Gaziantep Bölge Adliye Mahkemesi 11. Hukuk Dairesi E.2024/1641 K.2026/326

Taraflar arasında görülen davada yerel mahkemece verilen karar davalı tarafça istinaf edilmekle, dosyadaki tüm belgeler okunup, incelendikten sonra işin gereği görüşülüp, düşünüldü:

DAVA

Davacı... .. Ve .. Anonim Şirketi vekili dava dilekçesinde özetle; müvekkilinin dava dışı . . . . ve ..

A.Ş.'den satın aldığı .. kg alüminyumun davalı tarafından taşındığını, davalı şirket ile sigorta dahil şekilde anlaşma sağlandığını, taşıma sırasında paletlerden birisinin davalının kusuru ile zarar gördüğünü, taşınan malın müvekkili açısından kullanılamaz hale geldiğini, yapılan başvuru ve arabuluculuk görüşmelerinden sonuç alınamadığını, müvekkilinin ürünlerin kullanılamaz hale geldiği için zarara uğradığını, bu nedenle öncelikle davalı tarafın borca yetecek miktarda menkul, gayrimenkulleri ile 3. şahıslardaki hak ve alacaklarının üzerine uygun teminat karşılığında ihtiyati haciz kararı verilmesini,

.. . zararın .. tarihinden itibaren işleyecek kamu bankalarının dolar para birimi için bir yıllık mevduata uyguladığı en yüksek temerrüt faiziyle birlikte fiili ödeme tarihindeki kur üzerinden davalıdan tahsiline karar verilmesini talep etmiştir.

CEVAP

Davalı ..

Taşımacılık Anonim Şirketi vekili cevap dilekçesinde özetle; müvekkilinin herhangi bir kusurunun bulunmadığını, dava konusu taşınan ürünün gerekli özen gösterilmek suretiyle paketlenmesinin müvekkilinin sorumluluğunda olmadığını, müvekkilinin taşınan ürünün içeriği hakkında bilgilendirilmediğini, davacının taşıma konusu emtiaları darbe alabilecek paletler üzerinde teslim ettiğini, davacının basiretli bir tacir gibi hareket etmediğini, davacı tarafından talep edilen bedelin yüksek olduğunu, davacı tarafından sunulan tutanağı kabul etmediklerini, davanın zamanaşımına uğradığını,

davanın sigorta şirketine ve dava dışı satıcı şirkete ihbar edilmesini talep ettiklerini, müvekkilinin sorumluluğunun bulunmadığını, bu nedenlerle ve dilekçesinde belirtilen nedenlerle davanın reddine karar verilmesini, yargılama gideri ve vekalet ücretinin karşı taraf üzerinde bırakılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

YEREL MAHKEME KARARI

İlk derece mahkemesince. "Mahkememizce aldırılan bilirkişi heyeti raporunda özetle; alüminyum folyonun hasar bedelinin . hariç .. . olduğu, alüminyum folyonun taşıma veya devrilmeden dolayı rulo olarak sarılan yan yüzeyinin hasar gördüğü bundan dolayı en ufak bir hasarın olması halinde bile makinede alüminyum folyonun kullanılamayacağı, çünkü alüminyum folyonun takıldığı lamine makinası incelenmiş olup;

söz konusu ürünün tezgaha bağlanarak merdanelerde gerdirilerek lamine işleminin gerçekleştirildiğini, üretim esnasında ürünün kenarında herhangi bir küçük çentik oluştuğunda bile yırtılabileceğinin tespit edildiğini, davacı şirkete gönderilen emtianın gönderici tarafından eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde taşıyıcıya teslim edilip/edilmediği, emtianın kimin tarafından yüklendiği,

emtianın ne zaman ve nerede hasara uğradığının dosya kapsamından denetime elverişli olarak belirlenememiş olduğunu, dava konusu emtianın göndericisi tarafından eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde taşıyıcıya teslim edilmediğinin kabulü halinde, 6102 sayılı TTK 864/1. maddesi ile 878/1-b maddesi uyarınca taşıyıcının zarar gören emtialar nedeniyle sorumluluğunun olmayacağını, dava konusu emtianın göndericisi tarafından eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde taşıyıcıya teslim edildiğinin kabulü halinde ise, taşıyıcının zarar gören emtia nedeniyle üst sorumluluk sınırı ..

USD ise de, gerçek zararın .. . olması nedeniyle davalının sorumluluğunun da . . olabileceğinin değerlendirildiği bildirilmiştir.

