .... Nakliyat ve Ticaret Ltd. Şti. Vekili istinaf isteminde bulunmuştur. Davalı ...San. ve Tic, Ltd. Şti. vekili istinaf harç ve giderlerini, kendilerine yapılan ihtara rağmen yatırmadığından, mahkemenin 22/03/2018 tarihli ek kararı ile istinaf başvurusu reddedilmiş, bu karara karşı kanun yoluna başvurulmamıştır.

Davalı... ve Ticaret Ltd. Şti.

Vekili istinaf dilekçesinde özetle; dava dilekçesinde ve mahkemece belirtilen müvekkil aleyhine değerlendirilen kusur durumunu kabul etmediklerini, müvekkil firmaya atfı kabil bir kusurun söz konusu olmadığını, öncelikle bu yönden davanın reddi gerekirken kabulüne karar verildiğini, bahsi geçen taşımacılıkta uygulanan CMR Konvansiyonu hükümleri gereği yine davanın reddinin gerektiğini, bu konvansiyonda belirtilen şekil şartlarının da olayda yerine gelmediği gibi mahkemece de bu konuda yeterli araştırma yapılmadığını,

kabul ettikleri anlamına gelmemek kaydı ile kusurlu oldukları kabul edilse dahi yine bahsi geçen CMR Konvansiyonu hükümleri gereği, hesabın bu konvansiyona göre yapılması gerekmekte olup, bahsi geçen rakamı da kabul etmediklerini, bu miktarın tespitinin yokluklarında yapıldığını, oysa zarar miktarının ayrıca yargılamayı gerektiren bir durum olduğunu, bu halde de davayı kabul etmediklerini belirterek yerel mahkemenin kararının kaldırılması ve davanın reddine karar verilmesini, ayrıca yargılama masrafları ile ücreti vekaletin davacı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

Dava, uluslararası kara taşımacılığı sırasında emtianın ziyaı nedeniyle oluşan zararın rücuen tazmini istemine ilişkindir.

HMK'nın 353.maddesine göre inceleme yapıldığından duruşma açılmamıştır.

İnceleme 6100 sayılı HMK'nın 355.maddesi hükmü uyarınca istinaf dilekçesinin belirtilen sebeplerle sınırlı olarak ve kamu düzenine aykırı hususların bulunup bulunmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Davacı sigortacı tarafından dava dışı sigortalıya yapılan ödemenin rücuen tazmini için işbu dava açılmış, mahkemece davanın kabulüne dair verilen karara karşı davalı ... Ltd. Şti. ve davalı ... ve Ticaret Ltd. Şti. Tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuş ancak mahkemece, yasal süre içerisinde eksik harcın tamamlanmaması nedeniyle davalı .... Ltd. Şti.'nin istinaf başvurusunun reddine karar verilmiştir.

Dava dışı sigortalı ....San. Ve Tic. A.Ş. 'ye ait emtianın (bakır katot) taşınması işinin, davalı .... Ltd. Şti. tarafından üstlenildiği ve emtianın davalı ...ve Ticaret Ltd. Şti. 'ye ait araçla taşınması sırasında tamamen ziyaa uğradığı dosya kapsamı ile sabittir.

Mahkemece hesaplama yönünden itibar edilen bilirkişi raporunda ... Konvansiyonuna göre hesaplanan zararın üst sınırının ... USD olduğu, davacının talebinin üst sınırın altında kaldığı anlaşılmaktadır.

Hal böylu olunca, dava dosyası içerisindeki bilgi ve belgelere, ilk derece mahkeme kararının gerekçesinde dayanılan delillerin tartışılıp değerlendirilmesinde usul ve yasaya aykırı bir yön bulunmamasına, istinaf edenin sıfatına, emtianın davalı....Ticaret Ltd. Şti. 'ye ait araçla taşınması sırasında tamamen zayi olmasına, CMR Konvansiyonunun 17/3, 34 ve 36/son cümle hükmüne istinaden davacının ... ve Ticaret Ltd. Şti. 'ye eş zamanlı dava açma hakkının bulunmasına, talep edilen zararın CMR Konvansiyonu uyarınca hesaplanan üst sınırın altında olmasına göre, davalı ...ve Ticaret Ltd. Şti. vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-b/1. maddesine göre esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."