Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1297 K.2024/33

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı vekili tarafından istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı vekili, müvekkili şirketin davalı banka ile uzun zamandır çalıştığını, şirketin banka hesabından periyodik hizmet bedeli altında farklı tarihlerde toplamda .......... TL kesinti yapıldığını, bu kesintiler dışında hesap işletim adı altında farklı kesintilerin de yapıldığını, yapılan bu kesintilerin haksız olduğunun yerleşmiş Yargıtay içtihatlarında belirtildiğini, taraflarınca haksız kesintilerin iadesi için davalı bankaya başvurulduğunu, ancak davalı tarafça verilen ....... tarihli cevap ile taleplerinin reddedildiğini belirterek şirketten haksız kesilen ...... TL periyodik hizmet beledinin iadesini talep ve dava etmiştir.

CEVAP

Davalı vekili, davacı tüzel kişi ve tacir olduğundan tüketici haklarının uygulanamayacağını, bankanın imzalanan ...... uyarınca tahsis edilen krediler üzerinden komisyon alma hak ve yetkisinin bulunduğunu, periyodik hizmet komisyonunun risk merkezi bildirimleri, sistem kayıtlarının arşivlenmesi,

şube ve alternatif dağıtım kanallarından hizmet verilebilmesi ve bunun yanı sıra kredili müşterilerin nakit akış ve kredi ödeme döngüsünün takibi ve oluşturulan risk modelleme çalışmalarına göre müşteri kredi portföyündeki risklilik derecesinin düzenli olarak analiz edilerek verimli bir şekilde yönetilmesi ve diğer hizmetler için ayrılan kaynakların karşılığı olarak tahsil edildiğini, tahsil edilen periyodik hizmet komisyonunun mevzuat ve sözleşmeye uygun olduğunu belirterek davanın reddini savunmuştur.

YEREL MAHKEME KARARI

Mahkemece, bankanın .......... 'ye bildirdiği periyodik hizmet bedeline ilişkin düzenlemenin ....... tarihinde yürürlüğe girdiği, taraflar arasındaki ......... günü akdedildiği, sözleşmenin kurulmasından sonra ortaya çıkan banka uygulamasının davacı aleyhine uygulanamayacağı, sözleşmenin 8.1. maddesinde açıkça periyodik hizmet bedeli tahsili yapılabileceğine dair bir hüküm bulunmadığı, davalı tarafın ıslah imzalı sözleşme örneğini de verilen kesin süre içerisinde sunmadığı, .........'na müzekkere yazılarak ticari kredilerde periyodik hizmet bedeli uygulayıp uygulamadığı sorulduğu,

anılan bankaların hiçbirinde böyle bir uygulamanın olmadığın bildirildiği, böylelikle davalı bankanın davacıya ait hesaptan periyodik hizmet bedeli adı altında kesinti yaptığı bedelin hukuki dayanağının bulunmadığı gerekçeleriyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı vekili, taraflar arasındaki ....... gereğince müvekkili bankanın tahsil edilen krediler üzerinden komisyon alma hak ve yetkisinin bulunduğunu, bu hükme istinaden davacı firmaya yönelik olarak yaptığı kredi limiti yenilemesi ve tahsisine istinaden davacı taraftan komisyon tahsil edildiğini, bankaların ....... göre tacir olması nedeniyle ücret ve komisyon alma hakkının bulunduğunu, davacının salt genel işlem koşullarına dayanan taleplerinin kabul edilemeyeceğini, davacının tacir olup imzaladığı sözleşmenin içeriğine vakıf durumda olduğunu, periyodik hizmet komisyonu, risk merkezi bildirimleri, sistem kayıtlarının arşivlenmesi,

şube ve alternatif dağıtım kanallarından hizmet verilebilmesi ve bunun yanı sıra kredili müşterilerin nakit akış ve kredi ödeme döngüsünün takibi ve oluşturulan risk modelleme çalışmalarına göre müşteri kredi portföyündeki risklilik derecesinin düzenli olarak analiz edilerek verimli bir şekilde yönetilmesi ve diğer hizmetler için ayrılan kaynakların karşılığı olarak tahsil edildiğini, periyodik hizmet komisyonunun banka tarafından üçer aylık dönemlerdeki ortalama kredi bakiyesine göre belirlendiğini, ücret uygulanmasından önce müşteri bilgilendirmesinin yapıldığını,

davacıdan tahsil edilen periyodik hizmet komisyonunun mevzuat ve sözleşmelere uygun olduğunu belirterek yerel mahkeme kararının kaldırılarak davanın reddine karar verilmesi istemiyle istinaf kanun yoluna başvurmuştur.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava hukuki niteliği itibariyle, ticari kredi kullanımı kapsamında banka tarafından haksız tahsil edildiği iddia olunan periyodik hizmet komisyonu adı altında kesilen masrafların istirdadı istemine ilişkindir.