Bilirkişi heyeti ek raporunda özetle; kök raporda yapılan değerlendirme ve hesaplamalara katıldıklarını, dava konusu emtianın göndericisi tarafından eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde taşıyıcıya teslim edilmediğinin kabulü halinde, 6102 sayılı TTK 864/1. maddesi ile 878/1-b maddesi uyarınca taşıyıcının zarar gören emtialar nedeniyle sorumluluğunun olmayacağını, dava konusu emtianın göndericisi tarafından eşyayı zıya ve hasardan koruyacak ve taşıyıcıya zarar vermeyecek şekilde taşıyıcıya teslim edildiğinin kabulü halinde ise, taşıyıcının zarar gören emtia nedeniyle üst sorumluluk sınırı ..

USD ise de, gerçek zararın .. USD olması nedeniyle davalının sorumluluğunun da ..

USD olabileceği değerlendirildiği bildirilmiştir. (...) davacı ile davalı arasında ürünlerin nakliyesi konusunda taşıma sözleşmesi yapıldığı, taşınan emtianın zarar gördüğü, davalı taşıyıcının TTK'nın 875/1. maddesi uyarınca eşyanın taşımak üzere teslim alınmasından teslim edilmesine kadar geçecek süre içinde eşyanın ziyaından, hasarından veya teslimindeki gecikmeden doğan zararlardan sorumlu olacağı, taşıyıcının sorumluktan kurutulmasını gerektirir bir delilin dosyaya sunulmadığı, emtiaların zarar gördüğünün tanık beyanlarıyla ve tutulan tutanakla sabit olduğu,

malların taşıyıcıya hasarlı olarak teslim edildiğine yönelik bir delilin bulunmadığı, davalının aksi yöndeki iddialarını ispatlayamadığı, alınan bilirkişi raporuyla da sabit olduğu üzere ambalajlamadan kaynaklı bir zararın da söz konusu olmadığı, ürünlerin zarar görmesinde davalı taşıyıcı firmanın kusurunun bulunduğu, davalının TTK'nın 876. maddesinde belirtilen şekilde özen yükümlülüğüne uygun davranmadığı, davalının iddialarını ispatlayamadığı, yine davalı tarafından her ne kadar taşıyıcının değil göndericinin sorumluluğunun bulunduğu,

kendilerine husumet yöneltilemeyeceği savunmasında bulunmuşlarsa da...sayılı kararında da belirtildiği üzere 6102 sayılı TTK'nın 871. maddesi uyarınca davacının taşıyıcıya karşı dava açma hakkının bulunduğunun kabulü gerekeceğinden, davalının bu yöndeki talebi yerinde görülmemiş, taşınan emtianın toplam .. kg olduğu, zayi olan malın.. olduğu, malın toplam fatura bedelinin .. . olduğu görülmekle, davacının talep edebileceği miktarın ..TL olacağı, davacının ise ... . talep ettiği, bu miktarın özel çekme hakkı dikkate alınarak yapılan hesaplama ile bulunan miktarın da altında kaldığı,

özellikle oluşa ve dosya içeriğine uygun olarak düzenlenen uzman bilirkişi raporlarının hükme esas alınmasının yerinde olacağı değerlendirildiğinden davanın kabulüne karar vermek gerekmiş, davalının temerrüde düştüğü tarihten itibaren ve alacağın yabancı para cinsinden olması da gözetilerek faize hükmedilmiş ve neticeten aşağıdaki şekilde hüküm kurulmuştur." gerekçesiyle davanın kabulüne karar verilmiştir.

İSTİNAF NEDENLERİ

Davalı taraf istinaf dilekçesinde; dava konusu alacak kalemlerinin zamanaşımına uğradığını, dava konusu taşınan ürünün gerekli özen gösterilmek sureti ile paketlenmesinin vekil eden şirketin sorumluluğunda olmadığını, taşıma konusu ürün görüntülerinden görüldüğü üzere taşınan malın darbe alabilecek paletler üzerinde teslim edildiğini, alacak miktarı fahiş olup iddia olunan zarar miktarından hurda bedelinin düşülmediğini, davacın lehine .. USD alacağa hükmedildiğini ancak dosyaya sunulan fatura dikkate alındığında bedelin TL olarak ödenmiş olduğunu, bu nedenle de hesaplamanın TL olarak yapılması gerektiğini, bu nedenlerle kararın kaldırılmasına karar verilmesini talep etmiştir.

İNCELEME VE GEREKÇE

Dava, TTK m. 875 ve devamı maddelerine göre taşıyıcının sorumluluğu nedeniyle maddi tazminat davasıdır. Taraflar arasındaki uyuşmazlık taşınan mala gelen zarardan davalının sorumlu olup olmadığı, davalı sorumlu ise sorumlu olduğu miktarın ne kadar olduğu konusundadır. 6100 sayılı HMK'nın "Süreler hakkında karar" başlıklı 142'nci maddesine göre; "Ön inceleme duruşması tamamlandıktan sonra, hâkim tahkikata başlamadan önce, hak düşürücü süreler ile zamanaşımı hakkındaki itiraz ve def’ileri inceleyerek karara bağlar." Davalı taraf cevap ve istinaf dilekçelerinde zamanaşımı defini ileri sürmüş olup ön inceleme duruşmasında davalının zamanaşımı defi hakkında bu maddeye göre karar verilmemiştir.

