Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2023/72 K.2024/668

Taraflar arasında görülen davada . ....karar sayılı kararın istinaf incelemesi davacı vekili tarafından istenmiş, 6100 sayılı HMK’nın 353. maddesi gereğince tetkikatın evrak üzerinde yapılmasına karar verildikten ve istinaf dilekçesinin süresi içinde verildiği anlaşılmış olmakla, dava dosyası için düzenlenen rapor ile istinaf sebepleri dinlendikten ve yine dosya içerisindeki dilekçe, layihalar, duruşma tutanakları, tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

- KARAR -

Davacı vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkillerinin maske ve önlük kumaş malzemesi tedariği için dava konusu ....... ait, keşidecisi davacı olan ....'er TL bedelli ....çek numaralı ve yine sırasıyla.... keşide tarihli çeklerin . . avans olarak verildiğini ancak malzemelerin verilmediğini ve çeklerin de iade edilmediğini, iadesinin talep edildiğini ancak . . bunları kaybettiğini bildirmesi nedeniyle Kahramanmaraş.....Esas sayılı dava dosyalarında zayi nedeniyle çek iptali davası açıldığını, ödeme yasağı kararı verildiğini, daha sonra zayi nedeniyle iptal kararı verilerek kararın kesinleştiğini, bu çeklerden ... çek numaralı çekin .....

Esas sayılı dosya kapsamında icra takibine başlanıldığını, bu takip dosyasına ilişkin olarak borca ve yetkiye itiraz ettiklerini, buna ilişkin dosyanın ......Esas sayılı dava dosyasında görülmekte olduğunu, diğer iki çek bakımından ise ....

Esas sayılı dosyası kapsamında çek ile ilgili karşılıksız işlem yapılmasına sebebiyet verme şikayeti yapıldığını belirttiğini, müvekkillerinin davalı ...'u tanımadığını ve hiçbir ticari ilişkileri olmadığını, çekleri nasıl elde ettiğinin belirsiz olduğunu, zayi dosyalarında tedbir kararına rağmen davalının çeklerin elinde olduğunu bildirmeyerek istirdat davası açılmasına engel olduğunu, kötü niyetli olduğunu, çeklerden dolayı borçlu olmadığının tespitine karar verilmesini, belirtilen icra takip dosyasının durdurulması bakımından tedbir kararı verilmesini ve ayrıca kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Davalı vekili cevap dilekçesinde özetle; yetkili mahkemenin ...... olduğunu, yetki itirazında bulunduklarını, davayı kabul etmediklerini, çeklerin kağıt ve maske kutusu karşılığında . .. tarafından kendilerine verildiğini fakat ödenmediğini, hem müvekkillerinin hem de . . tarafından tanınan davacının muvafakati ile . ... tarafından aracı vasıtası ile çeklerin İstanbul'a ulaştırıldığını, ... adet çek gönderildiğini, ikisinin iade edildiğini, dava dışı . ... ile davacının ortak hareket ettiklerini, aynı zamanda merkezi .. olan . .....ortaklıkları olduğunu,

çeklerin lehdar kısmının boş olarak üçüncü kişiye avans verildiği iddiasının hayatın olağan akışına aykırı olduğunu, iddia edildiği gibi dahi olsa basiretli davranmadığı için bundan sorumlu olduğunu, iddia edilen . ......Esas sayılı dava dosyalarındaki çek miktarları ile bu davaya konu çek miktarlarının birbiri ile örtüşmediğini, bu dahi davacının kötü niyetli olduğunu belgelediğini, belirtilen bu dosyalardaki iptal kararının bir ilam değil tespit niteliğinde olduğunu, hasımsız olarak açılan bu davaların iyi niyetli üçüncü kişileri bağlamayacağını, müvekkillerinin yetkili hamil olduğunu, müvekkilinin iyi niyetli hamil olduğunu,

çekleri elde ederken kötü niyeti veya ağır kusurunun bulunmadığını, davacının kötü niyetli olduğunu, davanın reddine karar verilmesini ve kötü niyet tazminatına hükmedilmesini talep etmiştir.

Mahkemece; "....Dava konusu çeklerin davacı tarafından tanzim edilmesi nedeniyle aktif husumet ehliyetinin bulunduğu değerlendirilmiştir. Davacı, dava konusu çekleri . .... avans olarak verdiğini ileri sürmüş ise de, bu hususu ispata elverişli herhangi bir delil ibraz edilmemiştir. Buna ilişkin sunulan tek deli...... esas sayılı dava dosyalarında verilen zayi nedeniyle iptal kararıdır. Burada iptal kararının etkisi irdelenmelidir. İptal kararı hak sahipliği sorununu çözmez.

İptal kararının verilmesinden sonra; iptal edilen senet üzerinde iptal kararı alan dışında bir üçüncü kişi de hak sahipliği iddiasında bulunursa kimin hak sahibi olduğu ancak yeni bir yargılama sonucunda anlaşılır. Çünkü iptal kararı, iptal isteminde bulunanın gerçek hamil değil, sadece şeklen yetkili hamil olduğunu gösterir.

Bu sebeple iptal sürecinde ilan ve ihtar üzerine senedin mahkemeye sunulmaması, elinde bulunduran için teşhis işlevini yitirmesi dışında senedin içeriği hakkında mülkiyetinin veya bu hak üzerinde mevcut rehin ve intifa hakkının kaybı sonucunu doğurmaz.

