Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2021/219 K.2022/1156

Taraflar arasında görülen davada Gaziantep 3. Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 17/09/2020 tarih ve 2019/299 esas, 2020/331 karar sayılı kararının istinaf incelemesi davacı vekilince istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

GEREĞİ DÜŞÜNÜLDÜ

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin oluklu mukavva&karton ambalaj ürünlerinin üretimi için gerekli bütün süreç teknolojisinde uzmanlaşmış uluslararası bir şirketler grubu olduğunu, özellikle ikinci el makinelerin pazarlanması, satın alınması ve satışı için komple hizmet sunan ve sadece uluslararası alanda kullanılan makineler konusunda uzmanlaşmış bir ekibe sahip olduğunu, ....orijinli uluslararası nitelikte kullanılmış bir makine olan .... isimli makinenin satış ve pazarlaması için müvekkili şirket ile davalı şirket arasında .....tarihinde bir sözleşme yapıldığını,

sözleşme gereği müvekkili şirketin makineyi kendi satış ve pazarlama portföyüne eklediğini, müvekkilinin satış ve pazarlama faaliyetlerini gerçekleştirdiğini ve potansiyel alıcılar bulduğunu, müvekkili şirket ile satıcının pazarlıkları sonucunda makineyi....Euro'ya bizzat kendisinin almaya karar verdiğini, müvekkili şirketin makine için ...'da gerçek bir alıcı bulduğunu ve alıcı ile ....Euro konusunda anlaştığını, davalı firmanın sözleşmeye aykırı bir şekilde müvekkili şirketin makineyi ....alıcıya satacağı fiyatı öğrenmesi ile anlaşmadan dönmek yoluna gittiğini ve makineyi satmayacağını bildirdiğini,

müvekkili şirketin sözleşmeye aykırılıktan dolayı ....Euro kadar bir zarara uğradığını, bu hususta davalı tarafa .....Noterliği'nin ... sayılı ihtarnamesi gönderdiğini ancak davalı tarafın ihtarnameye cevaben aralarında bir sözleşme olmadığını belirttiğini, davalı tarafın sözleşmeyi ihlal ettiğini ve kötüniyetli olduğunu, bu nedenlerle 100.000 Euro munzam zararının tayin ve tespiti ile sözleşmeye ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren ticari faiziyle birlikte tahsiline,

bu talebin yerinde görülmemesi halinde hakkaniyete uygun bir meblağın tespit ile ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren ticari faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, müvekkili şirket ile davacı şirket arasındaki ilişkinin davaya konu makinenin pazarlama ve satışının gerçekleştirilmesi yönünde olduğunu, dava dilekçesinde dayanak yapılan maddi olguların pazarlama işinden farklı olduğunu, müvekkili şirket ile davacı arasında makinenin .....Euro'ya bizzat kendisine satılması hususunda bir anlaşma bulunmadığını, davacı şirketin bulmuş olduğu ... menşeli firma ile satım ilişkisi de kurmadığını, davacı tarafa yapılan bildirimin potansiyel alıcı konumunda olan....menşeli firma ile satım sözleşmesinin kurulmadığı ve bu firmaya malın satılmayacağı yönünde olduğunu,

talebe konu maddi vakıanın gerçek dışı olduğunu ve talebin hukuki dayanağının bulunmadığını, davacı şirketin potansiyel alıcı sıfatı bulunmayan kişi ya da firmalara yapılmış satışlardan da bir hak talep edemeyeceğini, davacı tarafın makinenin kendi sistemlerinde kayıtlı olan ve müvekkili şirket tarafından onaylanmış potansiyel alıcı sıfatında bulunan firmaya satıldığını ispat etmesi gerektiğini, tüm bu nedenlerle davanın reddine karar verilmesini istemiştir.

İLK DERECE MAHKEMESİ KARARI

Mahkemece, taraflar arasında makine satış sözleşmesi yapıldığı ve bu sözleşmenin davalının kusuru ile ihlal edildiğinin ispatlanamadığı, tarafların kabulünde olan sözleşme gereği davaya konu makinenin potansiyel müşteri dışındaki bir şirkete satılmasının sözleşmeye aykırılık teşkil etmeyeceği ve bu durumda davacının yaptığı masrafları talep edemeyeceği gerekçesiyle davanın reddine karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davacı vekili, mahkemenin gerekçeli kararında uyuşmazlığın, (1) makine satışından doğan müspet zararın tazmini, (2) bu talebin kabul görmemesi halinde sözleşmenin ihlali nedeniyle davacının yaptığı masrafların tahsiline yönelik olduğunu belirttiğini, mahkemenin bu tespitinin eksik olduğunu, davayı açarken üç taleplerinin olduğunu, mahkemenin göz önünde bulundurmadığı üçüncü taleplerinin, (3) dava konusu makinenin müvekkil şirketin bulduğu alıcılardan birine satıldığının tespit edilmesi halinde davanın ıslahı ile sözleşmede belirtilen cezai şartın talep edileceği yönünde olduğunu,

bu hususun dava dilekçelerinin sonuç ve istem kısmının 6. maddesinde açıkça yazılı bulunduğunu, mahkemenin bu taleplerine yönelik tam bir inceleme yapmadığını, mahkemenin, kendilerinin bir kısım taleplerini incelemeden, gerekli araştırma yapmadan karar verdiğini, mahkemenin davanın genişletilmesi tespitinin yerinde olmadığını, sözleşme ilişkisinin kurulmadığı tespitinin yerinde olmadığını, maillerin delil mahiyetinde olmadığı tespitinin de doğru olmadığını, mahkemenin bu mailleri belge olarak değerlendirip, incelemeyi buna göre yapması gerektiğini, eksik incelemenin söz konusu olduğunu, tanık dinletilmemesinin yasaya aykırı olduğunu,