Dairemizce tetkikat, HMK'nın 355. maddesi uyarınca, istinaf edenin sıfatı, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Mahkemece yukarıda yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmiş, karara karşı davalı vekili tarafından istinaf kanun yoluna başvurulmuştur.

Taraflar arasında akdedilen ........ 8/1 maddesinde; "Banka, bu sözleşmeye dayanarak açtığı ve/veya açacağı döviz kredisi, teminat mektubu ve aval-kabul kredisi, döviz endeksi TL kredi dahil her türlü krediye, yetkili merciler tarafından bildirilen veya ileride bildirilecek en yüksek oranları geçmemek üzere belirleyeceği oranlarda faiz ve her nevi komisyonlarını ve Kaynak Kullanımını Destekleme Fonu gibi yasal ve banka düzenlemelerine veya teamüllerine göre talep edilebilecek her türlü ücret, masraf ve sair giderleri uygulayacak ve bunları gider vergileri ve sair resim ve harçları ile birlikte müşterinin cari hesabına borç yazacaktır ." hükmü caridir.

Taraflar arasındaki sözleşmenin akdedildiği ve kesintilerin yapıldığı tarihte yürürlükte bulunan ...... tarihli......... ve.........

İşlemlerinde Faiz Dışında Sağlanacak Diğer Menfaatler Hakkında 2006/1 sayılı Tebliği yayımlamış olup, Tebliğ’in 4. maddesi “Bankalarca, reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilere uygulanacak faiz oranları ile faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırları serbestçe belirlenir” ve 6. maddesi “Bankalar, Türkiye Cumhuriyet Merkez Bankasına bildirdikleri azami oranları aşmamak kaydıyla,

mevduat ve kredi işlemlerinde uygulayacakları faiz oranlarını ve katılma hesaplarında uygulayacakları kâr ve zarara katılma oranlarını vadelerine göre tüm şubelerinde halkın görebileceği şekilde ilan eder ve bu oranları internet sitelerinde yayımlar” hükümlerini içermektedir.

5411 sayılı Bankacılık Kanunu’nun 144. maddesi ile yukarıda belirtilen Tebliğ’in 4. ve 6’ncı maddeleri gereğince ticari kredilerde bankalar tarafından alınacak olan masrafların hukukilik denetimi yapılırken öncelikle ilân ve yayım yapılmışsa, bankaların bu oranlar üzerinden masraf vb. alabileceğinin kabulü ile hüküm kurulması; şayet gerekli ilân ve yayımlar yapılmamış ise, sözleşme tarihinde yürürlükte olan 6102 sayılı TTK’nın 20. maddesi gereğince ve emsal banka uygulamaları araştırılarak oran belirlenmesi gerekir.

(Benzer mahiyette ...... sayılı kararı)

Somut olayda, taraflar arasında akdedilen genel kredi sözleşmesi kapsamında davalı banka tarafından davacı şirkete ticari kredi kullandırıldığı, dava konusu periyodik hizmet komisyonunun tahsil edildiği tarih itibariyle kullanılan nakit taksitli ticari kredi riskinin devam ettiği, bankalarca, reeskont kaynaklı krediler dışındaki kredilerden faiz dışında sağlanacak diğer menfaatlerin ve tahsil olunacak masrafların nitelikleri ve sınırlarının serbestçe belirleneceğinin düzenlendiği,

müşterinin kredi portföyündeki risklilik derecesinin düzenli olarak analiz edilerek verimli bir şekilde yönetilmesi ve diğer hizmetler için ayrılan kaynakların karşılığı olarak bu ücretin tahsil edileceğinin, bedelin maksimum ........ TL + ....... olarak 3 ayda bir periyodik olarak tahsil edileceğinin açıklandığı, bu kapsamda yapılan değerlendirmeye nazaran ...........

TL Periyodik Hizmet Bedeli'nin internet sitesinde ilan edilen ücret sınırları içinde kaldığı, bu haliyle dava konusu alacağın dayanağını oluşturan davalı tarafından davacının hesabından yapılan kesintinlerin yerinde olduğu anlaşılmakla davanın reddine karar vermek gerekirken yazılı gerekçelerle davanın kabulüne karar verilmesi yerinde görülmemiştir. (Benzer mahiyette ......... tarihli kararı)

Ancak, anılan yanlışlık yeniden yargılamayı gerektirmediğinden HMK'nın 353/1-b-2 maddesi gereğince yerel mahkeme kararı kaldırılarak esas hakkında yeniden hüküm kurularak davanın reddine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."