6102 sayılı TTK m. 855/I ve II'ye göre. "Bu Kitap hükümlerine tabi taşımalarda, yolcunun bir kaza sonucu ölmesi veya bedensel bütünlüğü zedeleyen bir zarara uğraması hâlinde istem hakları on yılda; diğer zararlarda ise bir yılda zamanaşımına uğrar. Bu süre, eşya taşımasında, eşyanın gönderilene teslimi; yolcu taşımasında, yolcunun varma yerine ulaşma tarihinden başlar.

Eşya tamamen zayi olmuş veya yolcu gideceği yere ulaşamamış ise, zamanaşımı süresi, eşyanın teslimi ve yolcunun ulaşması gereken tarihten itibaren işlemeye başlar." Dava konusu zarar gören malın teslim tarihi .. olup bu tarihten itibaren zamanaşımı süresi .. tarihinde dolmaktadır. Dava ise .. tarihinde açılmıştır. Dolayısıyla zamanaşımı süresi dolmamış olup davalının zamanaşımı define ilişkin istinaf talebi bu nedenle kabul edilmemiştir.

Hazırlanan her iki bilirkişi raporunda da taşınan malın devrilme sonucunda zarar gördüğü tespiti yapılmış, taşınan malın paketlenmesinde davacının kusuru bulunduğuna ilişkin bir tespite yer verilmemiştir. Dolayısıyla meydana gelen zarardan davalının TTK m. 875 ve devamı maddelerine göre sorumlu olduğu, zarar ile davalının kusuru arasında nedensellik bağı bulunduğu anlaşılmaktadır.

Davacının dosya içerisine sunduğu faturalardan davaya konu zarar gören malın TL olarak satın alındığı, ancak talep sonucunun döviz olarak yapıldığı anlaşılmaktadır. 6102 sayılı TTK m. 882/IV'e göre; özel çekme hakkı olarak hesaplanan tazminat miktarının eşyanın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği tarihteki veya taraflarca kararlaştırılan diğer bir tarihteki, . . . Bankasınca belirlenen değerine göre Türk Lirasına çevrilmesi ve hükmün TL üzerinden kurulması gerekir. Mahkeme ise hükmü davacı zarar gören malı TL olarak satın aldığı halde ve TTK m. .. aykırı şekilde döviz olarak kurmuştur.

Hazırlanan her iki bilirkişi raporunda da zarar gören malın hurda değeri tespit edilmiş ve zarar miktarından düşülerek gerçek zararın .. . olduğu tespit edilmiştir. Özel çekme hakkı üst sınırı ise .. . olarak belirlenmiştir. Gerçek zarar sorumluluk sınırının altında ise gerçek zarar miktarına, sorumluluk miktarının üzerinde ise sorumluluk sınırına hükmedilmesi gerekir...Gerçek zarar .. . olarak hesaplandığına ve bu miktar sorumluluk sınırı altında kaldığına göre bu rakamın üzerinde hüküm kurulması usul ve yasaya aykırıdır.

Bu durumda gerçek zararın .. USD olduğu, zarar gören malın taşıma amacıyla taşıyıcıya teslim edildiği .. tarihindeki .. kurunun .. TL olduğu, zarar miktarının buna göre .. TL olduğu anlaşılmaktadır..Bu hesaplama basit matematik işlemini gerektirdiğinden ve yapılan hesaplama tarafların 6100 sayılı HMK m. 107'ye göre bedel artırımında bulunmalarını ya da HMK m. 176'ya göre ıslah da bulunmalarını gerektirmeyeceğinden 6100 sayılı HMK m. 30 usul ekonomisi uyarınca dairemizce bilirkişi incelemesi yaptırılmamıştır.

Bu gerekçelerle davalı tarafın istinaf başvurusunun kabulüne, mahkemenin kararının 6100 sayılı HMK m. 353/I-b-2'ye göre kaldırılmasına, yeniden karar verilmesine, davanın kabulü ile .. TL'nin talep gibi .. tarihinden itibaren işleyecek ticari faizi ile birlikte davalıdan alınarak davacıya verilmesine karar verilmiştir.

NOT

BU BELGE ELEKTRONİK İMZA İLE İMZALANMIŞ OLUP AYRICA ISLAK İMZA UYGULANMAYACAKTIR. "5070 Sayılı Yasanın 5. ve 22. maddeleri gereğince elektronik imza ile oluşturulan belgeler elle atılan ıslak imza ile aynı hukuki sonucu doğurur."