İptal edilen senedin teşhis işlevinin kaldırılıp bu işlevin iptal kararına yüklenmesi dışında hem iptal isteminde bulunan hem de elinde bulunduran iptal kararı öncesi hangi hukuki durumda idi ise iptal kararından sonra da aynı hukuki duruma sahiptir. .... Somut olayımızda, davacının iddia ettiği . ... ciro zinciri içerisinde yer almadığı görülmektedir. Yine çeklerin davalının lehine tanzim edildiği görülmektedir.

Davacının iddialarını aynı kuvvette bir delil ile ispatlamasının gerekmesine rağmen bunu ispata elverişli bir delil ibraz edilmiş değildir. Bu nedenle davanın reddine ...." karar verilmiştir.

Karara karşı davacı vekili istinaf isteminde bulunmuştur.

Davacı vekili istinaf dilekçesinde özetle; ilk derece mahkemesince davalarının haksız ve hukuka aykırı şekilde reddedildiğini, müvekkilinin davalı/alacaklıya herhangi bir borcunun bulunmadığını, müvekkilinin davalı ile hiçbir ticari ilişki kurmadığını, herhangi bir mal almadığını ve karşılığında çek veya senet vermediğini, davaya konu çeklerin davalı ...'a geçmesini gerektiren yasal bir sebep bulunmadığını, davalıdan önce hiçbir ciranta bulunmadığından davalının iyi niyetli 3. kişi savunmasına sığınamayacağını, davalının,

dava konusu çekleri ne şekilde ele geçirdiği belirsiz olup lehtar kısmına ismini yazarak haksız yere tahsil etme gayretine giriştiğini, çekleri bankaya ibraz ettiğinde.....Esas sayılı dosyaları kapsamında ihtiyati tedbir kararlarının verildiğini görmüş olmasına rağmen herhangi bir müdahillik talebinde bulunmadığını, çeklerin elinde olduğunu mahkemeye bildirmediğini, bu sebeple çek istirdatı davasının açılmasının önüne geçtiğini, dava konusu çeklerin hamili olan davalının, çekleri ne şekilde eline geçirdiğini,

müvekkille arasındaki ilişkiyi ispat edemediğini ancak buna rağmen yerel mahkemece hatalı şekilde değerlendirme yapılarak davanın reddine karar verildiğini, kararın gerekçesi olarak "Somut olayımızda, davacının iddia ettiği . . ciro zinciri içerisinde yer almadığı görülmektedir.

Yine çeklerin davalının lehine tanzim edildiği görülmektedir." şeklinde değerlendirme yapıldığını, dava dışı . ., dava konusu çeklerin hamili olup; çekleri lehtar kısmı boş olarak aldığını, lehtar kısmı boş olan çeklerde dava dışı . ... yerine davalının adının yazması normal bir durumken davanın reddi için gerekçe yapılmasının kabul edilemeyeceğini, hukuk düzenince kötü niyetli 3. kişilerin tasarruflarının korunmayacağının aşikar olduğunu belirterek, açıklanan nedenlerle istinaf başvurularının kabulü ile yerel mahkemenin kararının kaldırılmasına ve dosyanın yeniden incelenmek üzere ilk derece mahkemesine gönderilmesine.

Dairemizce yeniden bir inceleme yapılacak ise yeniden hüküm kurularak davanın kabulüne karar verilmesini talep etmiştir.

İnceleme, HMK'nın 355. maddesi hükmü uyarınca, istinaf dilekçesinde belirtilen nedenler ve kamu düzenine aykırı hususların olup olmadığı gözetilerek yapılmıştır. Dava, keşidecisi dosya davacısı, lehtarı dosya davalısı olan.... çek numaralı çekler nedeniyle borçlu olunmadığının tespiti talebine ilişkindir.

Mahkemece; dava konusu çeklerin davacı tarafından tanzim edilmesi nedeniyle aktif husumet ehliyetinin bulunduğu değerlendirildiği, davacı, dava konusu çekleri . .. avans olarak verdiğini ileri sürmüş ise de, bu hususu ispata elverişli herhangi bir delil ibraz edilmediği, buna ilişkin sunulan tek delil ...... esas sayılı dava dosyalarında verilen zayi nedeniyle iptal kararı olduğu, somut olayda, davacının iddia ettiği . ... ciro zinciri içerisinde yer almadığı, çeklerin davalının lehine tanzim edildiği, davacının iddialarını aynı kuvvette bir delil ile ispatlamasının gerekmesine rağmen bunu ispata elverişli bir delil ibraz edilmediği,

bu nedenle davanın reddine karar verilmiş, dava konusu çeklerden.... numaralı çekine dayalı takip konusunda tedbir kararı verildiği gözetilerek tazminata hükmedilmiştir.

Dairemizce yapılan inceleme sonucunda; dosyadaki belgelere, kararın dayandığı delillere, duruşma sürecini yansıtan tutanaklara ve gerekçe içeriğine göre, mahkemece taraflar arasındaki uyuşmazlığın somut olayın özelliklerine uygun olarak belirlendiği, yargılamanın HMK'da belirtilen usullere uygun olarak yürütüldüğü, taraflarca gösterilen hükme etki edecek delillerin usulüne uygun olarak toplandığı, delillerin takdirinde ve yasa kurallarının olaya uygulanmasında bir isabetsizlik görülmediği, kararda kamu düzenine aykırı herhangi bir husus bulunmadığı, kararın usul ve esas yönünden hukuka uygun olduğu anlaşıldığından davacı vekilinin istinaf başvurusunun esastan reddine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."