makinenin en son kabul edilen fiyata kayıtlı müşteriye satılabileceği gibi müvekkilinin kendisinin de bu makineyi satın alabileceğini ve yine her halükarda makineyi sahibinden satın alacak olan müvekkili şirket olduğunu, yine parayı tamamen ödeyecek olan yine müvekkil şirket .....olup, mahkemenin bu açık hükmü göz önünde bulundurmadığını, davanın asıl konusunun mahkemece yeterince araştırılmadığını, davalının üzerinde anlaşılmış makineyi davacıya satmaktan vazgeçmesinin haklı hiçbir nedeninin bulunmadığını, bu husus her iki tarafın kabulünde olan General Agreement Sözleşmesine tamamen aykırı olduğunu, mahkemece,

Medeni Kanununun 2. maddesinin değerlendirilmediğini, mahkeme kararının dosya kapsamına uygun olmadığını, bu nedenle kararın kaldırılarak davalarının kabulüne karar verilmesi gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

DELİLLERİN TARTIŞILMASI, HUKUKİ SEBEP VE GEREKÇE

Dava, alacak istemine ilişkindir. İnceleme, 6100 sayılı HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nda belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, tüm dosya kapsamından; bilirkişi raporu, karar gerekçe içeriği bir bütün olarak değerlendirildiğinde mahkemece delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği,

kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar vermek gerekmiştir.

KARŞI OY

Mahkemece, davanın reddine karar verilmiş ise de; davacı tarafça, "müvekkili şirketin sözleşmeye aykırılıktan dolayı ....

Euro kadar bir zarara uğradığını, bu hususta davalı tarafa ......Noterliği'nin.... sayılı ihtarnamesi gönderdiğini ancak davalı tarafın ihtarnameye cevaben aralarında bir sözleşme olmadığını belirttiğini, davalı tarafın sözleşmeyi ihlal ettiğini ve kötüniyetli olduğunu, bu nedenlerle ....Euro munzam zararının tayin ve tespiti ile sözleşmeye ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren ticari faiziyle birlikte tahsiline, bu talebin yerinde görülmemesi halinde hakkaniyete uygun bir meblağın tespit ile ihlalin gerçekleştiği tarihten itibaren ticari faiziyle birlikte tahsiline karar verilmesini" talep ve dava etmiştir.

Taraflar arasındaki münhasırlık sözleşmesinin kurulduğu her iki tarafın kabulündedir. Münhasırlık sözleşmesinin.... tarihinde kurulduğu dosyadaki belgelerden anlaşılmaktadır.

İlgili sözleşmede, (dava dilekçesinde EK-1 son paragraf) .....'nin makinesini ve ekipmanlarını başka kanallar aracılığıyla pazara sunmakta serbesttir şeklinde hüküm bulunmakla birlikte, yine taraflar arasında ..... tarihli maillerde ise .....Euroya söz konusu makinenin satış bedelinin belirlendiği ve bu fiyatla birlikte her iki taraf iradesinin uyuştuğu ve sonraki maillerde makinenin müşteriler tarafından ziyaret edilmesiyle ilgili müteakip mailler atıldığı anlaşılmaktadır.

Münhasırlık sözleşmesinin yapıldığı tarihle davalı tarafın makineyi başka bir firmaya sattığı tarih arasında 2 yıl kadar bir zaman geçtiği anlaşılmaktadır. Davacı taraf dava dilekçesinde ve mahkemece gerekçeli kararda irdelendiği üzere, taraflar arasında münhasırlık sözleşmesinin varlığı konusunda herhangi bir şüphe olmadığı açıktır.

Davacı dava dilekçesindeki taleplerinde; her ne kadar .....Euro munzam zararla birlikte terditli olarak mahkemece bu taleplerinin kabul görmemesi halinde müvekkilinin bu işten beklentisi, elde etmeye çalıştığı kazanç, yaptığı masraflar ve harcadığı zaman gibi tüm faktörler gözönünde bulundurularak (davacı tarafın söz konusu makinenin pazarlanması için..... adet mail ve bu iş için harcanan toplam zamanın ....saat olduğu belirtilmek suretiyle) uygun bir tazminat miktarına da hükmedilmesi talep edilmiştir.

Davacı taraf ayrıca, satış yapılan firmanın paravan bir şirket ve muvazaalı bir işlem olduğu iddiasında bulunmuştur. Mahkemece, bu yönlü herhangi bir araştırma yapılmamıştır.

Davacı tarafın istinaf talebinde ve bilirkişi raporlarına karşı sunduğu beyan dilekçelerinde belirttiği şekilde satışın yapıldığı firmanın kendi potansiyel müşterisi olan ..... şirketinin sahipleriyle, davalı tarafından satış yapılan şirketin aynı kişiler olduğu iddiasıyla ilgili gerekli araştırma ve inceleme yapılmamıştır.

Mahkemece, öncelikle davacının istinaf talebinde belirttiği satış yapılan şirketin adres, sicil kaydı ve şirket ortaklarının kim olduğunun tespiti ile birlikte, davacı taleplerinin uluslararası ticaret hukuku konusunda uzman bilirkişi heyetinden, taraflar arasındaki sözleşme, mailler bir bütün olarak değerlendirilmek suretiyle davacı tazminat taleplerinin kapsam ve mahiyetiyle birlikte mümkün olduğu takdirde istenebilecek tazminat miktarının hesap edilmesi yönünden üçlü bilirkişi heyetinden rapor aldırılması gerekmektedir.

.. Üye ...

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."