Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2022/1930 K.2022/1999

Taraflar arasında görülen davada Şanlıurfa Asliye Ticaret Mahkemesince verilen 08/06/2021 tarih ve 2021/449 esas, 2021/492 karar sayılı kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

Davacı vekili, ....... tarafından müvekkiline daire satışı münasebetiyle ...... TL bedelli çek verildiğini, bu çekin müvekkilinin yeğeni tarafından çalınmış olup buradan da davalıya geçtiğini, davalının kötü niyetli olup söz konusu çekin çalıntı bir çek olduğunu bilmesine rağmen çeki ...... İcra Müdürlüğünün ....... sayılı dosyasından takibe koyarak ...... TL'nin tahsil etmiş olduğunu, haksız olarak yapılan bu tahsil işleminin hiçbir hukuk dayanağının bulunmadığını, bu nedenle ...... İcra Müdürlüğünün .... esas sayılı dosyasına konu ....... TL bedelli çekin şimdilik ...... TL'si tutarında borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini talep ve dava etmiştir.

Mahkemece, davanın 6100 sayılı HMK 114 /1-h ve 115/2 maddeleri gereğince hukuki yarar yokluğundan usulden reddine karar verilmiştir.

Davacı vekili, mahkemenin davayı niçin usulden reddettiğine dair yeterli gerekçe ve açıklama yapmadığını, dosyanın ....... tarihinde verilen kararın taraflarına tebliğ edilmediğini, karardan bir yıla aşkın süre geçtikten sonra tesadüfen haberdar olduklarını, mahkemenin herhangi bir inceleme yapmadığını, adil yargılanma ve hukuki dinlenilme haklarının ihlal edildiğini, bu nedenle kararın kaldırılması gerektiğini belirterek istinaf isteminde bulunmuştur.

İnceleme; 6100 sayılı HMK'nın 355. Maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır.

Dava, çek nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti (menfi tespit) istemiyle açılmıştır.

Mahkemece her ne kadar dava tarihi itibariyle derdest olmayan, icra dosyasında alacaktan feragat beyanı ile ortadan kalkmış bir takip nedeniyle menfi tespit isteminde bulunmakta davacının hukuki yararı bulunmadığı gerekçesi ile davanın reddine karar verilmiş, karara karşı davacı vekili tarafından istinaf başvurusunda bulunulmuştur.

Davacı taraf, dava konusu çek nedeniyle borçlu olmadığını ileri sürerek menfi tespit talebinde bulunmaktadır. İcra ve İflas Kanunu'nun 72. Maddesinde "Borçlu, icra takibinden önce veya takip sırasında borçlu bulunmadığını ispat için menfi tesbit davası açabilir" denilmiştir.Madde hükmünde açıkça belirtildiği üzere menfi tespit davası açma hakkı borçluya her aşamada tanınmıştır. Çek nedeniyle borçlu olmayan davacının alacaklıya karşı menfi tespit davası açma hakkı bulunmamaktadır. Çek halen alacaklının elinde bulunmakla davacının bu davayı açmakta hukuki yararı vardır.

Mahkemece davacının davasının dava şartı yokluğundan usulden reddine ilişkin yanılgılı gerekçe ile yazılı şekilde karar verilmesi doğru olmamıştır.

6100 sayılı HMK’nın 353/1-a-6. maddesinde, mahkemece, uyuşmazlığın çözümünde etkili olabilecek ölçüde önemli delillerin toplanmamış veya değerlendirilmemiş olması ya da talebin önemli bir kısmı hakkında karar verilmemiş olması hususu davanın esası incelenmeden kararın kaldırılmasına ve davanın yeniden görülmesi için dosyanın kararı veren mahkemeye gönderilmesine duruşma yapmadan kesin olarak karar verilen hallerden sayılmıştır.

İlk derece mahkemesince davanın esasına yönelik uyuşmazlığın giderilmesi için gerekli olan deliller toplanmamış ve bu konuda herhangi bir değerlendirme yapılmamış olması bakımından davacı vekilinin istinaf başvurusunun HMK'nın 353/1-a-6. maddesi uyarınca kabulüne, mahkeme kararının kaldırılmasına, yukarıda belirtildiği şekilde delillerin toplanarak oluşacak sonuca göre karar verilmek üzere dosyanın mahkemesine gönderilmesine karar verilmesi gerekmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."